امروز را به نابینایان فکر می‌کنیم فردا را چه؟

... هر روز از صبح تا شب خود را در اتاقش حبس می کند، یا نماز می خواند یا دعا می کند، ‌قبلا که چشمش تا این حد تاریک نشده بود با استفاده از ذره بین مخصوصش قرآن هم می خواند، فقط منتظر معجزه است.

27 سال سن دارد و دیپلمش را به سختی گرفته و چون چمشمش کلمات کتاب را از هم تشخیص نمی داد، نتوانست ادامه تحصیل بدهد، وحید نه نابینای کامل است و نه بینا، تمام پزشکان نظر واحدی دارند او به یک بیماری چشمی مادرزادی مبتلا بوده و با افزایش سن به طرف نابینایی کامل پیش می رود.

همیشه مضطرب است و نگران، نگران آینده ای که پیش رویش دارد ولی نمی داند که چگونه خواهد بود، بی هیچ کاری بی هیچ درآمدی و احتمالا در آینده دورتر بی هیچ خانواده ای ...

هر کجا که برای کار سر زده پذیرش نشده است، همه کارفرماها یک حرف مشترک داشتند: چشم، ابزار اصلی کاراست و تو از آن بی بهره ای.

وحید نگران آینده اش است، آینده بدون شغل و درآمد بدون شک مبهم است،‌ او حتی به ازدواج فکر هم نمی کند، تمام چشم امیدش به پدرش است که همانند پسر بچه مدرسه ای تمام مخارجش را تامین می کند.

عذاب وجدان دارد از این بابت که در سن 27 سالگی هنوز هم سربار خانواده است و با روندی که وضعیت بیماریش دارد در آینده این وابستگی افزایش خواهد یافت.

سرنوشت وحید مشابه سرنوشت ده ها جوان دیگر در این کشور است که از کم بینایی یا نابینایی رنج می برند، اشتغال اصلی ترین دغدغه آنهاست، اغلب افسرده و گوشه گیر شده اند و چشم امیدشان را به مسوولانی دوخته اند که شاید روزی در حمایت از آنها قانونی تصویب کنند که قابل اجرا باشد.

نابینایان قشر عظیمی از جامعه جهانی را به خود اختصاص می دهند، در کشور ما نیز متولی اصلی رسیدگی به امور نابینایان بهزیستی است.

حدود چهار هزار و 300 نابینا تحت پوشش بهزیستی استان می باشد که حدود 500 نفر آنها عضو جامعه نابینایان شده و در فعالیت های آنها شرکت می کنند.

یکی از نابینایان تبریز به ایرنا می گوید: اشتغال همچنان اصلی ترین مشکل ما بوده و سایر امورات زندگی ما از جمله ازدواج به آن وابسته است.

علی اصغر امیرانلوی با بیان اینکه نبود درک صحیح از نابینا مشکلات متعددی را برای آنان ایجاد کرده است، افزود: مناسب سازی شهری از مواردی است که همواره در جهت حمایت از حقوق نابینایان مطرح می شود اما به نظر بنده مناسب سازی فرهنگی از آن مهمتر است.

وی ادامه داد: در دنیا بیش از 90 شغل برای نابینایان تعریف شده در حالی که در کشور ما فقط سه شغل برای این افراد تعریف شده، تلفنچی، معلم یا حوزه صنایع دستی.

وی افزود: نابینایان شاغل در جاهای مختلف معمولا کمتر از حداقل حقوق را دریافت می کنند، فقط تعدادی از نابینایان بیمه هستند و معمولا مراکز متولی رسیدگی به امور این افراد در برخورد با آنها سلیقه ای عمل می کنند.

امیرانلوی یادآور شد: هزینه های نگهداری و تحصیل افراد نابینا بالاست، هرچند بهزیستی در این حوزه حمایت هایی انجام می دهد از جمله اینکه 80 درصد شهریه های دانشگاه این افراد را تامین می کند، ولی هزینه های جانبی از جمله تبدیل کتاب های درسی به خط بریل و یا نوار صوتی و هزینه های ایاب و ذهاب هم بسیار بالاست.

مدیرعامل جامعه نابینایان آذربایجان شرقی نیز با تاکید بر اینکه اشتغال اصلی ترین مشکل نابینایان است،‌ گفت: حدود 84 درصد نابینایان و کم بینایان استان بیکار بوده و در هیچ حرفه ای اشتغال ندارند.

فرهاد عبدوی با اشاره به اینکه چهار هزار و 300 نفر نابینا و کم بینا در استان وجود دارد، گفت: در صورت اهتمام مسوولان در رفع این مشکل، سایر مشکلات آنها نیز تا حدودی رفع می شود.

وی افزود: در صورت اجرای کامل قانون جامع حمایت از معلولان و اعمال سهمیه استخدامی سه درصد آنها، جمع کثیری از نابینایان می توانند صاحب شغل و درآمد شوند.

وی یادآور شد: براساس ماده هفت قانون حمایت از معلولان 60 درصد اپراتورهای تلفنخانه های ادارات باید از میان نابینایان استخدام شوند که این قانون در استان اجرا نمی شود.

عبدوی اظهار کرد: بیکاری نابینایان نتایج منفی در پی دارد که افسردی و گوشه گیری از جمله آنهاست.
وی گفت: پس از مشکلات اقتصادی، مشکلات فرهنگی گریبانگیر نابینایان است، افراد جامعه ما هنوز نحوه برخورد صحیح با نابینایان را بلد نیستند و به جای کمک به آنها معمولا رفتار ترحم آمیز از خود نشان می دهند.

وی با بیان اینکه نابینایان اغلب توانمندی ها و سطح سواد بالایی دارند، افزود: مناسب سازی معابر شهری هرچند توسط شهرداری در حال انجام است ولی چون در گذشته کارهای خاصی انجام نشده نابینایان هنوز با مشکلات متعددی مواجه هستند.

مدیرعامل جامعه نابینایان استان از مسوولان خواست در سال جهاد اقتصادی با حرکتی بسیجی وار در جهت رفع مشکلات اقتصادی نابینایان کوشش کنند.

وی پیشنهاد کرد: در کنار اجرای کامل قانون جامع حمایت از معلولان، با توجه به اینکه هزینه های نگهداری نابینایان زیاد است، دولت در پرداخت یارانه های نقدی سهم بیشتری را برای این افراد در نظر بگیرد.

مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی نیز اظهار کرد: برخی از سازمان ها ازجمله آموزش و پرورش و بانک ها قانون استخدام 3 درصد معلولان را رعایت نمی کنند.

محمد رضا صادقی با اشاره به اینکه بهزیستی در جهت رفع مشکل اشتغال این افراد تلاش می کند، گفت: جهت جذب نیروی کار در مشاغل تعریف شده برای نابینایان مانند تلفنچی در ادارات دولتی و بخش خصوصی اطلاع رسانی شده و در بسیاری از موارد نابینایان مشغول به کار شده اند.

وی یادآورشد: بهزیستی از طریق جبران کمبود حقوق پرداختی به نابینایان به میزان برابر افراد عادی و پرداخت سهم بیمه کارفرمایی از نابینایان شاغل در مکان های مختلف حمایت می کند.

صادقی با بیان اینکه درصد خیلی کمی از نهادهای دولتی سهم اشتغال معلولان را رعایت می کنند، گفت: تقریبا تمام نابینایان شاغل بیمه می باشند.

وی یادآورشد: بخش خصوصی و خیران در زمینه اشتغال نابینایان می توانند نقش موثری ایفا کنند برای نمونه با ایجاد کارگاه چرتکه بافی 21 نفر از نابینایان استان مشغول به کار شدند.

وی، کمبود اعتبار و کمبود کادر متخصص را موانع پیش روی خدمت رسانی مناسب برای نابینایان تحت پوشش بهزیستی عنوان کرد.

براساس این گزارش، هر ساله به بهانه 23 مهر، روز عصای سفید، فرصتی ایجاد می شود تا رسانه ها و مسوولان به بررسی مشکلات قشر عظیمی از جمعیت کشور که معلول و نابینا هستند بپردازند، ولی متاسفانه مشکلاتی که هر سال به تکرار یادآوری می شود و در راس آنها اشتغال قرار دارد، همچنان پا برجاست.

بسیاری از نابینایان از سهم خود از زندگی چشم پوشی کرده و کنج عزلت گزیده اند و اینجاست که مسوولان کشور ما باید با تاسی از دین مبین اسلام در دستگیری از نیازمندان و عمل به وظیفه خدمت رسانی خود، آستین همت را بالا زده و با استفاده از نظرات کارشناسی در رفع مشکلات جامعه معلولان به ویژه نابینایان تلاش کنند.

گزارش از : رباب تیموری