بزرگداشت جهانی عطار نیشابوری

در همین رابطه محمدمهدی مژدی، دبیر برپایی روز بزرگداشت عطار به «جام‌جم» گفت: مراسم بزرگداشت عطار نیشابوری شب گذشته در محل آرامگاه او و فرهنگسرای سیمرغ نیشابور به طور همزمان برپا شد.

به گفته مژدی در مراسم تجلیل از عطار که در 2 روز متوالی 24 و 25 فروردین برگزار می‌شود علاوه بر یحیی طالبیان، قائم مقام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و محمود صلاحی، استاندار خراسان جمعی از استادان و عطارپژوهان کشور همچون دکتر حسن ذوالفقاری از دانشگاه تربیت مدرس، دکتر محمد یوسف نیری از دانشگاه شیراز، دکتر رضا اشرف‌زاده و دکتر ویدا احمدی از دانشگاه مشهد حضور خواهند داشت و از زوایای مختلف به جایگاه عطار و آثار و شخصیت او می‌پردازند.

مراسم بزرگداشت عطار امسال چند برنامه متفاوت هم دارد و علاوه بر طنین‌انداز شدن «زنگ عرفان» در مدارس خراسان، قرار است امروز بزرگ‌ترین نماد «سیمرغ» جهان هم رونمایی شود؛ سیمرغی که توسط رضا و میثم هادیانی، هنرمندان برجسته مجسمه‌ساز کشورمان ساخته شده و در بوستان سیمرغ نیشابور که محل عبور زائران و گردشگران است، رونمایی می‌شود.همچنین بخش دیگری از مراسم بزرگداشت عطار امسال در شهر «کدکن» که براساس برخی روایات زادگاه عطار نیشابوری است، برگزار می‌شود و همچنین سرود ویژه نیشابور هم با کلام خدابخش صفادل و آهنگسازی احمد بیان برای نخستین بار پخش خواهد شد.

امروز در حالی به بزرگداشت عطار نیشابوری رسیده‌ایم که استاد محمدعلی موحد، یکی از مفاخر ادبی معاصر و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی در گفت‌وگو با «جام‌جم»، خواستار پرداختن به زوایایی از آثار عطار شد که مغفول مانده است.او در توضیح این دیدگاهش گفت: 2 نکته در زمینه عطارپژوهی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، نخست آن که او جدای از شاعری و عارفی، مترجم زبردستی هم به شمار می‌رود.موحد ادامه داد: هنگامی که تذکره الاولیا یا معراج‌نامه را می‌خوانیم، متوجه می‌شویم که عطار کاری بزرگ و شگفت‌انگیز در این خصوص انجام داده است.

دکتر رضا اشرف‌زاده هم که امروز در مراسم بزرگداشت عطار سخنرانی می‌کند در همین زمینه به «جام‌جم» گفت: پیش از عطار چه فلسفه، چه منطق و چه عرفان معمولا به زبان عربی بود و ما امروز در این زمینه بدرستی وامدار عطار هستیم.

او ادامه داد: عطار برای بسیاری از اصطلاحات عرفانی و فلسفی معادل فارسی انتخاب کرد به عنوان مثال به جای آن که بگوید «عارف» گفت: «شناسا» به جای «توبه» گفت «بازگشت» و خیلی موارد دیگر که او برای نخستین بار در ادبیات عرفانی ایران مطرح کرد.

محمدعلی موحد، دومین نکته‌ای را که در رابطه با عطار کمتر مورد توجه قرار گرفته است هنر قصه‌گویی و حکایت‌پردازی او دانست.

او هنر قصه‌گویی عطار را کم‌نظیر معرفی کرد و گفت: در الهی‌نامه حدود 280 قصه و در مصیبت‌نامه حدود 350 قصه و در تذکره الاولیا نزدیک به هزار حکایت وجود دارد که موکد این دیدگاه بنده است.

با وجود این امسال در حالی بزرگداشت عطار به صورت پراکنده در ایران و مراکز ایران شناسی در 15 کشور جهان برگزار می‌شود که به نظر می‌رسد برنامه‌ریزی دقیق علمی، بلند مدت و منسجم برای عطارپژوهی و معرفی این شخصیت جهانی کشورمان وجود ندارد؛ برنامه‌ای که بر اساس آن چند محور درباره آثار و زندگی عطار را که به قول محمد علی موحد کمتر مورد پرداخت قرار گرفته است، انتخاب شود و با فراخوانی منسجم و در مقیاس جهانی ایران شناسان، عطار پژوهان را دعوت به همکاری و گردهمایی کند.

البته نباید این نکته را از صحبت‌های رئیس اداره ارشاد نیشابور از یاد ببریم که گفت: اگرچه بزرگداشت عطار برنامه‌ای ملی و حتی جهانی است اما تمام اعتبارات آن از بودجه‌های استانی تامین می‌شود و به طور طبیعی اعتبارات استانی محدودیت‌های خاص خودش را دارد.

سینا علی‌محمدی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر