خاک سرخ هرمز، عامل رونق اقتصاد جزیره

 به گزارش واحد مرکزی خبر، جزیره هرمز با 42 کیلومتر مربع مساحت، حدود 7 هزار و600 نفر جمعیت دارد و در ورودی خلیج فارس به فاصله 8 کیلومتری بندرعباس واقع است.

این جزیره بیضی شکل از لحاظ زمین شناسی اهمیت زیادی دارد و گنبد نمکی آن از شهرت جهانی برخوردار است بطوریکه وجود کانی‌ها و سنگهای زیبا این جزیره را به موزه طبیعی زمین شناختی و بهشت زمین شناسان تبدیل کرده است.

بر اساس تحقیقات انجام شده این جزیره طی میلیون‌ها سال از دریا خارج شده و به صورت کنونی در آمده است واکنون بسیاری از انواع سنگها و کانی‌ها به شکل بلور در این منطقه یافت می‌شود.

پژوهشهایی که اخیراً محققان دانشگاه پراگ جمهوری چک با همکاری دانشکده علوم زمین دانشگاه شیراز انجام داده‌اند، موید اینست که پنجمین غار نمکی جهان در جزیره هرمز واقع است.

مهندس زرنگاری اهل و ساکن جزیره هرمز، فارغ التحصیل رشته زمین شناسی گفت: جزیره هرمز یک گنبد نمکی به هم پیوسته است که عمر زمین شناسی آن به 600 میلیون سال قبل و عمر بیرون آمدن آن از آب به حدود 50 هزار سال قبل بر می‌گردد.

وی با بیان این‌که بیش از 80 درصد سطح جزیره هرمز از گنبدهای نمکی شامل نمک، اکسیدهای آهن و توده‌های آتشفشانی تشکیل شده است، افزود: این گنبدهای نمکی در طول مسیر به وجود آمدنشان ترکیبات مختلف را به وجود آورده اند که همین امر موجب شکل گیری لایه‌های سنگی در سالهای متعدد و با سنین متفاوت شده و امروزه این جزیره به سبب داشتن هفتاد رنگ طبیعی به عنوان یکی از مناطق عجیب، پرجاذبه و بی نظیر در دنیا شناخته شده است.

زرنگاری مهم‌ترین خاکهای رنگی جزیره هرمز را ترکیبات اکسیدهای آهن و آتشفشانی اعلام کرد و گفت طیف‌های رنگی سرخ، زرد و سرخ مایل به سیاه ازترکیبات اکسیدهای آهن و طیف‌های رنگی سفید، آبی، صورتی، سبز وخاکستری از ترکیبات آتشفشانی هستند.

وی خاصیت گنبدهای نمکی را همین بهم ریختگی‌های زمین شناسی اعلام کرد و افزود علت اصلی بوجود آمدن معادن مختلف همچون سنگ آهن، خاک سرخ، نمک، کائولین ( خاک چینی) و سنگهای لاشه در این جزیره نیز همین بهم ریختگی است.

این زمین شناس که ریاست شورای اسلامی جزیره هرمز را نیز برعهده دارد، افزود اکنون فقط از معدن خاک سرخ جزیره هرمز بهره برداری می‌شود و سایر معادن این جزیره همچنان بکر و دست نخورده باقی مانده‌اند.

زرنگاری می‌گوید: معدن خاک سرخ هرمز از شهرت جهانی برخوردار است و این خاک یکی از رنگینه‌های مهم این جزیره است که از نظر کیفیت و مرغوبیت در کل کره زمین ( بعد از اسپانیا) نمونه ندارد و از دیر باز تاکنون از این خاک برای مصارف متعددی استفاده شده و همین امر باعث شده است افراد مختلفی از کشورهای بیگانه در طول تاریخ نیز به این معدن چشم طمع بدوزند و این خاک ارزشمند را به یغما ببرند.

وی سابقه به یغما رفتن این خاک را پیش از انقلاب اعلام کرد و افزود: بیشتر این خاک ارزشمند به کشورهای خارجی فرستاده می‌شد.

تحقیقات نشان می‌دهد استعمارگران و کشورهای متخاصمی همچون انگلیس و پرتغال در دوران حاکمیت شان بر جزیره هرمز، خاک این معدن را برکشتی بارگیری می‌کردند و به کشورهای خود می‌بردند.

پس از اخراج پرتغالی‌ها از این جزیره، یک تاجر ایرانی به نام معین التجار با پرداخت سالی17 تومان به دولت مرکزی، اقدام به استخراج و صادرات این خاک به سایر کشورها می‌کرد.

وی با بیان این‌که امروزه از خاک سرخ جزیره هرمز 20 استفاده صنعتی می‌شود، گفت: از این خاک در صنایع رنگسازی، آرایشی، کاشی، سرامیک، موزائیک، سفال، لعاب سازی، تولید پودرهای میکرونیزه صنعتی، نوارهای کاست، ضد زنگ و دیگر مصارف استفاده می‌شود و مردم بومی منطقه نیز از این خاک برای نمای ساختمان و حتی از نوعی از این خاک به نام گلک ماده‌ای به نام سوراغ تهیه و به عنوان غذا استفاده می‌کنند.

این غذا ترکیبی از خاک قرمز، نوعی ماهی ساردین و نارنج است که با نان خورده می‌شود.

با استفاده از سوراغ که خاک قرمز در ترکیب آن وجود دارد، می‌توان بر روی نانهای سنتی نیز نقاشی کرد و به عنوان غذا به کار برد.

زرنگاری که اکنون مسوولیت نظارت فنی بر معدن خاک سرخ جزیره هرمز را نیز بر عهده دارد، ذخیره این معدن را اکنون 200 هزار تن اعلام کرد و افزود با احتساب برداشت سالی 10 هزار تن، این معدن تا 20 سال آینده ذخیره قطعی خواهد داشت.

وی قیمت کنونی هر تن خاک سرخ را 300 هزار تومان اعلام کرد وگفت چنانچه کارگاههای فرآوری این خاک همچون کارگاههای تصفیه و تبدیل به پودرهای ریز در هرمز راه اندازی شود، علاوه بر ایجاد اشتغال برای جوانان این منطقه، افزایش قیمتی معادل 600 هزار تومان در هر تن را نیز به دنبال خواهد داشت.

زرنگاری افزود: کارگاه قدیمی فرآوری خاک سرخ به علت بازدهی کم و مصرف انرژی زیاد به صرفه نیست و ساخت کارخانه با دستگاههای جدید می‌تواند بازدهی را از 5 تن در ساعت کارخانه قدیمی به 50 تن در ساعت برساند.

وی افزود درخواست واگذاری تسهیلات 2 میلیارد تومانی برای ساخت کارخانه جدید با ویژگیهای یاد شده در جزیره هرمز به وزارت صنایع و معادن داده شده است.

گفته می‌شود کارخانه قدیمی نیز به دلیل اعلام اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان به سبب ایجاد آلودگی زیست محیطی از 5 سال قبل تعطیل است.

زرنگاری با رد آلودگی زیست محیطی در شهر گفت: مردم هرمز سالهاست با این خاک زندگی می‌کنند و حتی در خوراکشان از آن استفاده می‌کنند. وی افزود: چند سال گذشته کارخانه خاک سرخ که زیر نظر بخش خصوصی قرار داشت خاک‌های باطل را به دریا می‌ریخت و اداره حفاظت محیط زیست کارخانه را به این علت تعطیل کرده است.

رئیس شورای اسلامی هرمز همچنین گفت: با واگذاری 60 درصد سهام این کارخانه به مردم هرمز توجه بیشتری به کاهش آلودگی‌های زیست محیطی می‌شود.

استاندار هرمزگان نیز گفت: خاک سرخ هرمز یکی از رنگینه‌های مهم شناخته شده در دنیاست و با ایجاد فناوری لازم می‌توان از امکان موجود نهایت استفاده را برد. هاشمی تختی افزود: کارخانه خاک سرخ به زودی با واگذاری 60 درصد سهام به مردم هرمز فعالیت خود را آغاز می‌کند.

رئیس شورای اسلامی هرمز محل مصرف خاک هرمز را اکنون داخل کشور اعلام کرد و افزود: این خاک برای استفاده در رنگهای ضد زنگ، رنگ آمیزی کاشی و سرامیک و صنایع سیمان به شهرهای اصفهان، یزد، قزوین و دلیجان صادر می‌شود.

فریدون دریانورد دیگر شهروند هرمزی گفت: یکی از آرزوهای دیرینه مردم جزیره هرمز مشارکت در معدن خاک سرخ بوده است که این امر با تصمیم رهبر معظم انقلاب و دولت خدمتگذار محقق شده است.

زرنگاری، ریاست شورای اسلامی جزیره هرمز، در این باره گفت: 60 درصد سهام معدن خاک سرخ هرمز به مردم این جزیره واگذار شده است.

زرنگاری ریاست شورای اسلامی جزیره هرمز نیز گفت: با توجه به این‌که تهیه این مقدار پول در توان مردم هرمز نبود، بنیاد برکت 40 درصد مبلغ را به صورت تسهیلات بانکی به تعاونی مرزنشینان هرمز واگذار کرده است تا در اختیار مردم این جزیره قرار گیرد.