بازار فیلمسازی در لیتوانی گرم است

علت این خوشبینی هم کاملا مشخص است و تحلیلگران اقتصادی سینما در لیتوانی می‌گویند صنعت سینمای این کشور حق دارد خوشحال و خوشبین باشد. علت اصلی این خوشبینی را باید در قوانین جدید مالیاتی ارائه شده از سوی دولت مرکزی جستجو کرد که معافیت‌های ویژه تازه‌ای را اعمال خواهد کرد و حمایت‌های جدید خود از صنعت فیلمسازی را به مرحله اجرا خواهد گذاشت. مهم‌ترین نکته در طرح جدید قانون مسوولان لیتوانی، تخفیف 20 درصدی مالیات‌ها به محصولات سینمایی است. در شرایط جدید، هر فیلمی که در این کشور جلوی دوربین می‌رود، از این تخفیف ویژه بهره‌مند خواهد شد و حتی امکان دارد مبلغ این تخفیف بیشتر از این هم بشود. مسوولان لیتوانی این اقدام را پس از آن انجام دادند که مجارستانی‌ها سال گذشته چنین حرکتی را سازمان دادند و نتیجه خوبی هم از آن گرفتند، اما این طرح هنوز با یک مانع روبه‌روست که بعید به نظر می‌رسد باعث دردسر شود. در حقیقت، طرح معافیت مالیاتی سینمایی جدید مسوولان لیتوانی باید به تایید قانونگذاران کشور برسد تا ضمانت اجرایی و قانونی پیدا کند. قانونگذاران کشور اوایل ماه می درباره این طرح بحث و پاسخ خود را به صورت رسمی اعلام خواهند کرد.

طرح معافیت‌های مالیاتی مجارستان، اولین بار سال 2003 مطرح شد. این طرح پس از آن که تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد، توانست خیلی سریع باعث شکوفایی تولید فیلم در این کشور اروپای شرقی شود و محصولات سینمایی و تلویزیونی هالیوودی و اروپایی زیادی را راهی لوکیشن‌های مختلف و متنوع مجارستان کند. حضور چشمگیر تولیدات خارجی در نقاط مختلف مجارستان، زمینه را برای تاسیس استودیوها و کارگاه‌های جدید فیلمسازی فراهم کرد. این استودیوها وسایل و تجهیزات سینمایی را از مرحله پیش‌تولید تا مراحل پایانی کار تولید فیلم‌ها، در اختیار هنرمندان داخلی و خارجی قرار دادند. در حقیقت، مجارستانی‌ها سودی را که بابت فعالیت‌ گروه‌های فیلمسازی بین‌المللی به دست آوردند، در راه تجهیز امکانات و قابلیت‌های نوین فیلمسازی خرج کردند و همین قابلیت‌های جدید، باعث افزایش حضور این گروه‌ها در نقاط مختلف آن شد.

حالا لیتوانی هم می‌خواهد همان راه مجارستان را برود و با سودی که بابت حضور گروه‌های مختلف فیلمسازی خارجی کسب می‌کند، استودیوهای فیلمسازی خود را کامل کند. تکمیل این استودیوها هم به نفع صنعت سینمای ملی است و هم به نفع صنعت بین‌المللی سینما. کشور کوچک لیتوانی که زمانی یکی از 16 جمهوری خود‌مختار کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بود، کمی بیش از 3 میلیون نفر جمعیت دارد و یکی از کوچک‌ترین کشورهای قاره اروپا به شمار می‌رود.

این کشور کوچک امیدوار است بزودی موفقیت را در آغوش بگیرد. راموناس اسکیکاس، یکی از مدیران دولتی است که در خصوصی‌سازی استودیوهای فیلمسازی لیتوانی فعال است (او یکی از اعضای اصلی اتحادیه تهیه‌کنندگان سینمای لیتوانی هم است)‌ عقیده دارد طرح جدید معافیت‌های مالیاتی در کنار تمام مزیت‌هایی که دارد، در عین حال می‌تواند باعث جذب سرمایه‌های سرگردان به سمت سرمایه‌گذاری‌های سینمایی بشود و سرمایه‌گذاران را به تولید محصولات سینمایی تشویق کند.‌آنها با عنایت به معافیت‌های مالیاتی می‌توانند بخش مهمی از سرمایه خود را حفظ کنند یا با سرمایه کمتری فیلم‌های سینمایی تولید کنند. او گفته است: «ما آماده هستیم هشتم می که قانون معافیت‌های مالیاتی به احتمال زیاد تصویب خواهد شد،‌ جشن با شکوهی بگیریم. این روز به یقین «روز سینمایی لیتوانی خواهد بود.»

رسانه‌های گروهی لیتوانی می‌نویسند هنرمندان و تهیه‌کنندگان سینمای لیتوانی از 7 سال پیش خواستار حمایت‌های بیشتر مسوولان رسمی از تولیدات سینمایی و تصویب قانون معافیت‌های مالیاتی بوده‌اند. آنها طی این سال‌ها مذاکرات و رایزنی‌های زیادی با مسوولان مختلف سینمایی و غیرسینمایی ـ بویژه قانونگذاران کشور ـ داشته‌اند و موفقیت صنعت سینمای مجارستان را به عنوان یک الگوی خوب برای آنها مثال زده‌اند. چند ماه پیش که این مذاکرات بالاخره به نتیجه رسید و سیاستمداران کشور طرح جدید معافیت‌های مالیاتی را ارائه کردند، صنعت سینمای لیتوانی غرق در خوشی و شادی شد. این طرح به تهیه‌کنندگان و فیلمسازان داخلی و خارجی امکان می‌دهد هنگام تولید محصولات خود از امکانات دولتی استفاده کنند و نیروی کار ارزان‌تری را در اختیار بگیرند. در کنار معافیت‌های مالیاتی، فیلمسازان می‌توانند پول و هزینه امکاناتی را که در اختیار می‌گیرند به صورت درازمدت و به شکل چک بپردازند. در این حالت، آنها مجبور نیستند همه کارهای خود را به صورت نقد انجام دهند. این طرح همچنین دست ایالت‌ها و شهرهای بزرگ را باز می‌گذارد تا براساس امکانات و موقعیت خود، همکاری‌های نزدیک و ویژه‌ای با اهالی صنعت سینمای کشور داشته باشند. مسوولان شهرهای بزرگ برای تبلیغ لوکیشن‌های خود می‌توانند معافیت‌های ویژه مالیاتی یا تشویق‌های خاص مادی را شامل حال محصولات سینمایی کنند. بانک‌های کشور لیتوانی هم امکان آن را پیدا می‌کنند که با سرمایه‌گذاری روی فیلم‌های سینمایی ـ هم داخلی و هم خارجی ـ در تولید آنها مشارکت کنند و در سود حاصل از فروش شریک شوند.

اجرای طرح فوق، لیتوانی را به بسیاری از کشورهای اروپای مرکزی و غربی نزدیک می‌کند. این نزدیکی پس از یک دوری اجباری 10 ساله صورت می‌گیرد که ضررهای مادی و معنوی جبران‌ناپذیری به صنعت سینمای این کشور زده است. حرفه فیلمسازی در دهه 90 در لیتوانی شکوفایی خاصی پیدا کرد و گروه‌های مختلف فیلمسازی بین‌المللی، فیلم‌هایی مثل «مقاومت» (با بازی دانیل کریگ)‌ و «الیزابت اول» (با بازی هلن میرن و جرمی آیرونز)‌ در این کشور جلوی دوربین رفت. این فیلم‌ها به دلیل ارزان بودن هزینه تولید و حمایت‌های مادی و معنوی رسمی، امکان تولید را در لیتوانی پیدا کردند، اما با پیوستن لیتوانی به اتحادیه اروپا در سال 2004 و افزایش قیمت‌ها، به تدریج حضور هنرمندان بین‌المللی در این کشور کاهش یافت و تقریبا به صفر رسید.