در این روزها استفاده از مواد شوینده و پاککنندهها، بیش از هر زمان دیگری است و البته دقیقا در همین زمان آمار مسمومیت با مواد شوینده و شیمیایی افزایش مییابد. به همین دلیل هم مشکلات تنفسی، مسمومیتهای شیمیایی، حساسیتهای پوستی و این قبیل مشکلات در این ایام ممکن است شیرینی و لذت خانهتکانی عید را به تلخی تبدیل کند. متاسفانه آسیبهای تنفسی و بخصوص آسیب به حنجره به دلیل استفاده بیرویه و عدم رعایت نکات ایمنی در استفاده از مواد سفیدکننده و پاککنندههای شیمیایی، در روزهای پایانی سال، بیشتر از هر زمان دیگری است.
بیشترین مسمومیتهای ناشی از مواد شوینده، مسمومیت تنفسی آن است. ماده موثر بسیاری از مواد سفیدکننده، دارای ترکیباتی مثل کلر است که به سرعت تبخیر میشود و سبب مسمومیت و آسیب میشود. علائم مسمومیت با گاز کلر به شکل سوزش گلو، تنگی نفس و سوزش چشمهاست بنابراین فراموش نکنید به محض احساس این علائم، به هوای آزاد بروید و نفس عمیق بکشید.
در ضمن وقتی شخصی دچار مسمومیت خوراکی با مواد شوینده میشود، قبل از اینکه او را به بیمارستان برسانید، بهترین کاری که میتوانید انجام دهید، دادن یک لیوان شیر به اوست.
خانهتکانی و کمردرد
در گذشته زندگی افراد سادهتر بود و اسباب و اثاثیه منزل هم کوچکتر و سبکتر بودند و معمولا بخش زیادی از خانهتکانی عید را زنان خانه به تنهایی انجام میدادند، اما امروز بدون کمک سایر افراد خانواده و به خصوص پدر، انجام خانهتکانی مشکل است.
متاسفانه اکثر زنان با فعالیت زیاد و استفاده نادرست از مفاصل خود در این ایام به جسم خود آسیب میرسانند و اغلب دچار کمردرد، زانودرد یا گرفتگی عضلات میشوند. هر کاری که به شکل اصولی انجام نشود ممکن است به سلامتی آسیب برساند.
اکثر افراد وقتی میخواهند جسم سنگینی را از زمین بلند کنند، کمر خود را خم میکنند، با این کار اشتباه، فشاری که به ستون مهرهها وارد میشود، چندین برابر می شود و به مرور زمان با تکرار این حرکت، مهرههای کمری آسیب دیده و فرد دچار کمردرد میشود. بنابراین بهتر است وقتی میخواهید جسمی را از زمین بلند کنید، به حالت نشسته یا نیمه نشسته درآیید و به جای خم کردن کمر، زانوهای خود را خم کنید. در ضمن وقتی جسم را بلند کردید تا آنجا که ممکن است آن را به بدن خود نزدیک کنید و سپس حرکت کنید، با این کار انرژی کمتری مصرف می کنید.
تا آنجا که امکان دارد اجسام بسیار سنگین را بلند نکنید. به گفته متخصصان ارتوپد یک راه ساده برای تخمین زدن اینکه چه جسمی را میتوانید بلند کنید بدون اینکه به بدن شما آسیبی وارد شود، این است که بتوانید آن را با پای خود هل بدهید.
در زندگی پرمشغله و ماشینی امروز، به خصوص برای کسانی که در ادارهها مشغول به کار هستند، کمتر فرصتی برای انجام فعالیتهای فیزیکی یا کمک در کارهای منزل، در نظر گرفته می شود. در این شرایط بدن آمادگی لازم برای انجام یکباره کارهای زیاد و سنگین خانهتکانی را ندارد و وارد کردن فشار زیاد و ناگهانی به بدن باعث دردهای عضلانی، کمردرد و خستگی زیاد می شود.
بهترین کار برای پیشگیری از بروز این مشکلات این است که ابتدا یک برنامهریزی مناسب داشته باشید و با تقسیم کارها به بخشهای کوچکتر، هر روز بخشی از کارها را انجام دهید. قبل از اینکه شروع به فعالیت کنید، عضلات دست و پا، عضلات کمر، ران و شکم خود را در حالت کشش قرار دهید؛ با این کار عضلات آمادگی تحمل فشار بیشتری را پیدا میکنند. باید بعد از انجام فعالیت فیزیکی، دوش آب گرم بگیرید و عضلات خود را زیر آب گرم ماساژ دهید با این کار جریان خون عضلات بیشتر می شود و خستگی عضله زودتر برطرف میشود. در این روزها چون فعالیت بدنی شما بیشتر میشود، نیاز بدن شما به ویتامینها نیز بیشتر میشود بخصوص ویتامینهایی مثل ویتامین C و ویتامینهای گروه B. پس از میوهها و سبزیها به خصوص پرتقال، کیوی و لیموترش بیشتر استفاده کنید. مواد موجود در آب سبزیجات و میوهها به رفع خستگی و بازگشت انرژی بدن بسیار کمک می کند.
مراقب مفاصل خودتان باشید
شرکت در خانهتکانی عید برای همه اعضای خانواده لذتبخش است و همه دوست دارند به نحوی در آن شرکت کنند اما بهتر است هر فرد متناسب با شرایطی که دارد، کاری را انجام دهد، اگر شما دچار مشکلی در یکی از مفاصل خود هستید، کاری را انجام دهید که نیاز به استفاده از آن مفصل نباشد و به هیچ وجه به مفصل آسیبدیده فشار وارد نکنید.
ستون مهرهای از شایعترین محلهایی است که معمولا در زمان خانهتکانی عید، دچار آسیب میشود. به خصوص در مورد زنانی که لاغر هستند یا در ستون مهرههایشان مشکلی دارند، بهتر است به هیچ وجه اجسام سنگین را بلند نکنند و هنگام انجام کارهایی مثل پاک کردن شیشهها، آویزان کردن پردهها، کمر و گردن خود را در وضعیت مناسب قرار دهند.
استفاده مداوم و مستمر از یک مفصل موجب آسیب و صدمه دیدن آن مفصل میشود. سعی کنید به صورت متناوب از مفاصل مختلف استفاده کنید. اغلب زنان عادت دارند وقتی که به کارهای منزل مشغول هستند، ساعتهای طولانی روی پای خود بایستند و در این روزها این اتفاق بیش از هر زمان دیگری میافتد و این ایستادن طولانی باعث خستگی عضلات پا میشود، سعی کنید پس از یک ساعت ایستادن، حدود 10 دقیقه استراحت کنید و عضلات پا را ماساژ دهید. یا سعی کنید بیش از یک ساعت به طور مداوم نایستید و وضعیت خود را تغییر دهید یا قدم بزنید.
در حین کار کردن، وقتی عضلهای خسته شد، حتما به آن استراحت دهید. فشار به مدت طولانی به یک عضله باعث آسیب به آن میشود.
خانهتکانی و سلامت روانی
نو شدن، تازگی، تمیزی و نظم همگی با روح انسان در ارتباطند و باعث طراوت و تازگی روح میشوند. خانهتکانی، تغییر دکوراسیون، تغییر رنگها، تمیز کردن و نظم دادن به وسایل خانه، محیط را از یکنواختی خارج میکند و تاثیر زیبا و عمیقی در روحیه انسان میگذارد. این موضوع نشان میدهد حتی یک خانهتکانی ساده هم اثر مهمی بر سلامت روانی افراد خانواده دارد. علاوه بر این احساس نو شدن، در اکثر خانوادهها همه اعضای خانواده با مشارکت یکدیگر کار خانهتکانی را انجام میدهند و این کار باعث ایجاد احساس همبستگی بیشتر میان اعضای خانواده میشود و از همه مهمتر اینکه در این روزها مادر خانواده کمتر احساس خستگی میکند و اطمینان پیدا میکند که بقیه هم به فکر او هستند. چقدر خوب است که کودکان را نیز در خانهتکانی شرکت دهید و به آنها کارهایی را محول کنید که بتوانند بخوبی از عهدهاش بربیایند، با این کار حس اعتماد به نفس، مسوولیتپذیری و همکاری را در آنها پرورش میدهید.
ماسک و دستکش را فراموش نکنید
شما برای رقیق کردن مواد شوینده چه کار میکنید؟ در پاسخ به این سوال بهتر است بدانید بدترین فرم استفاده از مواد شوینده و پاککننده، مخلوط کردن آنها با آب گرم است. هیچگاه مواد شوینده رادر محیطهای بسته یا محیطهایی که بخار آب وجود دارد، استفاده نکنید. این نکته را به دقت به خاطر بسپارید که هیچگاه سفیدکنندهها را با مواد شوینده دیگر به خصوص جوهر نمک، مخلوط نکنید یا آنها را با هم استفاده نکنید، زیرا استفاده همزمان این دو باعث آزاد شدن گاز کلر موجود در سفیدکننده و مسمومیت و آسیب شدید تنفسی میشود. مواد سفیدکننده یا جرمبر مثل جوهر نمک را قبل از استفاده حتما با آب سرد رقیق کنید.به طور کلی بهترین پیشنهاد این است که مصرف بیش از حد و بیرویه مواد پاککننده را قطع کنید و سعی کنید از موادی استفاده کنید که آسیب کمتری میرسانند. مثلا استفاده از پودرهای شوینده به خصوص پودرهای حاوی آنزیم، بسیار مناسبتر از سفیدکنندههایی است که بخار دارند.
متاسفانه ماسکهای معمولی که در بازار وجود دارد، قادر به جذب ذرات ریز و بخارهای سمی نیست اما با وجود این باز هم استفاده از این ماسکها هنگام کار با مواد شویندهای که بخار تولید میکنند، بهتر از استفاده نکردن از آنهاست و بهترین شرایط این است که از ماسکهای فیلتردار استفاده کنید. پوست دست، به خصوص پوست کف دست به علت نازکتر بودن، حساسیت بیشتری نسبت به مواد شیمیایی دارد. در ایام خانهتکانی علاوه بر تماس بیشتر دستها با مواد شوینده، تماس با آب و تماس با گرد و غبار نیز بیشتر از هر زمان دیگری است، برای حفاظت از سلامتی دستان خود در این ایام و به خصوص هنگام کار با مواد شوینده و پاککننده از دستکش استفاده کنید. سعی کنید دستکشها بلند باشد. اگر پوست دست شما به جنس دستکش نیز حساس است، ابتدا یک جفت دستکش نخی بپوشید و بعد از دستکش پلاستیکی استفاده کنید.
درماتیت یا همان اگزمای دست شایعترین بیماری پوستی در این ایام است که به صورت خارش، قرمزی، خشکی پوست و تاولهای ریز ظاهر میشود و معمولا در کف دست و روی انگشتان بیشتر است. اگر این ضایعات درمان نشود میتواند منجر به التهاب و ترک پوست شود و بهترین راه برای جلوگیری از عود این ضایعات استفاده از دستکش هنگام کار با مواد شوینده و تماس با گرد و خاک است و همچنین استفاده از کرمهای حاوی گلیسرین، اوره و وازلین با حفظ رطوبت پوست دست مانع خشکی و ترک خوردن آن می شود.
سمیه شکرانی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم