صدور یک‌روزه شناسنامه کتاب از سال آینده

صبح روز گذشته اسحاق صلاحی، ناشران فعال کشور را به کتابخانه ملی دعوت کرده بود تا در دیداری صمیمی پیرامون مسائل و مشکلات مهم نشر کشور به گفت‌وگو بپردازند.وی در این دیدار با بیان این که تا پایان امسال فیپا به صورت الکترونیکی در 2 روز صادر می‌شود، گفت: با یک‌روزه شدن زمان صدور فیپا در سال 91، کتابخانه ملی ایران سریع‌ترین کتابخانه دنیا در صدور فیپا می‌شود.

فیپا یا همان شناسنامه کتاب شامل اطلاعات کتاب‌شناختی لازم برای شناسایی و بازیابی یک کتاب برمبنای ضوابط و استانداردهای بین‌المللی قبل از انتشار است و معمولا هم این اطلاعات در اولین صفحه هر کتاب می‌آید که از سال 1377 اجرا و نظارت بر روند صدور فیپا به عهده کتابخانه ملی قرار گرفت. کتاب‌ها پس از اخذ «فیپا» برای دریافت مجوز انتشار به اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارسال می‌شود.

صلاحی از برخی ناشران به دلیل استفاده از فیپای جعلی گلایه کرد و افزود: توقع‌ ما از شما این است که وقتی فیپای مجانی و دو روزه می‌دهیم، چرا سراغ فیپای جعلی می‌روید که هم باید هزینه کنید و هم این‌که کتاب شما از چرخه اطلاع‌رسانی خارج می‌شود؟!

اما پرسشی که در این میان مطرح می‌شود این است که یک روزه شدن صدور مجوز فیپا تا چه اندازه می‌تواند در برطرف کردن مشکلات ناشران و بهبود چرخه نشر کشور مفید باشد.

فرهاد تیمورزاده، مدیر انتشارات تیمورزاده در این رابطه به «جام‌جم» می‌گوید: یک روزه شدن صدور فیپا کار بسیار ارزشمند و البته دشواری است که اگر رخ دهد، بخشی از مشکلات ناشران برطرف می‌شود، بویژه برای ما که کتاب‌های علمی و دانشگاهی منتشر می‌کنیم حتی یک روز هم مهم است.

وی ادامه می‌دهد: متاسفانه این کار ارزشمند با تلف شدن روزهای طولانی در صف صدور مجوز کتاب در وزارت ارشاد خراب می‌شود و به نظرم حیف است که همکاران ما در کتابخانه ملی این گونه زحمتشان به چشم نیاید.

تیمورزاده می‌افزاید: با وجود این که ما یک ناشر تخصصی و دانشگاهی هستیم و کارمان ربطی به سیاست و مسائل اجتماعی و... ندارد، متاسفانه کتاب‌هایمان مدت زمان طولانی در وزارت ارشاد می‌ماند.

رضا حاجی‌آبادی، مدیر انتشارات هزاره ققنوس هم در پاسخ به پرسش ما نخستین جمله‌ای که می‌گوید این است: «اگر مجوز وزارت ارشاد هم یک روزه شود خوب است!»

وی با بیان این که کتاب‌هایش بین 8 تا 15 روز برای صدور فیپا منتظر می‌ماند، ادامه می‌دهد: اگر واقعا فیپا یک‌روزه شود، یک انقلاب و اتفاق خوب در صنعت نشر اتفاق افتاده و امیدوارم این همکاری و تعامل میان کتابخانه ملی و ناشران در ارتباط با وزارت ارشاد هم رخ دهد.

مدیر انتشارات هزاره ققنوس پیشنهاد می‌کند: کتاب‌هایی که تا امروز فیپا گرفته، ولی مجوز ندارند و آمارشان در بانک کتابخانه ملی موجود است هم باید تعیین تکلیف شوند.

اما دیدار روز گذشته رئیس کتابخانه ملی با ناشران حاشیه‌های دیگری هم داشت و اسحاق صلاحی پیشنهادهایی هم برای فروش بهتر کتاب‌ها با ناشران درمیان گذاشت. صلاحی گفت: همیشه راه سنتی بهترین راه برای فروش کتاب نیست و ما می‌توانیم با راه‌های میانبر فضای جدیدی در کسب و کار ایجاد کنیم.

وی افزود: سایت‌ها و محیط‌های مجازی هیچگاه جای خرید و فروش کتاب را نمی‌گیرد، بلکه فروش کتاب‌ها را هم بیشتر خواهد کرد و ما در کتابخانه ملی در بازاریابی کتاب باید به شما کمک کنیم.

صلاحی ادامه داد: ما احساس تکلیف می‌کنیم تا در دسترسی اطلاعات و ایفای نقش حلقه واسط بین شما و مخاطبان سریع عمل کنیم و به همین دلیل نرم‌افزارهایی را تهیه کرده‌ایم که حتی روی گوشی تلفن همراه مردم هم اطلاعات کلی کتاب را در اختیار آنها قرار دهد.

رئیس کتابخانه ملی تاکید کرد: من تضمین می‌کنم اگر ناشران با محیط مجازی ارتباط برقرار کنند، در زمان‌های خیلی کمتر کتاب‌هایشان به چاپ‌های متعدد مجدد می‌رسد. صلاحی افزود: ما موظفیم مالکیت حقوق معنوی کتاب‌ها را رعایت کنیم و با ناشران درباره قرار گرفتن اطلاعات کتاب به صورت مجازی توافق می‌کنیم که آیا به صورت تمام متن باشد یا این‌که قسمتی از متن منتشر شود، اما دوست داریم با دست باز و از راه‌هایی با ریسک بیشتر استفاده شود که قطعا می‌تواند بر فروش بیشتر کتاب تاثیرگذار باشد.