پاسخ ایران به گزارش بی‌اساس آمانو

نکته جالب درباره تازه‌ترین گزارش مدیرکل آژانس این است ‌که پیش از همه منابع، توسط موسسه علم و امنیت بین‌المللی که بازوی پژوهشی سیا در امور فنی است منتشر شد و این موسسه بلافاصله یک ارزیابی مفصل فنی درباره آن را آغاز و منتشر کرد که نشان می‌دهد از چند روز قبل به گزارش آمانو دسترسی داشته است.

به همین خاطر و با توجه به این‌ که آمانو پیش از تهیه گزارشش به آمریکا رفته و دیداری هم با مقامات ارشد این کشور داشت، این‌طور به نظر می‌رسد که متن اصلی گزارش در وین و ضمیمه 16‌صفحه‌ای آن در واشنگتن نوشته شده باشد.

بنا بر آنچه تا پیش از این از سوی دیپلمات‌های غربی گفته شد، آمانو جزئیات جدیدی از جوانب نظامی و محرمانه برنامه‌های هسته‌ای ایران را در گزارش خود آورده است. مواردی نظیر دستیابی آژانس به ادعاهایی که نشان می‌دهد طراحی مدل‌های کامپیوتری یک کلاهک هسته‌ای در ایران صورت گرفته است. همان‌طور که این دیپلمات‌ها اعلام کرده بودند، در گزارش آمانو عمدتا 3 ادعا مطرح شده است: یکی از این ادعاها مربوط به تصاویر ماهواره‌ای از کانتینر فولادی است که ادعا شده در آن آزمایش‌های هسته‌ای انجام می‌شود. دومین ادعا پیرامون تلاش ایران برای طراحی نمونه‌های رایانه‌ای کلاهک هسته‌ای است. سومین ادعا نیز استفاده ایران از کمک دانشمندان خارجی برای برداشتن گام در جهت تولید سلاح هسته‌ای و غلبه بر مشکلات فنی است.

قرار است این گزارش که به 35 عضو شورای حکام آژانس ارائه شده است، ‌در نشست آینده شورا در 26 و 27 آبان در مقر آژانس در وین بررسی شود.

گرچه قبل از انتشار متن کامل گزارش آمانو، اعتراض‌هایی از سوی برخی کشورها نظیر روسیه و همچنین مقامات کشورمان مطرح شده بود، اما همزمان با انتشار گزارش مذکور، شدت این اعتراضات افزایش یافت.

بر همین اساس نماینده ایران در آژانس انرژی اتمی از تبانی آمانو با 5 کشور دارای سلاح اتمی علیه ایران خبر داد و گفت: در جلسه اخیر آژانس یکی از اعضا مطرح کرد که این مطالب محرمانه به 5 کشور دارای بمب اتم که عضو شورای امنیت هستند ارائه شده است.

به گزارش ایسنا، وی با بیان این ‌که این اولین بار است که ادعا علیه یک کشور را در گزارش اعلام می‌کنند، ‌افزود: این مغایر روح اساسنامه و وظایف آژانس است و سفرای روسیه و چین 2 بار به آمانو اعلام کردند که موافق این اتفاق نیستند.

نماینده دائم ایران در آژانس انرژی اتمی با تاکید بر این ‌که 15 صفحه گزارش جدید، اتهامات واهی است، خاطرنشان کرد: پیش از این در پاسخ به این گزارش، 117 صفحه توضیح کتبی داده شده که این اسناد جعلی است و آژانس و مدیرکل مسئول این اشتباه تاریخی هستند. سلطانیه همچنین اعلام کرد پیش از انتشار گزارش آژانس متن 20 سوالی را همراه پاسخ‌های آن تحت‌عنوان همه حق دارند بدانند بین اعضای آژانس منتشر کرده است.

به گفته سلطانیه، برای انتشار مواردی مثل آنچه در ضمیمه گزارش مدیرکل آمده است باید قبلا با کشور موردنظر بحث و مشورت صورت گیرد، اما مدیرکل آژانس بدون رعایت این روند اقدام به انتشار این ادعاهای بی‌اساس کرده است. وی گفت: گزارش آمانو درباره ایران غیرحرفه‌ای، غیرمتوازن و سیاسی است و مدیرکل آژانس تحت‌فشار چند کشور غربی از جمله آمریکا، این گزارش را به این شکل منتشر کرده است.

نماینده دائم ایران در آژانس با بیان این که ادعاهای مطرح شده در گزارش اخیر علیه ایران با توجه به این واقعیت که فعالیت‌های هسته‌ای ایران کاملا تحت نظارت آژانس است و صدها بازرسی سرزده از مراکز و فعالیت‌های هسته‌ای ایران صورت می‌گیرد و بی‌اعتباری آنها را ثابت می‌کند، افزود: این گزارش با روند بازرسی‌ها و نظارت‌های آژانس در ایران در تناقض آشکار است.

سلطانیه تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری مسوول به طور مستمر به فعالیت‌های صلح‌آمیز خود ادامه می‌دهد و قطعا همان‌طور که بی‌اساس بودن ادعاهای بی‌شمار قبلی ثابت شد این بار هم ره به جایی نخواهند برد.نماینده دائم ایران در آژانس با اشاره به نامه فریدون عباسی، رئیس سازمان انرژی اتمی به یوکیا آمانو در هفته گذشته، گفت: ایران در این نامه بار دیگر آمادگی خود را برای انجام مباحث کارشناسی در رفع ابهامات اعلام کرده است، اما اقدام مدیرکل در انتشار ضمیمه نشان می‌دهد برخی کشورها با فشار سیاسی، مانع انجام فعالیت و وظیفه حرفه‌ای آژانس می‌شوند.

همچنین سخنگوی وزارت خارجه کشورمان با تاکید بر این ‌که آمانو ابزار دست کشورهای دارای سلاح هسته‌ای شده است، گفت: پشت صحنه‌های گزارش سیاسی آژانس را افشا می‌کنیم.

در همین حال، روسیه نیز نسبت به گزارش آژانس در مورد ایران واکنش نشان داد و از محتوای آن انتقاد کرد چرا که موجب تشدید تنش در اختلاف موجود بین قدرت‌های جهانی و ایران می‌شود. طی چند هفته اخیر روسیه و چین در تلاش بودند این گزارش منتشر نشود ولی آمریکایی‌ها موفق‌تر از آنها عمل کردند. با وجود این، وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه‌ای گفت: مسکو از این‌ که این گزارش به منبع تشدید تنش بر سر مشکلات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران تبدیل شده سخت متاسف و مبهوت شده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، در این بیانیه مسکو ضمن ابراز تردید در مورد عاقلانه بودن علنی ساختن گزارش گفت: این امر خطر لطمه زدن به شانس احیای مذاکرات بین قدرت‌های جهانی و تهران برای حل بحران هسته‌ای از طریق دیپلماسی را به دنبال دارد. در بیانیه اضافه شده است: کسانی هستند که از منطق «هر چه بدتر بهتر» پیروی می‌کنند و ما نمی‌توانیم از این منطق ویرانگر برای انهدام آگاهانه فرآیند دیپلماتیک حمایت کنیم.

انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای تهران، علاوه بر روسیه، اعتراض چینی‌ها را هم در پی داشت و مقامات این کشور خواستار حل صلح‌آمیز مساله هسته‌ای ایران شدند.

هونگ لی، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در این باره گفت: پکن هنوز در حال بررسی گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است، اما از ایران می‌خواهیم انعطاف‌پذیری نشان دهد. وی در ادامه سخنانش که در یک کنفرانس مطبوعاتی بیان می‌شد، افزود: چین از به‌کارگیری ابزار صلح‌آمیز برای حل مساله هسته‌ای ایران حمایت می‌کند.

اما کشورهای عضو اتحادیه اروپا واکنش متفاوتی را در قبال گزارش هسته‌ای اما سیاسی آمانو اتخاذ کرده و مدعی شدند این گزارش نگرانی‌های موجود درباره ابعاد نظامی برنامه هسته‌ای ایران را تشدید می‌کند.

مایا کوجیانجیک، سخنگوی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا مدعی شد گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نگرانی‌های موجود درباره ماهیت برنامه هسته‌ای ایران را افزایش می‌دهد زیرا این گزارش تاکید ویژه‌ای روی اطلاعاتی دارد که آژانس درباره وجود ابعاد نظامی احتمالی در برنامه هسته‌ای ایران جمع‌آوری کرده است.

ویکتوریا نولاند سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا هم گفت: گزارش آژانس درباره ایران در دست بررسی وزارت امور خارجه این کشور قرار دارد.

آلن ژوپه، وزیر خارجه فرانسه هم مدعی شد: در صورتی که ایران با جامعه بین‌الملل در زمینه برنامه هسته‌ای خود همکاری نکند با تحریم‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو خواهد شد.

این مقامات غربی در حالی مواضع اینچنینی درباره گزارش تازه آمانو بیان می‌کنند که ایران با رد گزارش آژانس اتمی، آن را سیاسی، غیرکارشناسی و بهانه‌ای جهت تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی بر خود می‌داند. این کشورها در عین حال هیچ توضیح و پاسخی به پرسش‌های 20 گانه‌ای که سلطانیه روز گذشته بین اعضای شورای حکام توزیع کرد، ندادند.

1 ـ آیا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بعد از ‌٤٠٠٠ روز فرد ـ ساعت شدیدترین بازرسی‌ها در تاریخ آژانس؛ دریافته است که حتی یک گرم اورانیوم به سمت مقاصد نظامی منحرف شده است؟ خیر. لطفا تمامی گزارش‌های مدیرکل فعلی و پیشین آژانس را مطالعه کنید.

2 ـ در مورد هرگونه فعالیت و مواد هسته‌ای که ادعا می‌شود تا سال ‌٢٠٠٣ اعلام نشده بودند، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دریافته است که آنها به سمت فعالیت‌های نظامی منحرف شده‌اند؟ خیر. تمامی این مواد و فعالیت‌ها بعد از اعلام آنها از سوی ایران، توسط آژانس مورد حسابرسی قرار گرفته‌اند. لطفا تمامی گزارش‌های آژانس در سال‌های ‌٢٠٠٣ و ‌٢٠٠٤ به شورای حکام مطالعه شود.

3 ـ ایران قبل از سال ‌٢٠٠٣ تعهد حقوقی برای اعلام معادن اورانیوم شامل معدن گچین و ساغند داشته است؟ خیر. زیرا ایران تا سال ‌٢٠٠٣ پروتکل الحاقی را امضا و اجرا نکرده بود.

4 ـ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صحت مفاد مطالعات ادعایی را تایید کرده است؟ خیر. لطفا گزارش مدیرکل پیشین به شورای حکام را بخوانید، جایی که وی مشکل صحت اسناد را مطرح کرد. مدیرکل همچنین به وضوح توضیح داد که مواد و فعالیت‌های هسته‌ای در مطالعات ادعایی دخیل نیستند.