با وجود فضای مثبت حاکم بر نشست آشتی ملی در قاهره، برخی همچنان معتقد هستند که این آشتی ناقص است. نظر شما در این باره چیست؟
بیشک ما با برگزاری دیدار مشعل و عباس گام به جلوی خوبی برداشتیم و همیشه گزینههای خوب و مناسب وجود دارد، اما همانطور که قبلا نیز گفتهایم دیدار اخیر بهترین گزینه بود و من بر این مساله تاکید میکنم.
به نظر شما، این افراد بر چه اساسی مدعی نقص توافق آشتی هستند؟
این افراد با توجه به مسائل متعددی چنین حکمی را درباره مساله آشتی ملی صادر میکنند و مثلا معتقدند که باید برنامه سیاسی یکپارچهای وجود داشته باشد و زمان نشست کمیته رهبری سازمان آزادیبخش فلسطین «ساف» تعیین شود یا اینکه دولت مشترکی با یک نخستوزیر مورد توافق بر سر کار بیاید و گروههای فلسطینی روی همه این مسائل اجماع نظر داشته باشند. در همین جهت، گروههای فلسطینی در آینده تشکیل جلسه خواهند داد و 2 روز بعد از آن نیز نشست کمیته رهبری ساف برگزار میشود و البته قبل از آنها، جنبشهای فتح و حماس با هم دیدار خواهند داشت تا روی برخی مسائل مانند کمیسیون انتخابات توافق کنند. علاوه بر این، ما توافق کردهایم که فضای مثبتی میان 2 جنبش ایجاد شود، اما مساله دولت وفاق ملی و تشکیل آن به آینده موکول شده است و در نتیجه میتوان گفت که دیدار اخیر روسای 2جنبش فتح و حماس دستاوردهای بزرگی داشته؛ اما من هم معتقدم که کامل نبوده است.
آیا موکول کردن مساله دولت وفاق ملی به آینده نشانگر این نیست که هنوز موانعی بر سر راه توافق آشتی وجود دارد؛ بویژه اگر بخواهیم نگاهی به تجارب قبلی جنبشهای فتح و حماس داشته باشیم؟
به نظر من میتوان مساله آشتی را نهایی کرده و انتخابات را برگزار کرد، اما در عین حال، عدم توافق بر سر دولت وفاق ملی میتواند توافق آشتی را با خطر مواجه کند. در طرح پیشنهادی دولت مصر برای آشتی ملی نیز اصلا اشارهای به وجود دولت مشترک نشده بود و برخیها بر این باورند که این دولت میتواند از طریق انتخابات و بر اساس اراده کامل مردمی شکل بگیرد.
آیا در موضوع دولت وفاق ملی، اسامی مورد نظر برای حضور در ترکیب آن مورد بحث قرار گرفته است؟
اسامی اعضای کابینه در دیدار مشعل و عباس مطرح نشد و ما این مساله را به دیدار گروههای فلسطینی در قاهره موکول کردیم تا موضوع دولت وفاق ملی به صورت کامل مورد بحث قرار بگیرد.
یک مساله خیلی حساسی وجود دارد که تحولی تاریخی در استراتژی جنبش حماس به شمار میرود و آن همان مقاومت مردمی است. آیا این جنبش تصمیم به کنار گذاشتن مقاومت مسلحانه در مقابل رژیم صهیونیستی گرفته است؟
نه، هرگز. مقاومت مسلحانه جوهره برنامه مقاومت است و تا زمانی که ما تحت اشغال قرار داریم، به هیچوجه نمیتوانیم این مساله را از ذهنمان خارج کنیم. به نظر من، ما باید در مرحله احیای وحدت ملی به دنبال یک راهکار مقاومتی مشترک با جنبش فتح باشیم تا وحدت ملی واقعی را نشان دهیم. مقاومت مردمی یکی از زمینههایی است که ما میتوانیم با جنبش فتح در این زمینه همکاری داشته باشیم؛ چرا که میدانیم ابومازن با هیچ اقدامی در زمینه تشدید مقاومت مسلحانه علیه رژیم صهیونیستی موافقت نخواهد کرد، اما با مقاومت مردمی موافق است و ما علاقه زیادی به عمل در جهت توافقات صورت گرفته داریم؛ هر چند هر طرفی برنامه خاص خود را دارد.
پس مقاومت مسلحانه را کنار نمیگذارید و اگر رژیم صهیونیستی به باریکه غزه تجاوز کند، شما از همان راهکار در مقابل ارتش صهیونیستی استفاده میکنید؟
یعنی شما فکر میکنید اگر رژیم صهیونیستی به ملت فلسطین در باریکه غزه حمله کند ما با این حمله مقابله نمیکنیم؟! این مساله به هیچ وجه ممکن نیست و ما با هر گونه تجاوز ارتش این رژیم مقابله خواهیم کرد. به نظر من این مقاومت است که درباره تشدید عملیاتهای مقاومتی در یک برهه و کاهش آن در دورهای دیگر تصمیمگیری میکند. وقتی بحث مقاومت مردمی مطرح میشود منظور ما مبارزانی نیستند که در عرصه عملیاتهای مسلحانه فعالیت میکنند، بلکه بحث تمامی اقشار ملت فلسطین در میان است؛ چرا که مقاومت مردمی دایره شمول گستردهتری دارد و اقدامات مختلفی اعم از تظاهرات و تجمع و تحریم کالاهای صهیونیستی یا قطع همکاری با این رژیم یا توقف همکاریهای امنیتی را شامل میشود. به عبارت دیگر، هزاران راه وجود دارد که میتوان با استفاده از آنها و با مشارکت تمامیگروههای فلسطینی، قدرت طرف اسرائیلی را به طور کامل فلج کرد و این در حالی است که مقاومت مسلحانه تنها محدود به قشر خاصی از ملت خواهد بود. بنابراین، وقتی مقاومت مردمی با مشارکت یک میلیون نفر از ملت فلسطین یا حتی نیمی از آن و با توافق میان 2 جنبش فتح و حماس صورت گیرد، قطعا تاثیر و کارایی بیشتری خواهد داشت.
همزمان با اعلان توافق آشتی ملی در قاهره، بازداشتهای سیاسی در کرانه باختری ادامه داشت، حال سوال این است که در این شرایط، چطور مساله بازداشتهای سیاسی طی چند روز حل و فصل خواهد شد؟
من معتقدم عباس مستقیما به رئیس سازمان اطلاعات فلسطین در کرانه باختری دستور داده است که تمامی بازداشتشدگان سیاسی آزاد شوند و اتفاقا این بار من جدیت بیشتری نسبت به پاکسازی زندانهای فلسطینی از بازداشتشدگان سیاسی احساس میکنم.
دفعات قبلی نیز بر سر آزادی بازداشت شدگان سیاسی توافق حاصل شده بود، اما تحولی در این زمینه صورت نگرفت. شما چه سازوکار یا تضمینهایی را برای اجرای توافقات صورت گرفته اتخاذ کردهاید؟
نه، این به هیچ وجه صحت ندارد. قبلا صدها نفر بازداشت شده سیاسی در زندانهای فلسطینی حضور داشتند، اما پس از توافق آشتی ملی در مرحله قبل، تنها 20 زندانی در باریکه غزه و 45 زندانی در کرانه باختری ماندهاند و هر دو طرف سعی میکنند که به هیچ وجه شهروندان فلسطینی را بازداشت نکنند.
درباره مساله سفر خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس به اردن، خبر تازهای وجود دارد و آیا زمان این سفر مشخص شده است؟
اظهار نظرهای زیادی در این زمینه صورت میگیرد، اما هیچکدام از آنها صحت ندارد و تاکنون موعد این سفر مشخص نشده است.
برخیها از افقهای جدید در روابط جنبش حماس با اردن صحبت میکنند، آیا این مساله میتواند منجر به بازگشایی دفاتر حماس در اردن شود؟
ما امیدواریم که روابط طرفین به حالت عادی خود یا حتی وضعیتی بهتر از گذشته برگردد، اما تنها یک طرف نمیتواند این مساله را تعیین کند و ما تلاش میکنیم این رابطه به بهترین وجه ممکن برقرار شود.
مرکز اطلاعرسانی فلسطین / مترجم: یوسف رضازاده
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم