با محسن صالحی‌نیا ، مدیرکل دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرو محرکه وزارت صنایع و معادن

کاهش پلکانی تعرفه واردات خودرو در سند چشم‌انداز

حوزه فعالیت دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرومحرکه وزارت صنایع و معادن 5 گروه صنعتی با 9 هزار واحد صنعتی در اقصی نقاط کشور را در برمی‌گیرد و ارزش تولیدات صنایع این بخش به 30 هزار میلیارد تومان می‌رسد. همچنین سهم مجموعه این بخش‌ها از تولید ناخالص داخلی حدود 3.6 درصد است.
کد خبر: ۳۹۶۱۰۵

به گفته محسن صالحی‌نیا، مدیرکل این دفتر در سال 89 از این رقم حدود 20 هزار میلیارد تومان مربوط به ارزش تولیدات صنعت خودرو است. صنعتی که در میان 5 گروه صنعتی دیگر از سهم قابل توجهی برخوردار است و قرار است تولیدات این بخش از حدود یک میلیون و 500 هزار دستگاه کنونی به 3 میلیون دستگاه در پایان سند چشم‌انداز 20 ساله برسد.

استانداردسازی خودروهای تولیدی کشور و افزایش نیافتن قیمت خودرو در سال 90 از مباحثی بود که مدیرکل دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرومحرکه آن را یکی از گام‌های مثبت برداشته شده در این صنعت می‌داند. مشروح گفت‌وگو را می‌خوانید.

دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرو محرکه وزارت صنایع و معادن چند گروه صنعتی را در برمی‌گیرد و چه تعداد واحد صنعتی را تحت پوشش خود دارد؟

دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرو محرکه به عنوان یکی از دفاتر تخصصی در زیر مجموعه معاونت امور صنایع و اقتصادی وزارت صنایع و معادن فعالیت می‌کند. همان طور که از اسم این دفتر پیداست، صنایعی که مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی می‌شود بصورت عام و خودرو و قوای محرکه به طور خاص تحت پوشش قرار دارند. اگر بخواهیم این پوشش را براساس رشته‌های صنعتی که در کد آی‌سیک طبقه‌بندی می‌شود، تحلیل کنیم یکی از آنها ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای بصورت عام است.

هر واحد صنعتی اعم از صنایع فولاد، صنایع نفت و گاز، صنایع معدنی، صنایع فرآوری معدنی، صنایع تبدیلی، کشاورزی، صنایع لاستیک و پلاستیک نیاز به ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی دارد. بنابراین حوزه‌ای که در ارتباط با ساخت و ماشین‌آلات و تجهیزات به لحاظ دفتر تخصصی است در مجموعه وزارت صنایع و معادن بعنوان دفتر سیاستگذار و دفتر پشتیبانی‌کننده وعمل‌کننده واحدهای مرتبطش مجموعه دفتر ماشین‌سازی و نیرو محرکه را تشکیل می‌دهد.

در واقع انواع ماشین‌ها، پرس‌ها و قالب‌ها، ابزارها به اضافه تمامی ماشین‌آلاتی که در فرآیند تولید صنعتی نقش دارند یکی از رشته‌های کاری ماست. رشته دوم خودرو و قوای محرکه‌اش است. خودرو در لفظ عامش شامل خودروهای سبک و خودروهای تجاری سنگین اعم از اتوبوس، کامیون، مینی‌بوس، ون و خودروهایی که تحت عنوان ماشین‌آلات راهسازی و معدنی هستند مثل انواع لودر را شامل می‌شود.

مجموعه دیگر ما صنایع تولیدکننده ماشین‌آلات و تجهیزات ریلی هستند. اعم از واگن، لکوموتیو، علائم، نشان‌دهنده‌ها و تمام اقلامی که در ارتباط با صنعت ریلی هستند. بحث دیگر ما صنایع تولیدکننده تجهیزات دریایی است اعم از شناورها، سازه‌های شناور و تمام اقلامی که در صنایع دریایی مطرح می‌شوند.

صنعت دیگر صنایع هوایی است. در سال‌های اخیر در رابطه با ساخت هواپیماهای کوچک در بخش خصوصی یا بخش‌هایی که در رابطه با سیاستگذاری کلان در ارتباط با حمایت از صنایع هوایی فعال است. پیگیری‌هایی انجام می‌‌شود. بنابراین محدوده و حوزه کاری دفتر صنایع ماشین‌سازی و نیرومحرکه در این 5 گروه تخصصی است.

این 5 گروه چه تعداد واحد صنعتی را در بر دارند؟ و ارزش تولیدات آنها چقدر است؟

این گروه‌ها و رشته‌ها در اقصی نقاط کشور دارای واحدهای تولیدی مختلف هستند که این واحد تولیدی از بزرگ‌ترین واحدها مثل ایران‌خودرو در بخش خودروسازی، شرکت واگن‌سازی تهران و واگن‌پارس در بخش واگن، صدرا در بخش دریایی، در ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای شرکت‌هایی مثل ماشین‌سازی اراک، تبریز و آذرآب گرفته تا شرکت‌های خیلی کوچک‌تر که قطعه‌ساز و مجموعه‌ساز هستند را در برمی‌گیرد.

واحدهای شناخته شده و دارای مجوز صنعتی در این رشته‌ها حدود 9 هزار واحد است که اگر بخواهیم ارزش تولید اینها را برآورد کنیم، این ارزش تفکیک شده است در سال 89 در بخش خودرو حدود 20 هزار میلیاردتومان ارزش تولیدات است و در بخش ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای حدود 8 هزار میلیارد تومان ارزش تولیدات آنهاست.

در سایر بخش‌ها که شامل ریل و دریایی است ارزش تولیدات بین 2 تا 3 هزار میلیارد تومان می‌شود که جمع برآورد آنچه بعنوان ارزش تولید در بخش صنایع ماشین‌سازی و نیرو محرکه را تشکیل می‌دهد، حدود 30 هزار میلیارد تومان است.

یعنی این امر دربرگیرنده واحدهای دولتی هم می‌شود؟

اشتباه نشود! اینها واحد دولتی نیستند. این سهم آن صنعت در ایجاد و تولید ارزش افزوده است، یعنی تولید تمام واحدها نهایتا به این منجر می‌شود که مثلا در صنایع خودروسازی جمعا 20 هزار میلیارد تومان ارزش تولیدات باشد.

این بخش‌ها از نظر ارزشی چه تفاوتی با سال 88 داشته است؟

رشد این بخش‌ها در سال گذشته در مقایسه با سال 88 از نظر ارزشی و با توجه به این‌که قیمت‌ها افزایشی نداشته، متفاوت است. مثلا حدود 15 درصد در بخش خودرو رشد داشتیم. البته می‌دانید که در بخش خودرو تقریبا افزایش قیمت نداشتیم. در بخش تجهیزات کارخانه‌ای هم تقریبا این حالت وجود دارد و بیشتر تفاهم و توافق با کارفرما مطرح است.

در سایر بخش‌ها نیز حدود 5 ـ 4 درصد رشد داشتیم که این رشد مربوط به ارزش تولید است نه مربوط به افزایش قیمت.

به عنوان مثال در سال 88 جمع خودروهای تولیدی ما یک میلیون و 420 هزار دستگاه بود که سال 89 تا انتهای بهمن به یک میلیون و 440 هزار دستگاه رسید که با برآورد ما در انتهای سال 89 به حدود یک میلیون و 550 تا یک میلیون و 570 هزار دستگاه خودروی سبک و سنگین رسیده است.

در بخش تجهیزات کارخانه‌ای چطور؟

آمار و ارقام این تجهیزات مثل خودرو در دسترس و روشن نیست. آمار و ارقام خودرو دقیق و تعداد آن مشخص است؛ اما در تجهیزات کارخانه‌ای ما حدود 70 تا 75 درصد صنعت را پایش می‌کنیم و آن را برای برنامه‌ریزی‌ها ملاک قرار می‌دهیم، چون تجهیزات صنعتی در بسیاری از نقاط مملکت پراکنده است و بخشی از تولیدات حتی در سطح کارگاه‌ها انجام می‌شود.

مثلا کارخانه سیمان که ایجاد می‌شود، تجهیز کارگاه انجام می‌دهد و بسیاری از تجهیزاتش را در همان کارگاه خودش فراهم می‌کند. بنابراین برآوردی که ما می‌توانیم از تجهیزاتی که تولید شده، اعلام کنیم حدود 750 هزار تن در سال 88 بوده که در سال گذشته این عدد به حدود 800هزار تن رسیده است.

از لحاظ ارزشی چه رقمی را شامل می‌شود؟

حدود 5000 میلیارد تومان ارزش بخش تجهیزات‌سازی ماست.

سهم این بخش‌ها از تولید ناخالص داخلی چقدر است؟

سهم مجموعه اینها از تولید ناخالص داخلی حدود 6/3درصد است و تلاش ما این است که آن را به 4 درصد برسانیم. این سهم در تولید خودرو حدود 17 درصد است. در مجموع حدود 22 تا 23 درصد ارزش افزوده بخش صنعت در این مجموعه صنایعی است که توضیح دادم،‌ ایجاد می‌شود.

سهم این بخش از نرخ رشد اقتصادی صنعت چقدر است؟

موضوع نرخ رشد اقتصادی در حیطه اختیارات و وظایف من نیست، اما میزان تولید و رشد ما در بخش خودرو در مجموع به 13ـ12 درصد و در بخش ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای به رشدی حدود 5 تا 7 درصد رسیده‌ایم. این براساس رشد کمی تولید است نه رشد ناشی از افزایش قیمت‌ها. رشد کمی تولید ما به عدد است. وقتی می‌گوییم یک میلیون و 440 هزار تولید در سال 88 و یک میلیون و 550هزار در سال 89 تولید داشتیم، این عدد معلوم است.

صالحی‌نیا: در بحث هدفمندکردن، تعرفه‌ها را با نظام پلکانی دیده‌ایم . براساس مصوباتی که سال آینده در شورای سیاستگذاری خودرو خواهیم داشت یکی از بحث‌ها همین است که نظام تعرفه‌ای را به صورت رقابتی حمایت کنیم

در بخش‌های مختلف صنعت، همکاران من در رشته‌های خودشان می‌توانند توضیح دهند یا شاید دفتر آمار و اطلاعات ما بتواند پکیج جمع‌بندی شده تمام بخش‌های صنعت را ارائه دهد.

همان طور که گفتم، اگر سهم صنایع تحت پوشش دفتر ما 23 درصد باشد، 67 درصد مابقی‌اش مربوط به دفاتر دیگر از جمله دفاتر نساجی، برق و الکترونیک، فرآوری معدنی و... است.

رشد تولید در بخش صنایع حوزه فعالیت شما آیا مطابق با اهداف تعیین شده پیش رفته است؟

در اهدافی که برای توسعه کمی تولید در بخش خودرو داریم، پیش‌بینی کردیم به طور متوسط حدود 12 درصد رشد داشته باشیم و در اهداف چشم‌انداز تولید خودرو را 3 میلیون دستگاه در سال 1404 پیش‌بینی کرده‌اند.

اگر بخواهیم با همین ضریب رشد پیش برویم، قطعا به اهداف سندمان یعنی تولید 3 میلیون و 200 هزار دستگاه در سال 1404 می‌رسد.

در گروه‌های دیگر صنعتی هم این رشد محقق می‌شود؟

در بخش تجهیزات صنعتی هدف‌گذاری‌های ما منوط به تحقق اهداف سایر بخش‌هاست. مشتری ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی کیست؟

اگر امروز یک کارخانه سیمان بخواهد ایجاد شود، آن وقت آنها مشتری ماشین‌آلات و تجهیزاتی هستند که واحدهای زیرمجموعه باید تولید کنند یا در بخش پتروشیمی و واحد غذایی یا سایر کارخانه‌ها وقتی بخواهد ایجاد شود، آن موقع سفارش برای ماشین‌آلات و تجهیزات داده خواهد شد.

می‌دانید ماشین‌آلات و تجهیزات تماما هم تولید داخل نیستند یعنی در ازای 5 هزار میلیارد تومان تولید داخل در سال 88 چیزی بیشتر از این رقم به واردات تجهیزات صنعتی اختصاص پیدا کرده است.

چون بخشی از تجهیزات صنعتی هم با توجه به نوع فناوری و ظرفیت و مشخصات‌شان و خواسته‌هایی که متقاضیان طرح‌ها دارند وارداتی است.

فرضا اگر یک کارخانه سیمان بخواهد ایجاد شود 30درصدش وارداتی و 70 درصد آن تولید داخل است. یک کارخانه پتروشیمی 50 درصدش وارداتی و 50 درصدش ساخت داخل است. یک پالایشگاه 60 درصدش وارداتی و 40 درصدش ساخت داخل است. یک Plant تولید کنسانتره میوه 60درصدش خارجی و 40 درصدش ساخت داخل است. اینها به تناسب نوع صنعت درصد تجهیزات تولید داخل و خارجی‌اش متفاوت است. بنابراین در بخش ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای توسعه ظرفیت‌ ما به 2 چیز برمی‌گردد: اول توسعه طرح‌هایی که می‌خواهد اجرا شود و هر قدر طرح بیشتر اجرا شود نیازش به بخش ماشین‌سازی بیشتر می‌شود.

دوم نوع فناوری‌هایی که آن طرح‌ها در ایجاد Plantشان به کار می‌برند که در بکارگیری میزان ظرفیت تولید داخل موثر است یعنی امروز اگر بخواهید ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه سیمان تیپ شده 3200 تن را بخرید 75 ـ 70 درصد آن داخلی است اما اگر بخواهید این سیمان را به 5200 تن در روز تبدیل کنید ممکن است این 75 درصد به 60 درصد برسد. بنابراین با توجه به ظرفیت، نوع و فناوری و نحوه سرمایه‌گذاری استفاده از ظرفیت بخش ماشین‌سازی و تجهیزات تفاوت می‌کند.

ماشین‌سازی و ساخت تجهیزات، صنعتی نیست که عامه مردم با آن سر و کار داشته باشند، اما خودرو یا بعضی کالاها تولیدشان عمومی‌تر است و تولید سفارشی نیست. بلکه تولیدی است که در خط می‌آید و بر حسب بازاری که هدفگذاری کردند، تولید و عرضه می‌شود. ولی بازار ماشین‌سازی و ساخت تجهیزات از یک طرف به میزان طرح‌ها بستگی دارد و از طرف دیگر به امکاناتی که ما برای صدور خدمات فنی و مهندسی و به تبع آن تجهیزات کارخانه‌ای داریم.

مثلا فرض کنید در کشور ونزوئلا در 20 واحدی که در آنجا لبنیات تولید می‌کنند از طریق صدور خدمات مهندسی، تامین ماشین‌آلات و نصب و راه‌اندازی ورود پیدا کردیم.

همین‌طور در 10 واحد که آرد تولید می‌کنند به آنجا رفتیم و تجهیزات و ماشین‌آلاتش را فروختیم. بنابراین خیلی از جاها که صدور خدمات فنی ـ مهندسی و ماشین‌آلات و تجهیزات خط تولید است زیرمجموعه همین واحدهای تامین‌کننده و تولیدکننده تجهیزات کارخانه‌ای است.

با توجه به شرایط تحریمی که وجود دارد تامین بخشی از ماشین‌آلات و تجهیزات که وارداتی است تولیدکنندگان را دچار مشکل کرده و به نوعی هزینه‌هایشان را بالا برده است. چه کمکی از سوی این دفتر برای تامین تجهیزات و ماشین‌آلات صورت گرفته است؟

قطعا واحدهای تولیدی برحسب نوع فعالیتشان و نوع ماشین‌آلات و تجهیزاتی که تولید می‌کنند ممکن است بعضا نیاز داشته باشند بخشی یا اجزایی از آنها را از خارج خریداری کنند.

ما در هر تولیدمان، یکسری مواد اولیه نیاز داریم، یکسری قطعات واسطه‌ای یا مجموعه‌ای می‌خواهیم و یکسری هم کالای نهایی تولید و عرضه می‌شود.

ممکن است برخی مواد اولیه یا واسطه‌ای نیازمند خرید قطعاتی باشند. به نظر من خرید قطعه و مجموعه خیلی راحت‌تر است از این که بخواهیم یک کالای نهایی را بخریم چون قطعات و مجموعه‌ها با فناوری‌ها و استانداردهای مختلف در دنیا تولید می‌شود.

مهم این است که کسی که ماشین‌آلات و تجهیزات را می‌سازد با اشرافی که دارد، انحصار برایش معنا پیدا نمی‌کند و لذا این راه راحت‌تر است.

یک ماشین صنعتی که می‌خواهد ساخته شود حداقل بین 15 ـ 10 درصد هزینه‌های طراحی مهندسی دارد اعم از طراحی عمومی، طراحی تفضیلی و ساخت و فرآیند ساخت و نظارت بر آن. بخشی از آن تامین مواد اولیه و قطعات است و یک بخش هم شامل این است که کاری که به لحاظ عملیات ساخت انجام می‌شود، اعم از ماشینینگ، Finishing، در مقاطعی ریخته‌گری یا فورژ قطعات و... پس هزینه‌ای که مترتب بر آن قضیه است نسبت به هزینه‌های مترتب بر ساخت و ایجاد یک ماشین هزینه‌های زیادی را تشکیل نمی‌دهد.

بنابراین نمی‌خواهیم بگوییم وجود ندارد اما در بسیاری از مقاطع تولیدکننده‌ها بر حسب قراردادهایی که دارند آنها را رفع و رجوع کردند. بعضا کارفرماها این موضوع را درک کردند و آمدند در قراردادهایشان شرایط مناسب‌تری در نظر گرفتند که با مشکل روبه‌رو نشوند.

غیر از بحث قطعه، اگر ماشین و تجهیزات بخواهد به طور کامل وارد شود چطور؟

این موضوع در محدوده کاری من نیست. یک طرح که می‌خواهد اجرا شود اگر به تولید داخل می‌رود توسط سازنده داخل ساخته می‌شود که توضیح دادم. بعضی طرح‌ها هست که به لحاظ ماهیت ممکن است طرح‌هایی باشد که از نظر فناوری هنوز به روز نشده‌ایم ممکن است بگوییم برای اجرای آن طرح با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستیم. اما دیدگاه کلان من با توجه به شناختی که دارم این است که ما در طرح‌ها خودمان را به یک منبع محدود نکردیم مثلا یک Plant Acc، برای Panel پیش‌ساخته ساختمانی می‌خواهد اجرا شود ما برای چنین پلنتی حداقل 8ـ7 refrence در اروپا، 3ـ2 تا در آسیای جنوب شرقی و در دیگر کشورها داریم که می‌توانیم نیازمان را تامین کنیم بنابراین راه انداختن کار مکانیزم‌های مختلف دارد بعضی وقت‌ها می‌بینیم که برای طرف‌های مقابل نیز این تجارت مهم است و ممکن است گاهی تحت فشارهایی نتوانند کار کنند آن هم مکانیزم‌های مختلفی دارد و با روش‌هایی که شاید نیازی نباشد در اینجا به آن اشاره کنم نیازها تامین می‌شود. بالاخره راه بسیار است.

در بحث هدفمندی یارانه‌ها به روزرسانی تکنولوژی برای افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف انرژی مطرح شده است. در حال حاضر چه میزان از تکنولوژی‌های این بخش نیاز به به روزرسانی دارد؟

در شکل کلان صنعت اقداماتی در ستاد تحول اقتصادی انجام شده است. صنعتی که تاثیرپذیری بیشتری در طرح هدفمندی یارانه‌ها دارند شناسایی شدند و روش‌هایی در 2جهت دنبال شد که یکی بهینه‌سازی فرآیندها در مصرف انرژی بود و دیگری شامل صنایعی که باید به لحاظ بهره‌وری در آنها پروژه‌هایی پیاده شود تا برای رقابتی‌کردن محصول‌شان شرایط بهتری داشته باشند، مدنظر قرار گرفت. در جلساتی که با حضور آقای وزیر در ستاد تحول تشکیل می‌شود، صنعت به صنعت پکیج‌های حمایتی ارائه داده می‌شود یا تصمیم‌گیری می‌شود و روش آن اجرا و پیاده‌سازی می‌شود.

یکی از صنایعی که بیشترین اثرپذیری را در هدفمندی یارانه‌ها دارد صنایع ریخته‌گری فلزات ماست که پایه اغلب قطعات فلزی بخش تولید و صنعت آهن و فولاد است. ما یک بسته حمایتی طراحی کردیم و این صنعت را به 2 بخش تقسیم کردیم. یکی صنایعی که در بخش کوچک کار می‌کنند و کوره‌های حداکثر 500 کیلویی دارند. مکانیزم‌ها و اعتباراتی را از طریق سازمان صنایع کوچک و سازمان صنایع معادن استان‌ها تخصیص دادیم که بتوانند کوره‌های کوچک را تبدیل یا گازسوز کنند که اسناد اعتبارشان ابلاغ شده است. یکسری هم صنایعی هستند که متوسط یا بزرگ تلقی می‌شوند.

کوره متوسط‌ها بین 500 کیلو تا 2 تن است و بالاتر از آن را برای این که بتوانند کوره‌هایشان را تبدیل به کوره القایی کنند، اعتباراتی را پیش‌بینی کردیم که بعضا مراجعه و مراحلشان را طی کردند و در بانک هستند. برخی نیز هنوز ارتباطات اولیه را انجام می‌دهند تا تبدیل به کوره القایی یا برقی شوند تا شرایط رقابتی را در شرایط هدفمندی یارانه‌ها پیدا کنند واحدهای کوچک و متوسط 1400 تا 1500 واحد هستند که اغلب در شهرک‌های صنعتی و اقصی نقاط استان‌ها هستند که کارشان را سازمان صنایع کوچک و شرکت شهرک‌های صنعتی پیش می‌برد.

همچنین ما حدودا 100 واحد صنعتی نیز داریم که در اشل بزرگ صنعتی طراحی می‌شوند اینها واحدهای ریخته‌گری بزرگ هستند که بیشترین حجم تولید قطعات را برای صنایع خودروسازی و ماشین‌سازی انجام می‌دهند. ظرفیت‌های اینها بسیار بالاست که آنها را به نوع خاصی براساس نوع تکنولوژی ماشین‌آلاتشان، قدمت و فرآیند مصرف انرژی‌شان به صورت پروژه‌ای و براساس بررسی پروژه که از طریق پیشنهاد خود آنها و بررسی کمیته‌ای که در زیرمجموعه ستاد هدفمندسازی یارانه‌ها در وزارت صنایع و معادن فعالیت می‌کنند به صورت خاص برای بهینه‌سازی مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری حمایت می‌شوند.

غیر از ریخته‌گری سایر صنایع چطور؟

برای صنعت‌های دیگر که قطعه‌ساز و مجموعه‌ساز هستند هر کدام در رشته‌های صنعتی خودشان اعم از لاستیک، پتروشیمی و نساجی بسته‌های حمایتی تعریف کردیم.

صالحی‌نیا: صنایعی که تاثیرپذیری بیشتری در طرح هدفمندی یارانه‌ها دارند شناسایی شدند در جلساتی که در ستاد تحول تشکیل می‌شود، صنعت به صنعت بسته‌های حمایتی ارائه داده می‌شود

واحدهای مونتاژکننده واحدهای اصلی خودرو که بصورت مادر فعالیت می‌کنند مثل ماشین‌سازی اراک که استفاده کننده قطعات و مجموعه‌ها هستند و نیز سازنده کالای نهایی‌اند. به لحاظ این که مصرف انرژی مصرف بالایی نیست از دیدگاه ما کمتر تاثیرپذیرند و نیاز به بسته حمایتی ندارند ولی اگر واحدهایی به صورت خاص به دلیل هدفمندسازی یارانه‌ها دچار مشکل شوند روش‌های حمایتی‌مان را اعمال می‌کنیم. دیدگاه وزیر صنایع و معادن نیز این است که هیچ واحد صنعتی نباید در هدفمندی یارانه‌ها آسیب ناشی از هزینه ببیند.

صنایعی که تاثیرپذیری کمتری دارند نیاز به به‌روزرسانی تکنولوژی ندارند؟

این نیاز نیازی نیست که صرفا بخاطر هدفمندسازی یارانه‌ها افتاق بیفتد مثلا کارخانه‌ای مثل ماشین‌سازی اراک ماشین‌های Bending, ROLLING ، جوش و یکسری تجهیزات ماشین‌کاری دارد.

اینها ماشین‌آلاتشان را نه به واسطه هدفمندسازی یارانه‌ها بلکه به واسطه این که باید محصولات خود را به روز تولید کنند همواره به‌روزرسانی می‌کنند و منابعی به عنوان اعتبار و تسهیلات هست. از جمله منابع سهامداران و پیش‌پرداختی که از پروژه‌ها دریافت می‌کنند وجود دارد.

صنایع خودرو هم همین‌طور مثلا 5 سال پیش 600هزار خودرو تولید می‌شد اما الان یک میلیون و 500 هزار دستگاه تولید می‌شود. اینها ظرفیت خود را به تناسب تولید و قاعده قیمت تمام‌شده توسعه می‌دهند، لذا صرفا این نیست که بگوییم هدفمندسازی یارانه‌ها در یک مقطع باعث شده اینها نوسازی انجام دهند.

اعتبارات چگونه بازپرداخت می‌شود؟

کسانی که اعتبار انرژی دریافت کردند می‌توانند به صورت یکساله آن را پرداخت کنند. یعنی 50 درصد از مبلغ برقشان پرداخت می‌شود که می‌توانند یکساله بدهند.

هزینه‌های تولید بنا به گفته برخی تولیدکنندگان افزایش یافته اما برای همکاری با دولت در اجرای طرح هدفمندسازی، قیمت‌ها ثابت نگه داشته شد. می‌توانید به شاخص هزینه تولید در بخش صنعت اشاره کنید که در ماه‌های گذشته چه تغییری داشته است؟

صنایعی که به بخش‌ ما مرتبط است 2 قسمت است. یکی صنایعی که به صورت عمومی و تولید انبوه فعالیت می‌کنند که شاخص اصلی آن خودرو است. یکسری صنایع، ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه‌ای است که بر حسب نوع تکنولوژی، خواست مشتری و روش پرداخت عمل می‌کند و قیمت عمومی ندارد.

قیمت در صنایع ماشین‌آلات و تجهیزاتی که تولیدکننده تجهیزات کارخانه‌ای هستند با توافق مجری طرح، خریدار و کارخانه سازنده انجام می‌شود. در سال‌های مختلف که ما کار می‌کردیم جدای از بحث هدفمندی‌یارانه‌ها هیچ وقت روی قیمت اینها نظارت نداشتیم.

معمولا کارخانه‌ای که می‌خواهد ماشین‌آلاتش را تامین کند، یا به مناقصه می‌گذارد یا استعلام می‌کند و بهترین شرایط را از نظر قیمت و پارامترهای فنی خودش انتخاب می‌کند. لذا ما در این بحث ورود نمی‌کنیم. بحثی که ما به‌لحاظ قیمت در آن ورود می‌کنیم، خودرو است.

طی یکی دو ماه اخیر بحث‌هایی در رابطه با شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا و... پیش آمد که قیمت را افزایش ندادند و بعضا کاهش قیمت داشته‌اند. این صنعت در ذات خودش توانسته کاری کند که افزایش قیمت اتفاق نیفتد.

غیر از ایران‌خودرو چطور؟

بالای 90 درصد خودروهای تولیدی توسط 2 شرکت ایران‌خودرو و سایپا انجام می‌شود. شرکت‌های دیگر هم همین است. بازار هم الان رقابتی است. دوستان چیزی به عنوان افزایش قیمت از ما درخواست نکردند اگر درخواست کنند طبق روال ما در کمیته خودرو باید آن را تحلیل کنیم.

الزام‌هایی مثل نصب ترمز ABS و ایربگ (کیسه هوا) هزینه تمام شده خودروسازان را افزایش نمی‌دهد؟

نصب این اقلام هزینه مترتب بر خود را دارد. نسبتی که برای این هزینه‌ها از مشتری دریافت شده کمتر از نسبت واقعی است که شرایط قیمت را مطلوب می‌کند.

از سوی دیگر در سال گذشته تصویب قانون ارتقای کیفیت خودرو را داشتیم که بر اساس آن قرار شد تا تعرفه واردات خودرو برای حمایت این صنعت 90 درصد باشد آیا ادامه آن در سال جاری بدون زمانبندی مشخص باعث ایجاد انحصار نمی‌شود؟

تعرفه با انحصار فرق دارد. انحصار یعنی هیچ‌کس وارد نکند اما الان واردات داریم. تعرفه‌ای می‌دهند، خودروساز هم برای اجزا و قطعاتش تعرفه می‌دهد. ما در چشم‌انداز بحث هدفمندکردن تعرفه‌ها را با نظام پلکانی دیده‌ایم و تعریف کردیم. براساس مصوباتی که سال آینده در شورای سیاستگذاری خودرو خواهیم داشت یکی از بحث‌ها همین است که نظام تعرفه‌ای را در قاعده‌ای که رقابتی شود حمایت کنیم در تدوین تعرفه که فقط وزارت صنایع و معادن دخالت ندارد دستگاه‌های حمایتی مختلف حتی مجلس هم به این قضیه ورود دارند.

دستگاه‌های نظارتی مثل وزارت بازرگانی و مراجعی که در ارتباط با قیمت هستند نیز همیشه در بحث تعرفه‌ها نظارت دارند. وزرای عضو کمیسیون ماده یک وزیران بازرگانی و صنایع هستند در روند تعرفه‌ها تاثیر دارند و از وزارت صنایع و معادن هم به عنوان دستگاه تخصصی ذی‌ربط نظر می‌خواهند.

در کاهش پلکانی تعرفه خودرو فکر می‌کنید اجرای پله اول چه زمانی خواهد بود؟

هنوز چیزی تصویب نشده اما براساس اهدافی که در سند چشم‌انداز 1404 دیدیم باید نظام تعرفه‌ای به صورت پلکانی مدنظر قرار بگیرد.

خودروسازان ادعا دارند خودروهای بدون استاندارد تولید نمی‌شود اما از طرف دیگر مردم از کیفیت برخی خودروهای تولیدی و خدمات پس از فروش ناراضی‌اند. در این باره چه اقداماتی انجام می‌شود؟

موسسه استاندارد ناظر بر استاندارد کالاهای تولید داخل است. وقتی خودرویی عرضه می‌شود به این مفهوم است که استانداردها را رعایت کرده یا قول داده طبق زمان‌بندی اینها را رعایت کند. استاندارد و کیفیت مباحث جدا هستند. کیفیت مرز ندارد.

ما آیین‌نامه ارتقای کیفی را برحسب قانون ارتقای کیفی خودرو به خودروسازان ارائه دادیم که این آیین‌نامه پارامترهای مختلفی دارد اعم از خدمات پس از فروش، عیب‌یابی، عیب‌گیری قطعات و....

استاندارد متولی این است که خودروها از آخرین استاندارد عبور نکنند و اگر از یک مقطع زمانی که به لحاظ قانونی استانداردی وجود دارد، رعایت نشود حتما از تولیدش جلوگیری می‌شود. الان اغلب خودروها از الزامات نصب‌ترمز ABS و ... برخوردارند، سایر الزامات 55گانه استاندارد را نیز دارا هستند اما یکی دو مدل خودرو هست که به لحاظ ذاتی نمی‌تواند بعضی از اینها را داشته باشد که خودروسازان با زمان‌بندی به آن نیز خواهند رسید.

جایگاه ما در صنعت ریلی چگونه است؟ ما هنوز واگن مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر از جمله چین وارد می‌کنیم؟

یک نسبت هم از نیاز ما به واگن از چین، یک نسبت از اروپا و یک نسبت از تولید داخلی تامین می‌شود به هر حال صنعت واگن‌سازی شامل مجموعه‌ای از دانش فنی، ساخت و مهم‌تر از همه مدیریت و تامین مالی را در برمی‌گیرد.

وقتی چین فاینانس می‌کند و به صورت 5 ساله از یک بانک اعتبار می‌دهد شرایطی را فراهم می‌کند اما تولیدکننده داخل این اعتبارات را ندارد. به هر حال یکی از مهم‌ترین در این صنعت، مسائل تامین مالی است که شاه بیت قضیه است.در واگن تنوع زیاد است واگن شهری، جاده‌ای و غیره که هر کدام از اینها بر حسب نوع پروژه‌ها و انتظار مشتری قابل مذاکره است.

سیما رادمنش
گروه اقتصاد

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها