پیشنهادهای وقیحانه عربستان

پیش از این دیدار، خبرهایی درباره اتحاد سیاسی میان عربستان سعودی و بحرین ـ که به پیوستگی دو کشور در یک سرزمین منجر می‌شود - پخش شد. ملک عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود، پادشاه عربستان در این نشست، سران شورای همکاری خلیج فارس را 2 بار متعجب ساخت: یکی هنگامی که خبر تمایل کشورهای اردن و مغرب را برای پیوستن به شورای همکاری خلیج فارس داد که در واکنش به انقلاب‌های عربی و خیزش‌های مردمی و نیاز این دو کشور به مواجهه با اعتراض‌های مردمی که خواهان تغییر و برقراری دموکراسی هستند، مطرح شده است و پیشنهاد دوم او انتقال شورای همکاری خلیج فارس از مرحله همکاری به مرحله پیوستن و اتحاد بود.

پیشنهاد اول یعنی پیوستن اردن و مغرب، مورد مخالفت اعضای شورای همکاری خلیج فارس قرار‌گرفت به گونه‌ای که حتی برخی بزرگان خاندان سلطنتی آل سعود که حاکم بر عربستان هستند نیز از این پیشنهاد استقبال نکردند و قرار شد به جای این اقدام، حمایت مالی به دو کشور اردن و مغرب به میزان 5 میلیارد دلار ارائه شود.

پیشنهاد دوم ملک عبدالله، یعنی انتقال شورا از مرحله همکاری به اتحاد و یکپارچگی از طریق پیوستن بحرین به عربستان نیز مخالفت هم‌پیمانان ریاض در شورای همکاری خلیج‌فارس و بویژه عمان را برانگیخت. عمان از وزیر خارجه خود، یوسف بن علوی خواست تا این پیشنهاد و ابعاد گوناگون آن را به طور دقیق بررسی کند و نتایج آن را به آگاهی سران حاضر در جلسه برساند. علاوه بر عمان، دولت امارات نیز از این پیشنهاد استقبال نکرد، اما کویت سکوت را ترجیح داد.

روشن است که عربستان‌سعودی با ارسال بیش‌از یکهزار نیروی نظامی به بحرین با هدف ممانعت از سقوط رژیم آل‌خلیفه در این کشور احساس کرد بحرین از سوی مخالفان رژیم حاکم مورد تهدید قرار گرفته است و اکنون با ارائه پیشنهاد اتحاد می‌خواهد خاندان سلطنتی حاکم بر منامه را مورد پشتیبانی قرار دهد. مهم‌تر آن‌که عربستان‌سعودی از انتقال اعتراض‌های مردمی که خواهان اصلاحات ریشه‌ای در نظام حاکم هستند، از جمله عدالت، شفافیت و پادشاهی مشروطه به منطقه شرقی سرزمین خود که اقلیت شیعه در آن زندگی می‌کنند و اصلی‌ترین چاه‌های نفتی عربستان نیز در آن منطقه قرار‌دارد، بشدت هراسان است.

جمعیت الوفاق در بحرین به عنوان بزرگ‌ترین گروه مخالف با رژیم آل‌خلیفه،‌با حضور نیروهای سعودی در بحرین و پیشنهاد پیوستن کشور بحرین به عربستان سعودی بشدت مخالف بوده و اعلام کرده است در هر اتحادی میان دو کشور، دو ملت نیز باید موافقت داشته باشند. بدون هیچ تردید این خواسته قانونی و به حقی است.

بدون شک هدف از موافقت خاندان سلطنتی حاکم بر بحرین و نخست‌وزیر این کشور، خلیفه بن سلمان آل‌خلیفه، با طرح عربستان سعودی، ‌خروج از بحران کنونی و جلب حمایت ریاض برای مقابله با آنچه تهدید‌ایرانی نامیده شده است، صورت می‌گیرد. این در حالی است که اکثریت مردم بحرین با این پیشنهاد مخالف هستند و اقدام دولت کنونی بحرین می‌تواند اعتراض‌های مردمی را تشدید کند و دخالت‌های خارجی را در امور داخلی این کشور افزایش دهد.

شورای همکاری خلیج فارس اکنون با مشکلات بسیاری روبه‌روست که مهم‌ترین آن اختلاف‌های اساسی میان برخی اعضای این شورا با ‌یکدیگر است.

علاوه بر این، اختلاف‌هایی بر سر ارز واحد میان کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس نیز وجود دارد و به‌همین دلیل نباید اختلافات جدیدی بر اثر پیوستن بحرین به عربستان سعودی طرح شود و این شورا را ضعیف‌تر کند. چنین اقداماتی اگر به درگیری نظامی در منطقه تبدیل نشود، دست‌کم می‌تواند به حالتی از آشفتگی و بی‌ثباتی در منطقه دامن بزند.