انسجام داخلی، نخستین ماموریت دولت میقاتی

گستره‌ای از عوامل و متغیر‌ها در داخل و خارج لبنان دست به دست هم داده بودند تا کابینه آقای میقاتی شکل نگیرد و به شکست بینجامد، اما باید گفت در کنار این روند نیز یک سری تلاش‌هایی از سوی نیرو‌های ملی لبنان و طرفداران جبهه مقاومت در این موقعیت حساس انجام گرفت تا آنان از بحران تشکیل دولت عبور کنند. به هر حال آقای میقاتی از این دوره مهم گذشت تا بعد از 5 ماه در شرایط حساس منطقه‌ای و داخلی دولت در لبنان تشکیل شود. یکی از عوامل مهمی که باعث شد وی موفق به تشکیل کابینه در این شرایط شود انسجام بین طرفداران گروه 8 مارس یا اکثریت جدید در لبنان بود. قبلا به دلیل برخی سهم‌خواهی‌های بیش از حد انتظار برخی هم‌پیمانان 8 مارس روند تشکیل کابینه را مشکل می‌کرد ولی در نهایت با گذشتی که جبهه شیعه از یک کرسی خود در دولت و در اختیار گذاشتن آن به اهل سنت انجام داد این سد شکسته و باعث شد تشکیل دولت که امری مهم در شرایط نوین این کشور بود میسر شود.

بسیاری از مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی در رابطه با قضایای داخلی لبنان ازجمله پرونده مربوط به رفیق حریری به انسجام و تصمیمات دولت جدید به رهبری میقاتی وابسته است. به عبارتی دیگر برخورد قدرتمندانه دولت آقای میقاتی تعیین‌‌کننده بسیاری از مسائل خواهد بود و اگر این دولت با انسجام داخلی خود و حفظ وحدتی که در بین صفوف طرفداران مقاومت وجود دارد بتواند با قدرت استمرار پیدا کند، به طور یقین تحولات دیگری در صحنه منطقه و بین‌الملل رخ خواهد داد و فشارهای اتحادیه اروپا و آمریکا برای ایجاد چالش‌های جدید (که در برابر دولت میقاتی قابل پیش‌بینی است) نتیجه‌ای نخواهد داشت. بنابراین معتقد هستم که این دولت هر چه منسجم‌تر عمل کند و هر چه بیانیه وزارتی آن (که قرار است در اولین نشست هیات دولت در مجلس این کشور توسط نخست‌وزیر جدید ارائه شود) خط‌مشی قدرتمندتری داشته باشد در مواجهه با فشارهای بین‌المللی موفق‌تر خواهد بود. لذا باید گفت انسجام داخلی و بیانیه وزارتی در این امر نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

گروه 14 مارس موافق تشکیل دولت میقاتی نبود و تلاش‌هایی از سوی گروه المستقبل و 14 مارس در جهت به شکست انجامیدن تشکیل دولت در داخل لبنان صورت گرفت. در این بین اولین اقدام آنان این بود که وارد کابینه نشوند و اعتقادی هم به کابینه وحدت ملی نداشتند. گذشته از این گروه 14 مارس به عنوان گروهی معارض و خارج از دولت به کار خود ادامه داد و با نگاهی که معتقد بود میقاتی موفق به تشکیل دولت نخواهد شد تلاش‌های زیادی را انجام داد. من معتقد هستم در آینده نیز این وضعیت در شرایط گوناگون و حتی ضعیف‌تری ادامه خواهد داشت و وضعیت گذشته همچنان علیه دولت میقاتی دنبال خواهد شد. دلیل آن هم صرفا مسائل داخلی لبنان نیست بلکه ما معتقدیم بسیاری از تحولاتی (بویژه سیاسی) که در لبنان صورت می‌گیرد مرتبط با مسائل منطقه‌ای است و در واقع بخشی از تحرکات 14 مارس مرتبط با دیدگاه‌ها و ارتباطات بیرونی آنها با برخی از کشور‌های منطقه است. اکنون بازیگران منطقه‌ای و خارجی در شرایطی قرار گرفته‌اند که این دولت تشکیل شده است. تصور من این است که وقتی شرایط در منطقه به این سمت و سو می‌رود برخی از کشور‌های عربی همچنان در جبهه مخالف جریان مقاومت فعالیت می‌کنند و با جریانات انقلابی و با خیرش‌های مردمی در منطقه مخالفت و در برابر آنها ایستادگی می‌کنند. از این رو، همراهی 14 مارس با این بازیگران به طور طبیعی باعث سنگ‌اندازی‌هایی در برابر دولت میقاتی در لبنان خواهد شد.

تقویت ارتش لبنان وابسته به پارامتر‌های متعددی است و مساله دولت خاصی نیست. در این بین شکل‌گیری وضعیت فعلی برای ارتش در لبنان حاصل توافقی است که در سطح منطقه و بین‌الملل در گذشته رخ داده است. بنابراین تا سقف معینی ارتش لبنان می‌تواند تقویت شود. بسیاری از کشور‌های منطقه و خارج از منطقه در رابطه با وضعیت کنونی ارتش لبنان توافق نسبی دارند. حضور مقاومت در لبنان نیز در کنار تقویت ارتش اجتناب ناپذیر است و اتفاقا در سال‌های گذشته هم چون ارتش شرایط مناسبی نداشته و محدودیت‌هایی برای تقویت آن وجود داشته است، تقویت مقاومت مدنظر بوده و در واقع مقاومت توانسته است با قدرت‌یابی در این کشور و با حمایت‌های مردمی دستاورد‌های بسیاری در برابر رژیم صهیونیستی به دست آورد.

سمت و سوی 8 مارس به نزدیکی با کشورهای همانند ایران است، این امر با توجه به این که دولت جدید میقاتی نیز همسو با 8 مارس است و همچنین کشورهایی نظیر جمهوری اسلامی ایران قطعا طرفدار تقویت این دولت در لبنان هستند حتما این دولت نیز در پی تقویت روابط با کشورهای دوست نظیر ایران و سوریه خواهد بود. این امر به طور طبیعی اجتناب‌ناپذیر است زیرا قوام دولت 8 مارس برخاسته از جریان مقاومت و جریان ضدصهیونیستی است و به طور طبیعی کشور‌هایی که در این محور قرار دارند می‌توانند هم به قوام این دولت یاری رسانند و هم این دولت را که درصدد کسب پشتیبانی است مستحکم‌تر کنند.

میقاتی از ابتدای انتخاب برای تشکیل کابینه نشان داده است که در پی رفع چالش‌ها و نقاط ابهام و شکل‌گیری انسجام منطقه‌ای در رابطه با دولت جدید خود است. لذا وی برای مقابله با این تبلیغات ـ که دولت وی نماینده یک جناح در لبنان است ـ تلاش می‌کند تا این تبلیغات را خنثی سازد. وی با نگاهی فراگیر تحرکاتی را در کشور‌های معتدل منطقه و حتی عربستان سعودی آغاز کرده است و چه در داخل لبنان (در هماهنگی با سفارت عربستان) و چه با سفر به عربستان به نوعی سنجیده و عاقلانه در پی رفع بحران‌هایی ناخواسته است که احتمال می‌رود از طرف برخی کشورهای خارجی به دولت وی تحمیل شود. تصور من این است که با آگاهی و تجربه‌ای که وی از دولت گذشته دارد نسبت به انسجام همه گروه‌های داخلی تلاش خواهد کرد تا احتمال شکل‌گیری یک جریان جدید برای تضعیف دولت وی خنثی شود. وی همچنین تلاش‌هایی برای رایزنی با آن دسته از کشورهای منطقه که تاکنون مایه تهدید برای وحدت داخلی در لبنان بوده‌اند، خواهد کرد.