ضرورت توسعه میدان نفتی آزادگان

میدان نفتی آزادگان یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی ایران و جهان است که کشف آن به سال 76 بازمی‌گردد. این میدان در محدوده‌ای به 20 در 75 کیلومتر در 100‌کیلومتری غرب اهواز و در منطقه دشت آزادگان واقع شده است.

ظرفیت نفت در جای آن 33 میلیارد بشکه است که براساس مطالعات جدید میزان آن بیشتر از پیش‌بینی‌های قبلی برآورد شده است.

از سال 87 تولید نفت از این میدان بزرگ به میزان روزانه 25 هزار بشکه آغاز شد که در حال حاضر روزانه 50 هزار بشکه نفت تولید می‌کند که قرار است در فاز اول براساس قرارداد بیع متقابل موجود به 320 هزار بشکه و در مرحله دوم به 600 هزار بشکه برسد.

توسعه میدان آزادگان که در مرز مشترک با عراق قرار دارد اهمیت استراتژیک دارد؛ عراق در بخش شمالی این میدان به نام میدان مجنون در حال برداشت است و برخی شرکت‌های بزرگ غربی در حال فعالیت در این میدان هستند.

آزادگان ویژگی‌های اقتصادی، فنی، نفتی و حتی سیاسی منحصر به فردی دارد که در سال‌های طولانی مورد بی‌مهری قرار گرفته است.

توسعه این میدان به دلیل نوع نفت سنگین آن به سرمایه‌گذاری‌های بالایی نیاز دارد. در دولت قبل یک شرکت ژاپنی حاضر به سرمایه‌گذاری در آن شد، اما تحریم‌های اقتصادی آمریکا و فشارهای این کشور باعث شد ژاپن از ادامه حضور در آزادگان انصراف دهد و در حالا حاضر یک کنسرسیوم داخلی و یک شرکت چینی در آن فعالیت دارند اما تاکنون به نتیجه قابل قبولی دست نیافته‌اند.

معلوم نیست چرا توسعه این میدان تاکنون به تاخیر افتاده است؟ آزادگان تاکنون پنج وزیر نفت را دیده است که هر یک از آنان در دوره مسوولیت خود وعده‌هایی به این میدان برای توسعه داده‌اند، اما همچنان بی‌توجهی به آن ادامه دارد.

به گفته برخی متخصصان نفتی، آینده تولید نفت در کشور به این میدان بستگی دارد چرا که هر چه بیشتر اطلاعات از وضعیت میدان کسب می‌کنیم ابعاد آن بزرگ‌تر و پیچیده‌تر می‌شود.

اگر قرار است به تولید پنج میلیون بشکه در روز تا پایان سال ‌93 (برنامه پنجم)‌ دست یابیم، یکی از راه‌حل‌های اساسی آن، توسعه این میدان است که تولید از آن تضمین‌کننده منافع ملی و ارتقای جایگاه کشور در زمینه تولید نفت خام است.

بر این اساس باید تصمیمات ویژه‌ای برای آن گرفته شود. به دلیل اهمیت فوق‌العاده این میدان و واقع شدن در نقطه مرزی مشترک با عراق و واقع شدن آن روی میادین مین که تاکنون هزینه زیادی برای پاکسازی میدان از وجود مین‌ها صرف شده است، توسعه آن به عزم ملی نیاز دارد؛ زیرا بسیاری از دستگاه‌ها باید در این طرح ملی مشارکت داشته باشند.

سازمان محیط‌ زیست و وزارت دفاع از جمله دستگاه‌هایی هستند که برای برداشتن برخی موانع در توسعه این میدان باید همکاری کنند. در حال حاضر آب‌های مزارع نیشکر وارد محدوده میدان نفتی شده که مشکلاتی را در این زمینه ایجاد کرده و ضروری است وزارت جهاد کشاورزی و سازمان محیط‌زیست در این باره چاره‌اندیشی کنند.

از لحاظ فنی و اقتصادی توسعه میدان به مدیریت یکپارچه نیاز دارد؛ زیرا میدان با تقسیم به دو بخش آزادگان شمالی و جنوبی در دست دو شرکت ایرانی متن و چینی سی‌ان‌پی‌سی قرار دارد و سرعت عمل در اجرای آن مهم است و نباید فرصت را در آزادگان از دست داد.

زیبا اسماعیلی - گروه اقتصاد