نوروز خاطره‌انگیز همراه با تندرستی

آبنبات، پشمک، نقل، باقلوا، راحتی، سوهان، شیرینی‌های خامه‌ای، خشک و... از جمله تنقلاتی است که مصرف آنها ممکن است موقت کاممان را شیرین کرده و لذت آنی برایمان فراهم سازد، اما می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌ها نیز باشد. آجیل‌های شور، شیرین و حتی بی‌نمک نیز از این مقوله مستثنا نیست.

اما موضوع به اینجا ختم نمی‌شود. دید وبازدیدهای فراوان و لزوم عرض تبریک و تهنیت به بزرگ‌ترهای فامیل موجب می‌شود بانوان ایرانی همچون سایر ایام، وقت کافی برای طبخ و تهیه غذاهای خانگی نداشته باشند. بر این اساس تعداد دفعات استفاده از غذاهای آماده و رستورانی افزایش می‌یابد. این موضوع زمانی دردسرسازتر می‌شود که خانواده‌ها برای مسافرت‌های نوروزی قصد اقامت در هتل، متل، مسافرخانه، چادر یا اتاق‌های شخصی داشته باشند. اکثر این اقامتگاه‌ها فاقد آشپزخانه بوده و خانواده‌ها مجبورند برای تهیه غذا دست به دامن رستوران‌ها، سفره‌خانه‌ها یا اغذیه فروشی‌ها شوند. بسیاری از این اماکن نیز وقتی با مسافران گرسنه روبه‌رو می‌شوند، دندان حرص و طمع تیز کرده و غذاهایی بی‌کیفیت و نه‌چندان سالم با نرخ‌هایی نجومی‌ ارائه می‌کنند.

معمولا مراجعه به این اماکن نیز وقتی است که افراد بشدت گرسنه بوده و کمتر به نکات تغذیه‌ای و بهداشتی توجه دارند. بنابراین با توجه به حجم زیاد تنقلات شور و شیرینی که به عنوان میان‌وعده مصرف شده و با عنایت به مصرف غذاهای آماده و غیربهداشتی، افراد پس از مدتی، احساس سنگینی، پری، بی‌حالی، گیجی و خستگی مفرط کرده و گاهی دچار شکم درد، اسهال، استفراغ یا یبوست می‌شوند. در این مواقع برخی خانواده‌ها با این تصور که این علائم طبیعی و گذراست به این مشکلات توجهی نمی‌کنند، اما در مقابل برخی افراد هم هستند که موشکافانه مشکلات را بررسی و به دنبال علت آن می‌گردند. اما براستی چه باید کرد؟

یکی از باورهای سالخوردگان سرد و گرم چشیده جامعه ما آن است که معتقدند برخی مواد غذایی ماهیت گرم و برخی ماهیت سرد دارند. به عقیده آنها خوردن زیاده از حد سردی‌ها و گرمی‌ها می‌تواند عوارض و عواقب زیانبار و آزاردهنده‌ای داشته باشد. این تجربه، در واقع برآیند یافته‌ها و گفته‌های دانشمندان طب سنتی ایران از جمله بوعلی‌سینا و زکریای رازی است. آنان گفته‌اند اگر تعادل و سازگاری سودمندی میان سردی و گرمی‌ غذاها باشد آثار زیانبار هر ماده غذایی برجسم و جان انسان خنثی می‌شود.

بنابراین از آنجا که انواع مغزها، شیرینی‌جات، غذاهای ادویه دار، چرب، شور و مانده طبع گرمی‌ دارند از مواد غذایی سردی بخش مثل لبنیات، ترشی‌جات، انواع سالاد سبزیجات، میوه‌هایی چون خیار، گوجه، آلو، ماهی‌ها و بخصوص آش غلات و سبزیجات استفاده کنید. آش یا سوپ جو و ماش از جمله غذاهای رقیقی است که به دلیل مواد مغذی فراوان و آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی، سموم بدن را از طریق مدفوع و ادرار دفع، چربی، قند و فشارخون بالا را کاهش و از همه مهم‌تر اثرات هولناک و رنج‌آور گرمی ‌غذاها و تنقلات را خنثی خواهد کرد.

میوه‌ها را به اندازه و سبزیجات را زیاد مصرف کنیدمیوه‌ها یکی از اقلامی است که در ایام عید به همراه آجیل و شیرینی استفاده می‌شود. برخی به این تصور که میوه همیشه مفید و سودمند بوده است، در مصرف آن زیاده‌روی می‌کنند. اما باید بدانید میوه‌هایی چون سیب، پرتقال، نارنگی و بخصوص موز حاوی قند بوده و پتاسیم بالایی دارد و مبتلایان به دیابت و بیماران کلیوی باید در مصرف آن محتاط باشند. از سوی دیگر به دلیل آن‌که میوه جات دارای ویتامین‌های محلول در آب هستند، مصرف زیاده از حد آن در یک وعده، منجر به خروج مازاد این ویتامین‌ها از طریق ادرار می‌شود و تنها ماده دفع نشده، قند بالای آنهاست که در بدن باقی مانده و چاق کننده است. بنابراین روزانه میوه‌جات را در حجم کم و به دفعات مصرف کنید تا بدن فرصت کافی برای جذب ریزمغذی‌ها داشته باشد. اما در مقابل، سبزیجات برگ سبز یا سبزی‌هایی چون نخود، لوبیا، بادمجان، کلم، کرفس و... به دلیل آن‌که فیبر بالا و درصد بسیار ناچیزی قند دارد، می‌تواند یبوست ناشی از مصرف تنقلات را رفع، آب بدن را تامین، اشتها را کنترل و تا حدودی ریز مغذی‌ها را تامین کرده و سلامت بدن را تحت تاثیر قراردهد.

تا حد امکان برای مسافرت‌های خود اقامتگاه‌های مجهز به آشپزخانه را انتخاب کنید.

در مسیر مسافرت از ساندویچ مرغ، کوکو، کتلت، نان و پنیر، تخم‌مرغ به همراه کاهو، خیار یا سبزی خوردن استفاده کرده و از مصرف غذاهای بین راهی جدا بپرهیزید. اگر طی سفر، قصد خرید آبزیان را دارید بتازگی و سلامت ماهی و میگو مثل شفافیت چشم‌ها، صلابت عضله، رنگ و بوی طبیعی و... توجه کنید. از خرید ماهی شور و دودی شده فاقد مجوز خودداری کنید. این ماهی‌ها به دلیل شرایط غیر بهداشتی آلوده به نوعی قارچ هستند و از دز بالای نمک، رنگ‌های غیر مجاز و ترکیبات دودی در تهیه آنها به وفور استفاده می‌شود.

از خرید پرندگان مهاجر شکاری که اغلب کنار تالاب‌ها و سواحل صید می‌شوند، بپرهیزید. چراکه احتمال بیماریزا بودن گوشت آنها وجود دارد.

از مصرف غذاهای حاوی گوشت قرمز و امعا و احشا دام چون دل، جگر، قلوه، مغز و زبان که بسیار فساد پذیرند اجتناب کنید.

همراه با غذا از ماست و دوغ پاستوریزه که تا حدودی از بروز مسمومیت‌های گوارشی جلوگیری می‌کنند، استفاده کنید.

در بین راه از خرید لبنیات محلی (شیر، ماست، خامه، سرشیر، پنیر، کره و بستنی سنتی) که اغلب پاستوریزه نبوده و در شرایط غیر بهداشتی تهیه می‌شوند، بپرهیزید.

برای کودکان خود آلوچه، لواشک و هله هوله‌های ترشی که به صورت فله‌ای درشرایط بد محیطی عرضه می‌شوند، نخرید.