‌تفنگداران دریایی در مقاومت 34روزه

بی‌شک سوم خرداد در روایت تاریخ ایران یکی از آن روزهاست که خاطره این حماسه، سالیان متمادی سینه به سینه و از نسلی به نسل دیگر نقل خواهد شد و آموزگار ارزش‌هایی چون ایمان، غیرت و ایثار برای جوانان این مرز و بوم خواهد بود.

فتح خرمشهر پیام مهمی ‌به جهانیان بود که ملت شریف و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران آنگاه که پای دفاع از اسلام و ایران در میان باشد استوارتر از همیشه و تا آخرین قطره خون در صحنه خواهند بود.

عملیات بیت‌المقدس در تاریخ نظامی هشت سال دفاع مقدس به عنوان برجسته‌ترین عملیات پدافندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که تکاوران و دریادلان نیروی دریایی نیز نقش بسیار موثری در آن داشتند ثبت شده است و امروز وقتی به گلزار شهیدان در شهرها و روستاهای کشورمان گذر و تاریخ نقش‌بسته بر سنگرها را مرور کنیم، شاهد هستیم شهدای سوم خرداد 1360 الگویی از ایثار و شهادت‌طلبی ملت مقاوم ایران است که چونان سپهری پرستاره بر تارک این سرزمین می‌درخشد.

اگرچه دفاع در مقابل اقدامات خصمانه عراق با زمینه‌سازی‌های دولت بعث با تعرضات و اشغال برخی نقاط مرزی مدت‌ها قبل از شهریور 1359 آغاز شده بود، ولی دولت بعثی در تاریخ 16شهریور 59 برخلاف قرارداد 1975 الجزیره به‌طور رسمی اعلام کرد همه کشتی‌ها باید با افراشتن پرچم عراق از آبراه اروندرود تردد کنند که این اقدام، به درگیری‌های دریایی نداجا و رژیم بعثی در اروندرود منجر شد.

روز 26 شهریور 1359 صدام برخلاف موازین حقوقی بین‌المللی طی نطقی در جلسه مجمع ملی عراق که نقش پارلمان آن کشور را داشت به‌صورت یک‌جانبه قرارداد 1975 الجزیره را لغو و تأکید کرد عراق دیگر حقی برای ایران در شط‌العرب (اروندرود) قائل نیست و حاکمیت خود را بر این رود اعمال خواهد کرد.

متعاقب این اقدامات سرانجام در روز 31 شهریور 59 مصادف با 22 سپتامبر1980 تهاجم وسیع و سراسری ارتش بعث عراق به سرزمین مقدس کشورمان آغاز شد. هجوم وحشیانه‌ای که منجر به یکی از طولانی‌ترین و ویرانگرترین جنگ‌های دنیا پس از جنگ دوم جهانی و در عین حال افتخارآمیزترین حماسه تاریخ میهن عزیزمان شد.

نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با توجه به نشانه‌هایی که از اهداف پلید دشمن در تجاوز به میهن اسلامی دریافت کرده بود، قبل از آغاز تهاجم سراسری با تقویت پایگاه دریایی خرمشهر که در آن زمان منطقه سوم دریایی بود توسط یگان‌های عملیات ویژه تکاوران در جهت حراست از مرزهای آبی کشور در این منطقه، با یک اقدام هوشمندانه و بموقع، عمده یگان‌های شناور ناوتیپ هشتم را که در بندر خرمشهر مستقر بودند و می‌رفت با آغاز تهاجم دشمن در این آبراه محبوس گردند به ‌خاطر به دست آوردن فضای مانور کافی به خارج از این آبراه‌، انتقال داد و با به‌کارگیری آنها در عرصه‌های مختلف عملیاتی،‌ برگ‌های زرینی را به تاریخ دفاع مقدس افزود.

از آنجا که اشغال خرمشهر به لحاظ راهبردی و تبلیغاتی سیاسی برای ارتش بعث از اهمیت بالایی برخوردار بود، به همین سبب سرفرماندهی ارتش بعث با تخصیص توان رزمی بسیار بالایی از نیروهای زرهی، مکانیزه و نیروهای مخصوص، رؤیای تصرف سه‌ روزه خرمشهر را درسر داشت.

در شروع جنگ، بحث خرمشهر و مقاومت 34 روزه آن مطرح است. در آن ایام تفنگداران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به علت وجود پایگاهی که در ضلع جنوبی خرمشهر واقع شده بود در درگیری‌های 34 روزه مقاومت خرمشهر حضور فعال داشتند، محور کار دفاع 34 روزه خرمشهر، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود.

ژنرال وفیق‌السامرایی رییس استخبارات رژیم بعثی در بخشی از سخنان خود تحت عنوان ویرانه‌های دروازه شرقی این‌گونه می‌نویسد: ما زمانی توانستیم خرمشهر را اشغال کنیم که مقاومت آخرین تفنگداران دریایی ایران را شکستیم. راهبرد دشمن بعثی این بود که ظرف یک هفته در میدان آزادی تهران مصاحبه مطبوعاتی داشته باشد، اما 34 روز پشت مرزهای خرمشهر در جا زد.

هر چقدر نیرو از جنوب به آبادان منتقل می‌شد نیروی دریایی آنها را جمع‌آوری و در بندر امام پیاده می‌کرد. همه اینها توسط یگان‌های نیروی دریایی صورت می‌گرفت، با توجه به قابلیت هواناوها، تخلیه خانواده‌ها، انتقال مجروحان، رساندن آذوقه و مهمات و نیروهای تازه نفس بی‌وقفه توسط هواناوهای نیروی دریایی انجام می‌شد.

در روزهای آغازین این تهاجم وحشیانه، تنها مدافعان خرمشهر که مجموعاً حدود یک تیپ شامل گردان یکم تکاوران دریایی بوشهر، عناصری از منطقه سوم دریایی خرمشهر، گردان 165مکانیزه از تیپ یکم ‌لشکر‌92 و گردان 151پیاده با استعداد 50 درصد با عناصری از گردان ژاندارمری ساحلی خسروآباد، سپاه پاسداران آبادان و خرمشهر و نیروهای مردمی با پشتیبانی یک آتش‌بار 175م.م مستقر در جزیره آبادان بودند که با شجاعت تمام با وارد آوردن ضربات مهلکی بر پیکر ارتش متجاوز، نیروهای دشمن را از همان روزهای اول در محور شلمچه‌‌ ـ‌ نهر خین و پل‌نو زمینگیر کردند و پس از پیوستن‌ گردان تکاوران پایگاه دریایی منجیل و گردان دریافران داوطلب اعزامی از پایگاه‌ دریایی تهران و یک گروهان تفنگدار دریایی از بوشهر و رزمندگان بسیجی در سخت‌ترین شرایط آماد و پشتیبانی ناشی از محاصره زمینی جزیره آبادان در مدت 34 روز با خلق زیباترین صحنه‌های ایثار و شهادت از حریم شهری که نیروی دریایی در آن ریشه دارد، کوچه به کوچه و خانه به خانه دفاع کرده به‌گونه‌ای که موجب شگفتی و حیرت دشمنان شد.

در تاریخ 19 مهرماه 59 درحالی که نبرد شدیدی در جبهه خرمشهر ادامه داشت لشکر 3 زرهی عراق با عبور از رودخانه کارون در محور مارد موفق شد تا 2.5 کیلومتری سه‌راهی آبادان پیشروی کند.

دشمن قصد داشت با عبور از ایستگاه‌های 12 و 7 وارد جزیره آبادان شود که با مقاومت دلیرانه مدافعان شهر متشکل از یگان‌های تکاور دریایی و نیروهای مردمی مواجه شد و به‌ اجبار با پیشروی به سمت شرق، جاده آبادان ـ ماهشهر را قطع و به‌منظور محاصره آبادان به طرف جنوب پیشروی کرد.‌

دشمن پس از دسترسی به رودخانه بهمنشیر در شمال شرقی آبادان مستقر گردید و در مورخه 9‌/‌8‌/‌59 با تصرف سرپل درکرانه‌جنوبی بهمنشیر در منطقه ذوالفقاریه قصد تکمیل محاصره آبادان را داشت که با مقاومت دلیرانه تیپ تازه نفس قوچان و گردان یکم تکاوران دریایی و نیروهای مردمی مواجه شد.

مدافعان قهرمان آبادان در این عملیات پس از انهدام نیروهای مستقر در سرپل و انهدام قطعات پل در حال احداث، تانک و نفربرهای متجاوز، ضمن پاکسازی کرانه‌های جنوبی رودخانه بهمنشیر، دشمن در حال عقب‌نشینی را تا جنوب جاده آبادان ـ ماهشهر و منطقه میدان‌تیر تعقیب و تلفات و ضایعات سنگینی را به آنان وارد آوردند.

در عملیات کوی ذوالفقاریه و نخلستان ابوعبادی تعداد 820 نفر از نیروهای دشمن کشته، 130 نفر اسیر و مقادیر قابل توجهی تجهیزات مهندسی، خودرو،‌ تانک، نفربر‌ و سلاح‌های سبک و سنگین به غنیمت گرفته شد و دشمن با پذیرش شکست به شمال‌شرقی آبادان، عقب‌نشینی و مجبور به پدافند گردید.

این عملیات در تاریخ جنگ تحمیلی به واسطه این‌که روند تهاجمی دشمن متجاوز را به یک روند تدافعی تغییر داد، یک نقطه عطف مهم در جنگ محسوب می‌شود.

نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران علاوه ‌بر حضور افتخارآمیز در صحنه‌های عملیات‌ دریایی و تأمین منافع کشور در قلمروی دریایی با به‌کارگیری یگان‌های زبده تکاوران و تفنگداران دریایی در دفاع از تمامیت ارضی کشور در این منطقه و به صحنه آوردن بالگردها و هواناوهای هوادریا در پشتیبانی عمومی آبادان در دوران محاصره، نقش مهمی در دفاع از این بخش از سرزمین مقدس میهن عزیزمان ایفا کرده است.

گروه‌های رزمی تکاوران و تفنگداران دریایی با استقرار در بخش شرقی خرمشهر، جزیره مینو، منطقه دیری فارم تا دهانه اروندرود، عملیات پدافند به صورت نقاط اتکا را تا عملیات بیت‌المقدس و آزادسازی خرمشهر اجرا کردند و همگام با سایر رزمندگان در آزادسازی خرمشهر قهرمان که اوایل جنگ مظلومانه آن‌ را ترک کرده بودند، شرکت داشتند.

دریادار حبیب الله سیاری - فرمانده نیروی دریایی ارتش