درخواست برای ادغام حماس و جهاد

به گزارش ایسنا، اسماعیل هنیه، نخست‌وزیر دولت حماس در دیدار با هیاتی از رهبران جنبش جهاد اسلامی فلسطین در غزه عنوان کرد: ما خواهان آغاز گفت‌وگوهای جدی میان جنبش حماس و جهاد برای وحدت 2 جنبش و ادغام آنها هستیم. در این دیدار هنیه با هیات جنبش جهاد درخصوص آخرین تحولات سیاسی، روند آشتی ملی فلسطین، دستاورد انقلاب‌های عربی و روابط دوجانبه میان حماس و جهاد بحث و تبادل‌نظر کرد. در مقابل، داوود شهاب، سخنگوی جهاد اسلامی نیز عنوان کرد: در حال حاضر گفت‌وگوها و مذاکرات جدی برای تحقق وحدت آغاز شده است، البته تلاش‌هایی در گذشته آغاز شده بود که بی‌نتیجه باقی ماند. شهاب همچنین عنوان کرد: این مذاکرات برای تحقق وحدتی گسترده میان 2 جنبش در جهت منافع مساله فلسطین بویژه در سایه بهار عربی انجام می‌شود. شهاب ادامه داد که‌ وحدت حماس و جهاد محور وحدت جنبش اسلامی در جهان است. این نخستین‌باری است که رسما از تلاش‌ها برای تحقق وحدت و ادغام 2 جنبش جهاد اسلامی و حماس سخن به میان می‌آید.

پیش از این برخی خبرها حاکی از آن بود که دیدارهایی میان رهبران 2 جنبش در داخل و خارج فلسطین و زندان‌های رژیم صهیونیستی انجام گرفته است. ادغام 2 جنبش حماس و جهاد اسلامی می‌تواند ضمن تقویت جبهه مقاومت در فلسطین، حضور پررنگ‌تری را برای این جبهه در داخل و به خصوص با توجه به نزدیکی زمان انتخابات پارلمانی فلسطین فراهم کند. همچنین ادغام این دو گروه در صورتی که تحقق یابد می‌تواند یکی دیگر از ثمرات خیزش‌های اخیر بیداری اسلامی تلقی شود که به سمت یکپارچه کردن صفوف مبارزان پیش می‌رود.

در میان گروه‌های فلسطینی، جهاد اسلامی بیشترین نزدیکی را با حماس دارد. هر دوی آنها اسلامگرا هستند، هر دوی آنها موجودیت رژیم صهیونیستی را به رسمیت نشناخته و با هدف نابودی آن می‌جنگند. آن دو بارها عملیات‌های نظامی مشترکی را علیه اسرائیل به انجام رسانده‌اند. ریشه‌های تاریخ هر دو جنبش به اخوان‌المسلمین مصر بازمی‌گردد و هر دو مورد حمایت گسترده ایران قرار دارند.

جهاد اسلامی برخلاف حماس تاکنون در هیچ انتخاباتی در دولت خودگردان فلسطین شرکت نکرده ‌است. این جنبش اواخر دهه 1970 توسط 3 دانشجوی فلسطینی در مصر به نام‌های فتحی شقاقی و عبدالعزیز عوده و بشیر موسی به عنوان بخشی از جهاد اسلامی مصر تشکیل شد، اما بعدها مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. فتحی‌شقاقی در ۲۶ اکتبر ۱۹۹۵ در مالت توسط مأموران موساد به شهادت رسید. پس از آن ریاست این سازمان به رمضان عبدالله رسید. جهاد اسلامی مبارزه مسلحانه را یک استراتژی سیاسی برای نابودی کامل حکومت صهیونیستی، از میان بردن کشور اسرائیل، برپایی حکومت اسلامی در فلسطین و اجرای قوانین اسلامی در جامعه می‌داند و شاخه نظامی این سازمان گردان‌های قدس نامیده می‌شود.

چند روز پیش مصطفی الداوی، نماینده جنبش حماس در لبنان طی مقاله‌ای افشا کرد که خالد مشعل در تصمیمی مسوولانه و در اقدامی قابل توجه، صادقانه از نامزد شدن برای سمت ریاست دفتر سیاسی جنبش حماس در انتخابات داخلی آینده خبر داده است. دفتر سیاسی حماس بالاترین نهاد رهبری این جنبش است و اعضای آن از رهبران حماس در نوارغزه، کرانه باختری و خارج از فلسطین انتخاب می‌شوند. هر چند جنبش حماس به صورت رسمی این مساله را تایید نکرده است، اما پایگاه اطلاع‌رسانی فلسطین به عنوان مهم‌ترین رسانه رسمی وابسته به جنبش حماس پیشتر در گزارشی به نقل از یکی از مقامات حماس گزارش داده بود که مشعل نمی‌خواهد برای ریاست شورای ملی فلسطین نامزد شود. الداوی در مقاله خود آورده بود که مشعل با این اقدام قصد دارد زمینه را برای شخص دیگری از رهبران حماس فراهم کند تا این مسوولیت را به عهده بگیرد و به این مسیر و فعالیت ادامه دهد. وی افزود: خالد مشعل یقین دارد که جنبش حماس شخصیت‌های برجسته زیادی دارد. خالد مشعل سال 1996 سمت ریاست دفتر سیاسی جنبش حماس را به عهده گرفت. زمان و مکان برگزاری انتخابات داخلی حماس اعلام نشده است.

جنبش حماس سال ۱۹۸۷ توسط شیخ احمد یاسین، عبدالعزیز رنتیسی و محمد طه در جریان انتفاضه اول به عنوان شاخه فلسطینی اخوان‌المسلمین بنیانگذاری شد. حماس تاکنون عملیات‌های انتحاری، حملات راکتی و تهاجمات نظامی پرشماری را علیه نظامیان و شهروندان رژیم صهیونیستی انجام داده ‌است. این جنبش دامنه فعالیت‌های خود را به عملیات‌های نظامی محدود نکرده و با اجرای برنامه‌های اجتماعی متعدد، حضور پررنگی در زندگی مردم نوار غزه و کرانه باختری داشته‌ است. حماس سال 2006 در انتخابات فلسطین برنده شد و اسماعیل هنیه را به نخست‌وزیری فلسطین رساند، اما سال 2007 به دنبال اختلافات با جنبش فتح، کرانه باختری را در اختیار خود گرفت. یک ماه پیش اعلام شد و در پی مذاکرات آشتی ملی که در قاهره برگزار شد، جنبش‌های جهاد اسلامی و حماس پذیرفتند با ترکیب جدیدی به عضویت سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) درآمده و با جنبش فتح همکاری کنند.

پروژه آشتی گروه‌های فلسطینی به همان میزان که مورد نظر و خواست مردم فلسطین است با خشم و خروش دشمنان این ملت مواجه می‌شود. در پی گام‌های اخیری که به منظور آشتی ملی فتح و حماس برداشته شد، رژیم صهیونیستی و پشتیبانان غربی‌اش اعلام کردند دولت خودگردان را تحریم خواهند کرد و هیچ مذاکره‌ای در آینده با آنان نخواهند داشت.