اولین نکتهای که در تیتراژ سریال به چشم میآید، بیمقدمه بودن آن است. به این معنا که در تیتراژ هیچ زمینهسازیای صورت نگرفته است و بلافاصله مخاطب را با بخشهایی از سریال درگیر میکند که شاید انتظارش را نداشته باشد.
به بیان بهتر، تیتراژی که وظیفهاش آمادهسازی فضای ذهنی مخاطب برای ورود به داستان است، در ولایت عشق این کاربرد را ندارد. ابتدای تیتراژ پس از نام خداوند که بر تصویر سیاه نمایان میشود، بلافاصله تصاویری از قسمتهای پراکنده سریال پخش میشود که به هیچ وجه مناسب شروع اثری آن هم با حال و هوای معنوی مانند ولایت عشق نیست. بخش عمدهای از وظیفه تیتراژ، ایجاد تعلیق و حس کشش در مخاطبش است، یعنی جایز نیست نقاط اوج داستان خود را رو و آن را برای بیننده تکراری کند. متاسفانه در تیتراژ ولایت عشق این نکته به گونهای نقض شده است که گویا بعمد این تصاویر انتخاب شدهاند!
برای مثال یکی از نقاط حساس و بارز داستان و از قسمتهای اوج دراماتیک سریال، سکانس دعا برای بارش باران است که تقریبا تمامی قسمتهای مهم آن در تیتراژ گنجانده شده است یا وقتی مردم برای اولین بار به استقبال حضرت میروند و از این دست مثالها تقریبا در سراسر تیتراژ موجود است.
البته ناگفته نماند ایده نمایش بخشهای سریال در تیتراژ ابتدایی، خود به تنهایی ایدهای کلیشه شده و تکراری است و به هیچ وجه درخور سریالی با این عظمت نیست.
عناوینی که روی تصویر میآیند از نظر رنگی کاملا ساده و تکرنگ هستند و خط نوشتار آنها هم شکلی دستنویس دارد که چندان جالب نشده و تصویر را کمی بهم ریخته کرده است. در ضمن ورود و خروج آنها در تصویر، هیچ افکت و شکل خاصی ندارد، در صورتی که امکان داشت با یک ایده ساده آن را از این حالت یکدست و خشک درآورد و شکلی جذابتر به آن بخشید.
نام خداوند هم ابتدای تیتراژ ـ که در بالا به آن اشاره شد ـ تقریبا در همان خانواده خطی قرار میگیرد، اما نوع ورود آن به تصویر، شکلی کاملا کلیشهای دارد. این که در وسط تصویر از کوچک به بزرگ تغییر حالت پیدا میکند، چندان مناسب فضای داستانی سریال نیست. شاید میتوانست برای یک سریال فانتزی ایده مناسبتری باشد.
یکی از نقاط قوت تیتراژ، موسیقی مرحوم بابک بیات و آواز محمد اصفهانی است که جو مناسبی را ابتدای سریال ایجاد میکند و شاید بتوان گفت بار باقی قسمتها را به تنهایی به دوش میکشد. شعری که انتخاب شده است و ملودی بیات، کاملا برازنده مفهوم عبارت ولایت عشق است؛ ریتمی که گروه کر تکرار کرده شکوه و عظمت ولایت حضرت را میرساند و شعر آن و آواز اصفهانی حق عشق را کاملا ادا میکند.
اما در پایان میتوان گفت تیتراژ ولایت عشق بیشتر شباهت به یک کلیپ دارد که بخشهای برجسته سریال را با موسیقی زیبا تلفیق کرده و به نمایش گذاشته است، اما نمیتواند وظایف تیتراژ را به دوش بکشد.
حمیدرضا رفعتنژاد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم