آموزش فنی و حرفهای در مسیر بحران
برنامه پنجم توسعه در حالی رسیدن به اشتغال پایدار را هدف قرار داده و بر ایجاد فرصت برای کارآفرینی توسط دولت اصرار دارد که این روزها تنها سازمان آموزشی متولی توسعه اشتغال پایدار، زیر بار کمبود اعتبارات و بلاتکلیفی نیروهای آموزشی خود کمر خم کرده است.
سازمان آموزش فنی و حرفهای قرار است با تغییر رویکرد نظام کلان آموزشی از مباحث نظری به آموزش مهارتهای عملی، نقش محوری را در اشاعه کارآفرینی و اشتغال داشته باشد. با رشد مهارتهای حرفهای قرار است به ادعای مدیران این بخش، جویندگان کار در انتظار فرصتهای شغلی از سوی دولت ننشینند وخود به کارآفرینی همت کنند.
تمام این اهداف در حالی در دستورالعملهای سازمان آموزش فنی و حرفهای تکرار شده که مربیان این سازمان به عنوان اهرمهای ارتقای سطح آموزش کارآموزان با مشکلات متعددی روبهرو هستند که این امر در کاهش سطح علمی سازمان موثر است و وضعیت کنونی سازمان در رسیدن به هدف کارآفرینی را به رویا شبیه کرده است.
محیا.ک کارآموز یکی از آموزشکدههای سازمان در استان تهران ادعا میکند: در رشته نقاشی کارآموزی میکنم، در دورههای اول سطح علمی مربیان خوب بود، اما در دورههای بالاتر ما با ضعف علمی و تئوریک مربیان روبهرو شدهایم به طوری که گاهی میزان مطالعه ما در کلاسها از مربیان بیشتر است و آنها نمیتوانند به سوالات ما پاسخ بدهند.
حامد.ص هم در یکی از یادداشتهای وبلاگ خود نوشته که کارآموز رشته الکترونیک است، اما با وجودی که آموزشکده از تجهیزات مناسب برخوردار است، ولی مربیان انگیزه کافی برای تدریس ندارند.
او اضافه میکند: بعضی مربیها خستهاند و حوصله آموزش دقیق عملی را ندارند. وقتی با ما درد دل میکنند، میفهمیم که از موقعیتشان راضی نیستند مثلا حقوقشان برای ساعتهای طولانی کار در آموزشکده کافی نیست!
کسی ما را نمیبیند
وقتی افزایش تعداد دانشآموختگان رشتههای نظری، بازار کار را در سالهای اخیر چنان اشباع کرد که دولت از عهده تامین شغل برای در صفماندگان جویای کار برنیامد و سقف بیکاران بدون مهارت که قادر به سفت کردن یک پیچ نبودند از مرز یک میلیون نفر گذشت، نگاهها به نظام کلان آموزش و خرده گرفتن از آن چرخید. بنابر نظر بسیاری از کارشناسان آموزشی، نظام آموزش نظری فقط بر آمار بیکاران فاقد حرفه و مهارت خاص میافزاید و راه حل خروج از این وضعیت، توجه به مهارتآموزی فنی و حرفهای است.
اما تنها سازمان متولی آموزش فنی و حرفهای از بیتوجهی مسوولان دل پردردی دارد. کاشانی، مربی حقالتدریس آموزشکده فنی و حرفهای، از ساعات بالای کار در هفته و دریافتی هر ساعت 3500 تومان میگوید و اضافه میکند: حجم کارآموزان مراکز هر سال افزوده میشود در حالی که کسی افزایش حجم کار مربیان را نمیبیند و دریافتی ما از سایر مدرسان و معلمان آموزش و پرورش کمتر است.
بر اساس اظهارات یکی دیگر از مربیان فنی و حرفهای، سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور چه در تهران و چه در مراکز استانها برای مسکندار شدن مربیان اقدامی نکرده است در حالی که تمامی ادارات و بانکها حتی صندوقها و موسسات کوچک پولی نیز در عرض چند سال همکاران و کارمندان خود را با اهدای وام بانکی یا قطعه زمینی کوچک صاحب مسکن کردهاند، اما مدیران و روسای مختلف سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور برای مربیان خود که زیربنای سازمان هستند، تاکنون در این مورد چه کردهاند؟
نگاه آموزشی به فنی و حرفهای وجود ندارد
محمدحسین حاجیلو، معاون اداری و پشتیبانی سازمان فنی و حرفهای در پاسخ به این نارضایتیها، از کمرنگ بودن ضوابط و مقررات اداری برای نگاه آموزشی به سازمان میگوید و اضافه میکند: به دلیل نبود همین نگاه وضعیت مربیان این سازمان مطلوب نیست.
او با تایید نبود انگیزه در بین مربیان فنی و حرفهای تصریح میکند: آموزشکدهها، دو دسته مربی رسمی و پیمانی و نیز حقالتدریسی دارند که متاسفانه ساعت کار مربیان رسمی ـ پیمانی به 44 ساعت در هفته میرسد این در حالی است که ساعت کار مدرسان در نظام آموزش 24 ساعت است تا آنان فرصت ارتقای شغلی و تحصیلی داشته باشند، ولی به خاطر همین تراکم و فشار ساعت کار، چنین امکانی برای مربیان آموزش فنی و حرفهای فراهم نیست.براساس قانون خدمات کشوری، تمامی کارکنان سازمان آموزش فنی و حرفهای به دلیل زیر پوشش بودن وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول مقررات نظام اداری هستند و از مربیان رسته آموزشی خارجند. این امر نه تنها بر فشار کار آنان افزوده و فرصت ادامه تحصیل و ارتقای مهارت را از آنان گرفته که سطح دستمزد آنان را در رده پایینتری قرار داده است.
مربیان حقالتدریس بلاتکلیفند
سازمان آموزش فنی و حرفهای، همان سازمانی که تا چند ماه دیگر با تشکیل سازمان ملی مهارت قرار است اساس برنامههای کارآفرینی و اشتغال در جامعه تلقی شود، این روزها محل رفتوآمد صدها مربی حقالتدریس است که با داشتن سابقهای بیش از 10 سال همچنان با ساعتی 3 تا 5 هزار تومان تدریس میکنند. روحانی، مدرسی با سابقه 11 سال است که میگوید، دریافتی ماهانهاش به 450 هزار تومان نمیرسد.
معاون پشتیبانی سازمان آموزش فنی و حرفهای دراینباره توضیح میدهد: ما هم خواهان تبدیل وضعیت مربیان حقالتدریس به رسمی یا پیمانی هستیم و تاکنون مکاتبات زیادی با معاون منابع انسانی ریاست جمهوری و کمیسیون اجتماعی مجلس انجام شده است. مربیان حقالتدریس بیمه کامل نمیشوند و حقوق پرداختی بسیار پایینی دریافت میکنند.
براساس این گزارش، در حال حاضر شمار مربیان رسمی فنی و حرفهای 1560 نفر، پیمانی 683 نفر، سرباز مربیها 168 نفر هستند ولی شمار حقالتدریسها حدود 4000 نفر است. از این میزان، 325 مربی دارای مدرک دیپلم، 2270 مربی فوقدیپلم و حدود 2500 نفر لیسانس و بالاتر هستند.
سازمان ملی مهارت، نیازمند نیروهای باانگیزه
هرچند تشکیل سازمان ملی مهارت در کشاکش هیاهوی سیاسی بین مجلس و دولت به تعویق افتاده، اما پیشبینیها از حل مشکل تاسیس این سازمان تا آخر امسال حکایت میکند و به گفته علی کریمی فیروزجایی، نماینده مجلس این اقدام مشکل فنی و حرفهایها را حل خواهد کرد.به گفته وی، امروز مهارت یکی از ضرورتهای کشور در حال توسعه است و با تاسیس سازمان ملی مهارت بسیاری از مشکلات فنی و حرفهای حل میشود.
این در حالی است که تاسیس هر مرکز آموزش فنی و حرفهای، اعتباری معادل یک میلیارد تومان میخواهد که با تامین آن باز هم به دلیل بحران نیروی متخصص، آموزشها از کارایی لازم برخوردار نخواهد بود. همچنین مربیان آموزشکدهها هنوز جایگاه خود را با تشکیل سازمان ملی مهارت و ادغام با آموزش علمی و کاربردی نمیدانند و از حذف یا کمرنگ شدن نقش خود با وجود سالها فعالیت نگرانند، مشکلی که میتواند به ترک صدها مربی مجرب از آموزش فنی و حرفهای منجر شود.
کتایون مصری
گروه جامعه
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
