تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی

به گزارش روز شنبه جام جم آنلاین به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی،" محمد مهدی آخوندی " رییس پژوهشگاه و مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینا با بیان این مطلب گفت :تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی در آزمایشگاه برای اولین بار در جهان توسط محققان ایرانی میسر شده و اخیرا مجله نیچر (Nature Review Urology) نیز ضمن اشاره به نتایج این تحقیقات از آن به عنوان سنگ بنای روش های نوین درمان ناباروری مردان نام برده است.

وی خاطرنشان کرد : این پژوهش حاصل تلاش مشترک محققان پژوهشگاه ابن سینا و دانشگاه آمستردام هلند است که نتایج آن در سال های 2009 و 2011 میلادی در مجله انجمن پزشکی امریکا (JAMA-Journal of American Medical Association) با ضریب تاثیر 30 ( Impact Factor ) به چاپ رسید.

آخوندی افزود: در حال حاضر یکی از مهم ترین عوارض ناشی از روش های شیمی درمانی برای بیماران سرطانی ، "ناباروری" است که تبعات فردی و اجتماعی وسیعی برای فرد بیمار دارد. اگر چه امکان برداشتن بخشی از بافت تخمدان ، فریز آن و پیوند مجدد آن پس از اتمام درمان سرطان در دختران و زنان مبتلا به سرطان وجود دارد و یا در مردان بالغ فریز اسپرم ها و استفاده آتی آنها جهت باروری ازسال ها قبل میسر شده است اما در پسران مبتلا به سرطان این امکان وجود ندارد چون اسپرم سازی پس از سن بلوغ آغاز می شود.

رییس مرکز فوق تخصصی ابن سینا اظهار داشت : در سال های اخیر پژوهشگران بسیاری در کشورهای مختلف از جمله ایران در جهت یافتن راه حلی مناسب برای این بیماران درتلاش بوده و هستند.

وی گفت :ایده اصلی این پژوهش، برداشتن بخشی از بافت بیضه قبل از شیمی درمانی، فریز آن، تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز (Spermatogonial stem cells) در آزمایشگاه و پیوند مجدد آنها به خود فرد است. اگرچه امکان فریز بافت بیضه انسانی از سالیان قبل فراهم شده است اما امکان تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی وجود نداشت که امروزه امکان انجام این تکثیر در مرکز فوق تخصصی ابن سینا فراهم شده است .

"هومن صدری اردکانی" عضو هیات علمی پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی و مجری این طرح پژوهشی با اشاره به موفقیت این پژوهش در تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی به میزان بیش از18 هزار برابر گفت: این طرح پژوهشی به صورت مشترک توسط پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی- ابن سینا و مرکز طب تولید مثل دانشگاه آمستردام درسال های 2007 تا 2011 میلادی (1390-1386 شمسی) انجام شده است .

وی به تازگی موفق به دریافت جایزه بین المللی یازدهمین جشنواره تحقیقاتی-درمانی باروری و ناباروری رویان و همچنین جایزه سال گذشته بهترین محقق در هلند در زمینه طب تولید مثل (Jan Swammerdam fertility prize) شده است.

این پژوهشگر بالینی و متخصص آندرولوژی یادآور شد : استفاده از نتایج این تحقیق در سطح بالینی در دو مرحله میسراست . در مرحله اول با توجه به فراهم بودن امکان ذخیره سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی ، والدین پسر بچه های مبتلا به سرطان به محض تشخیص باید در این مورد آگاه شوند.

وی ادامه داد:خوشبختانه همزمان با فعالیت مراکز ذخیره سازی سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی در کشورهایی همچون هلند، بلژیک، سوئد، فنلاند و آمریکا، این مهم در ایران و در مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینای جهاددانشگاهی نیز میسر شده است.

صدری اردکانی افزود :در مرحله بعدی، زمانی که درمان کامل سرطان انجام شد و ناباروری ناشی از عارضه درمان تایید شد، پیوند سلول های بنیادی تکثیر شده باید انجام شود . در حال حاضر اگرچه ایمنی استفاده درمانی از این سلول ها در مدل های حیوانی تایید شده است اما پژوهشگران بالینی مشغول انجام پروژه هایی در تایید ایمنی کامل پیوند این سلول ها به انسان هستند .