سالن‌های چینی، میدان رقابت فیلم‌های خارجی

شرکت‌های فیلمسازی خارجی از کشور چین به عنوان مکانی یاد می‌کنند که ظرفیت و پتانسیل‌ بسیار بالایی برای فروش دارد و می‌تواند محلی عالی برای موفقیت بالای محصولات سینمایی آنان باشد. مالکان سالن‌های نمایش هم از نوع استقبال تماشاگران از محصولات خارجی راضی هستند، اما اهالی سینما و دست‌اندرکاران محصولات سینمایی در کشور، از این وضعیت اظهار ناخشنودی می‌کنند و نمایش وسیع فیلم‌های خارجی را گاهی برای محدود کردن محصولات داخلی می‌دانند. منتقدان سینمایی هم تا حد زیادی از دیدگاه اهالی سینما دفاع می‌کنند و عقیده دارند مسوولان رسمی باید توجه بیشتری به گله‌ها و خواسته‌های دست‌اندرکاران سینمایی داشته باشند. در چنین اوضاع و احوالی است که تهیه و توزیع‌کنندگان خارجی از مسوولان رسمی چین خواسته‌اند قانون قدیمی خود را در ارتباط با محدودیت نمایش فیلم‌های خارجی در چین مورد بازبینی قرار دهند و امکان نمایش وسیع‌تر محصولات خارجی را در خاک این کشور آسیایی فراهم کنند. این درخواست هنوز جواب مشخصی از سوی مسوولان رسمی کشور دریافت نکرده است و دست‌اندرکاران سینمایی در چین از دولت مرکزی خواسته‌اند به آن پاسخ منفی بدهند.

قانون مربوط به نمایش فیلم‌های خارجی در چین حدود 20 سال قبل نوشته شد و مورد اجرا درآمد. این قانون که قصد حمایت از محصولات صنعت سینمای ملی را دارد، در طول سال فقط اجازه نمایش عمومی 20 فیلم خارجی را در سالن‌های سینماهای کشور می‌دهد. چنین محدودیتی از این نظر اعمال شده که تولیدات داخلی امکان اکران عمومی وسیع‌تری داشته باشند و نمایش عمومی فیلم‌های خارجی، لطمه‌ای به موقعیت محصولات داخلی نزنند. اما حتی همین محدودیت نمایش عمومی محصولات خارجی هم به مذاق اهالی صنعت سینمای چین خوش نیامد و علیه آن موضعگیری کردند. اکران عمومی 20 فیلم سینمایی خارجی طی سال در سینماهای چین (که عموما فیلم‌های هالیوودی بوده‌اند)‌ رونق تازه‌ای به سالن‌های نمایش سینماهای این کشور داد و باعث بالاتر رفتن رقم فروش فیلم‌ها در جدول سالانه گیشه نمایش سینماهای این کشور شد. مالکان سالن‌های سینما از صف‌های طویلی که جلوی مراکز هنری آنها تشکیل شده احساس رضایت می‌کنند و به همین دلیل، خواهان امکان نمایش عمومی وسیع‌تر و بیشتر محصولات خارجی هستند. سینماهای چین، سال گذشته با یک رقم فروش شگفت‌انگیز و رکوردشکنانه 53‌/‌1 میلیارد دلاری روبه‌رو و باعث تعجب تحلیلگران اقتصادی سینما در این کشور شدند.

تهیه و توزیع‌کنندگان خارجی، بازار سینمایی چین را به عنوان یک بازار وسیع و پرسود بین‌المللی می‌بینند که می‌تواند درآمد بسیار بالا و خوبی را عاید آنها کند و به همین علت است که مسوولان رسمی چین را تشویق به ادامه سیاست درهای باز اقتصادی می‌کنند. آنها می‌گویند افزایش تعداد فیلم‌های خارجی که امکان نمایش عمومی در چین را پیدا می‌کنند، به سود هر دو طرف است، در حالی که سهم سود آنها بسیار بیشتر از طرف چینی خواهد بود. «آواتار» پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای آمریکا، بهترین فروش بین‌المللی خود را در چین داشت. فروش 210 میلیون دلاری این فیلم را هیچ کشور دیگری بجز چین نداشت و اکنون تحلیلگران اقتصادی سینما می‌گویند آخرین قسمت هری پاتر قصد شکستن این رکورد را دارد. آواتار با فروش 210 میلیون دلاری خود در چین، هم‌اکنون لقب پرفروش‌ترین محصول سینمایی نمایش داده شده در چین (هم تولید داخلی و هم تولید خارجی)‌ را یدک می‌کشد. تحلیلگران خارجی می‌گویند اگر چین قصد دارد تاسال 2015 تمام سالن‌های نمایش خود را دیجیتالی کند، راهی جز این ندارد که محدودیت نمایش محصولات خارجی را لغو و زمان اکران عمومی فیلم‌های خارجی را با بقیه کشورهای جهان یکی کند. هم‌اکنون محصولات جدید سینمایی خارجی با یک فاصله 3 تا 4 هفته‌ای از زمان نمایش عمومی در آمریکا و اروپا در سینماهای چین به نمایش درمی‌آیند. این تاخیر چند هفته‌ای در نمایش عمومی محصولات خارجی، زمینه فعالیت سارقان ویدئویی را افزایش می‌دهد.

در شرایطی که توزیع‌کنندگان بین‌المللی دغدغه‌های خاص خویش را در ارتباط با وضعیت نمایش عمومی فیلم‌های خود در سینماهای چین دارند، دست‌اندرکاران سینمایی در کشور هم از دغدغه‌های خودشان می‌گویند. آنها می‌گویند دولت مرکزی باید حامی سینماگران بومی باشد و حمایت‌های مادی و معنوی خود را به صورت مشخص در اختیار صنعت سینمای کشور قرار دهد. تهیه‌کنندگان و فیلمسازان داخلی عقیده دارند تولیدات آنها از نظر فرم و ساخت، توانایی رویارویی و رقابت با محصولات پرخرج و پرزرق و برق هالیوودی را ندارد و در رقابت با این همکار خارجی در جدول گیشه نمایش سینماها شکست خواهد خورد. از همین رو، آنها از سیاستگذاران رسمی خواسته‌اند روش‌هایی را پیش بگیرند که بتوانند به سینمای ملی کمک کنند تا روی پای خود بایستند و محصولاتی تولید کنند که بتوانند تماشاچی داخلی را جذب خود کرده و موفقیت‌های مالی به دست بیاورند.

سال قبل «پس از شوک» (که براساس یک رویداد تلخ تاریخی دهه 70 میلادی کشور ساخته شده بود)‌ در جدول گیشه نمایش سینماهای کشور بیش از 100 میلیون دلار فروش کرد و لقب موفق‌ترین محصول کل تاریخ سینمای چین را گرفت. هنرمندان چینی می‌گویند اگر هجوم بی‌امان تولیدات خارجی اجازه بدهد، آنها توانایی این را دارند، فیلم‌های بیشتری تولید کنند که موفقیت مالی و انتقادی پس از شوک را تکرار کند.