زعفران ظرفیت فراموش‌شده در بهاباد

به گزارش مهر، شهرستان بهاباد که قدمتی به بلندای تاریخ دارد، شهرستان زرخیزی است که در زمینه تولید بسیاری از محصولات کشاورزی نه تنها در استان یزد بلکه در سطح کشور حرفهای زیادی برای گفتن دارد و اکنون در تولید کمی و کیفی دارای رتبه‌های برتر است.

پسته، زیره سیاه، زیره سبز، به، گندم، جو، ارزن و بلاخره زعفران مهم‌ترین محصولات کشاورزی بهاباد هستند که یا به لحاظ کمی و یا از نظر کیفی در زمینه تولید تمامی این محصولات رتبه‌های برتر را در سطح استان و کشور به خود اختصاص داده‌اند.

زعفران از جمله محصولاتی است به رغم تولید قابل توجه و البته کیفیت بسیار مرغوب آن، گمنام مانده و نتوانسته آنگونه که شایسته است در بازارهای داخلی و خارجی خودنمایی کند.

تا زمانی که خراسان جنوبی از استان خراسان جدا و مستقل نشده بود، استان یزد به واسطه کشت زعفران در بهاباد و چند شهر دیگر، رتبه دوم را در زمینه تولید این محصول داشت اما با جدا شدن خراسان جنوبی، رتبه تولید ابتدا به خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سپس به استان یزد اختصاص یافت.

گرچه میزان تولید زعفران در بهاباد و در مجموع در استان یزد از خراسان رضوی و جنوبی کمتر است اما این محصول بهاباد به لحاظ کیفیت از رقبای خود پیشی گرفته و حرف اول را در دنیا می‌زند.

خراسانی‌ها زعفران بهاباد را خریداری و با محصول خود مخلوط می‌کنند تا کیفیت زعفران آنها افزایش پیدا کند.

بسیاری از کشاورزان بهابادی بر این اعتقادند که خراسانی ها، زعفران بهاباد را خریداری و با زعفران تولیدی خود مخلوط می‌کنند، تا رنگ و عطر زعفران خراسان بیشتر شود و کیفیت آن افزایش یابد.

با این وجود آنچه که زعفران بهاباد را در گمنامی نگه داشته و کمتر کسی گمان می‌برد که بهاباد در دل کویر یزد مرغوب ترین زعفران دنیا را داشته باشد، عدم فرآوری این محصول است.

فرماندار بهاباد در این زمینه اظهار کرد: زعفران بهاباد در حال حاضر به صورت خام به فروش می‌رسد که این امر میزان ارزش افزوده‌ای که نصیب کشاورزان می‌کند را به حداقل رسانده است.

فرآوری زعفران و درآمدزایی برای کشاورزان

احمد قاسمی گفت: اگر کارخانه فرآوری زعفران در بهاباد موجود بود، می‌توانستیم این محصول را دو تا سه برابر قیمت فعلی در بازار به فروش برسانیم.

وی ادامه داد: در صورتی که امکان فرآوری زعفران برای مصارف دارویی وجود داشته باشد، میزان درآمدزایی این محصول برای بهاباد به صد برابر قیمت فعلی می‌رسید.

قاسمی خاطرنشان کرد: ایجاد و احداث کارخانه‌ای برای استفاده از زعفران در مصارف دارویی، اعتبار بسیاری می‌خواهد که در حال حاضر این اعتبار موجود نیست و کشاورزان مجبورند تولیدات خود را به صورت خام به فروش برسانند.

سالانه 1500 کیلوگرم زعفران در بهاباد تولید می‌شود

وی بیان کرد: در حال حاضر 268 هکتار از اراضی بهاباد به کشت زعفران اختصاص یافته است که از این میزان سطح زیرکشت، سالانه هزار و 500 کیلوگرم زعفران برداشت می‌شود.

زعفران کاری در بهاباد به قدری مورد علاقه مردم این شهر است که حتی در باغچه‌های بسیاری از خانه‌های این شهر گل زعفران در ماههای مهر و آبان قابل مشاهده است و عطر زعفران از خانه‌های این شهر در فضا پراکنده است.

صرف نظر از میزان ارزش افزوده زعفران در صورت فرآوری و عرضه آن در بازار برای کشاورزان، ایجاد واحدهای فرآوری این محصول می‌تواند اشتغالزایی بزرگی در این شهرستان ایجاد کند.

زعفران ظرفیت فراموش شده در بهاباد

فرآوری زعفران در حالی تاکنون در بهاباد انجام نشده که بسیاری از روستاهای این شهرستان به دلیل بیکاری مردم خالی از سکنه شده اند در حالی که ایجاد واحدهای فرآوری حتی واحدهای کوچک علاوه بر درآمدزایی بیشتر برای کشاورزان منطقه، به رفع مشکل اشتغال بسیاری از اهالی روستاهای این شهرستان نیز کمک خواهد کرد.

نه تنها زعفران بلکه بسیاری دیگر از محصولات کشاورزی بهاباد به رغم برخورداری از کیفیت و کمیت بالا تنها به این دلیل که امکانات فرآوری این محصولات در این شهرستان مهیا نیست، گمنام مانده اند و شاید به همین دلیل باشد که کمتر کسی نام زعفران، پسته، زیره یا به بهاباد را شنیده باشد و یا اصلا نامی از بهاباد شنیده باشد.

اینها همه در حالی است که به گفته فرماندار بهاباد، سالانه بالغ بر دو هزار و 700 تن پسته و هزار و 500 کیلوگرم زعفران در این شهرستان برداشت می‌شود.

محصولات کشاورزی بهاباد در گمنامی مانده اند

ضمن این‌که بهاباد با 200 هکتار اراضی زیرکشت، سالانه 150 تن زیره سبز برداشت می‌کند و در این زمینه مقام نخست را در کشور به خود اختصاص داده است حال آنکه زیره نیز همواره نام کرمان را با خود به همراه داشته است.

به بهاباد نیز همانند سایر محصولات آن گمنام مانده و به رغم اختصاص 90 هکتار از اراضی باغی این شهرستان به محصول به و برداشت 180 تن محصول در سال، این محصول نیز در غربت به سر می‌برد.

تمامی این ظرفیتها در حالی به علل مختلف از جمله نبود بودجه نادیده گرفته شده که جوانان این شهرستان از بیکاری رنج می‌برند و با مهاجرت به مرکز استان به حاشیه نشینی و بعضا مشاغل کاذب یا سخت پناه آورده‌اند.

پسته و زعفران امروز توانسته در بسیاری از نقاط کشور از جمله شهرستانهای مختلف استان یزد وضعیت درآمدزایی کشاورزان را دگرگون کند و سالانه سودهای کلانی را در قبال زحمات شبانه روزی عاید آنها کند اما با این وجود کشاورزان بهابادی به دلیل عدم امکان فرآوری محصولات خود همچنان محرومند.

به نظر می‌رسد قدری حمایت و اختصاص بودجه‌های ویژه بتواند به راه اندازی واحدهای کوچک فرآوری محصولات کشاورزی در بهاباد کمک کند تا علاوه بر ایجاد اشتغال برای جوانان و انگیزه برای آنها برای ماندن در شهر و دیار خود، محصولات کشاورزی بهاباد را نیز از گمنامی خارج کند.