باکتری‌ها، بازیگران اصلی عرصه انرژی پاک

طی چند سال اخیر شاهد طرح کارهای پژوهشی بیشتر و بیشتری در رابطه با بهره‌برداری از باکتری‌ها برای بخش‌های مختلف فرآیند تولید سوخت‌های زیستی، فرآیندهای تبدیل پسماندها و ضایعات به انرژی یا حتی فرآیندهای ذخیره‌سازی انرژی بوده‌ایم.

به نحوی که محققان پیوسته در جستجوی راهی برای استفاده از باکتری‌ها جهت ذخیره کردن انرژی بویژه در آن دسته از باکتری‌ها بوده‌اند که کار الکترون خواری و تبدیل آن به متان را انجام می‌دهند و سوختی را عرضه می‌کند که قادر است با راندمانی 80 درصدی بسوزد. هر چند این مفهوم به طور فرضی تنها چند سالی است که سازوکار مقیاس بندی آن برای تولید تجاری سوخت زیستی موجودیت یافته، اما از جمله رویکردهایی است که در حوزه تولید سوخت‌های زیستی کارآمد طرف توجه محققان مختلفی واقع شده است.

از سوی دیگر باکتری‌های موجود در توده‌های کمپوست یا مخلوط‌های آلی مغذی را داریم که می‌تواند ما را در ارائه اتانول سلولزی ارزان تر یا فرآیندهای تبدیل ضایعات گیاهی به انرژی یاری کند. در همین رابطه محققان موفق به ارائه و توسعه نژادی از باکتری‌ها شده‌اند که می‌تواند در فرآیندسازی اتانول سلولزی نقش بسزایی ایفا کند به نحوی که در مقایسه با فرآیندهای رایج و سنتی تخمیر طرز کار کارآمدتر و کم هزینه‌تری را مطرح می‌کند.

در این راه باکتری‌های توده کمپوستی و باکتری‌های حرارت جو از جمله باکتری‌های هدف برای توسعه این فناوری محسوب می‌شوند. در سال 2007 محققان به پالایش و خالص سازی یک گونه باکتری میله‌ای شکل حرارت جو از خانواده باسیل‌های زمینی دست زدند که در مقایسه با نژاد همتای وحشی‌اش به لحاظ اتانول‌سازی 300 بار کارآمدتر است.

البته کارشناسان می‌گویند نظر به این که از آن زمان تاکنون اخبار قابل توجهی در این خصوص شنیده نشده به عنوان یک راه حل نمی‌توان به آن دل بست، اما این انتظار نیز می‌رود که محققان هنوز درگیر این پروژه جالب باشند.

البته در عرصه تولید سوخت‌های زیستی باز هم ردپای باکتری‌ای به نام‌ E.Coli (ای. کولی) دیده می‌شود و از قرار معلوم هر چه پیش می‌رویم به نظر می‌رسد این باکتری ترسناک از بابت مأموریت‌های درست پیوسته سودمندتر ظاهر می‌شود و از جمله نام‌های مطرح در فرآیندهای ایجاد سوخت‌های زیستی به شمار می‌رود.

برای بهره‌گیری از باکتری ای. کولی در این عرصه تمرکز اصلی باید بر استفاده از پسماندها و ضایعات کشاورزی یا چوب به عنوان منبع اصلی قند جهت تولید سوخت باشد، طوری که باکتری خود را تغذیه و سوخت زیستی را به صورت ضایعات ارائه می‌کند.