وی توضیح میدهد: «در شامپوهای مدرن از موادی به نام «سورفکتانت» استفاده میشود که برای استفاده انواع موهای خشک، چرب و معمولی به کار میآید. بنابراین تفاوت بین شامپوها از نظر نوع مو (چرب یا خشک) به نوع ماده سورفکتانت و غلظت آن بستگی دارد.»
دکتر صیرفی ادامه میدهد: غلظت سورفکتانت در شامپوهای مخصوص موهای خشک معمولا کم بوده و بیشتر مواد نرمکننده دارند. در صورتی که در شامپوی مخصوص کودکان بیشتر از ماده پاککننده آمفوتریک استفاده میشود که باعث سوزش چشمها نشده و قدرت پاککنندگی متوسطی نیز دارد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: به مرور تغییراتی در ساقه موهای بلند، موهایی که مرتب شامپو، آرایش و رنگ میشوند و همچنین موهای خشک ایجاد میشود و به همین دلیل لازم است از نرمکنندهها در ترکیب این شامپوها استفاده شود. این ترکیبات شامل پروتئینهای هیدرولیز شده، چربیها، تریگلیسیریدهای طبیعی، روغن بادام، عصاره غلات، روغن زیتون و دیگر ترکیباتی هستند که در سطح آسیبدیده ساقه موها قرار میگیرند و باعث نرمی، لطافت و براق شدن موها میشوند.
عوارض جانبی شامپوها
دکتر صیرفی درباره عوارض شامپوها توضیح میدهد: شامپو مدت زمان کوتاهی روی سر قرار میگیرد و به همین دلیل معمولا عوارض زیادی روی پوست سر و موها ایجاد نمیکند. البته عامل اصلی ایجاد عوارض ناشی از مصرف شامپوها، ماده موثر آن است که «دترژانت» نامیده شده و باعث خشکی و تحریک پوست سر میشود.
به گفته وی، مهمترین موادی که باعث ایجاد حساسیت پوست سر میشوند شامل مواد عطری، ضدمیکروبی، رنگها و مواد نگهدارنده شامپوها هستند.
دکتر صیرفی میافزاید: شامپوها به 2 دسته کلی طبی و تجارتی تقسیم میشوند. در گذشته شامپو تنها برای تمیزی پوست سر و موها استفاده میشد، در صورتی که امروزه از شامپوها به عنوان ترکیباتی استفاده میشود که علاوه بر تامین بهداشت پوست سر و موها، برای نرمی مو، براق کردن و بهبود کیفیت ظاهری آنها نیز کاربرد دارد. امروز شامپوها حتی برای درمان برخی بیماریهای پوست سر و موها نیز استفاده میشوند. به این صورت که در شامپوهای طبی از ترکیبات شیمیایی و ضد قارچی برای کنترل شوره سر و بعضی از بیماریهای قارچی پوست سر نیز استفاده میشود.
شستشوی مو؛ صابون یا شامپو
برخی افراد ترجیح میدهند برای شستشوی موهای خود از صابون استفاده کنند. دکتر صیرفی در اینباره میگوید: اگر چه استفاده از بعضی از صابونها ممکن است برای افرادی که پوست چرب و شورهدار دارند مشکلی ایجاد نکند، اما شامپوها بهترین ترکیبات جهت سلامت و بهداشت پوست سر و موها هستند و از صابون ها مناسبترند.
رنگ کردن موها؛ تحریک پوست سر
این عضو هیات علمی دانشگاه تاکید میکند: مادهای که باعث رنگ کردن دائم موها میشود، دلیلی برای ایجاد حساسیتهای شدید بخصوص روی صورت و پوست اطراف گردن و گوشهاست. خود فرد ممکن است تنها خارشی شدید در پوست سر احساس کند، ولی ضایعات اگزمایی به صورت قرمزی و خارش را میتوانیم روی صورت، گوشها و گردن نیز ببینیم.وی با اشاره به استفاده از رنگ موهای طبیعی به جای رنگ موهای شیمیایی میگوید: باید دقت داشت برخی ترکیبات گیاهی نیز، با آن که بیشتر طبیعی بوده و عوارض زیادی ندارند، اما گاهی به بروز ضایعات اگزمایی، کهیر و حتی واکنشهای آلرژیک عمومی بدن منجر میشوند که ممکن است برای سلامت خطرناک باشد.
نرمکنندهها؛ ترکیباتی بیخطر برای موها
دکتر صیرفی با اشاره به این نکته که استفاده از نرمکنندهها خطری ندارد، میگوید: یکی از ترکیباتی که امروزه در مواد پاککننده و بخصوص شامپوها استفاده میشود، نرمکنندهها هستند.
برخی از افراد تصور میکنند استفاده از نرمکنندهها به موها آسیب میزند و حتی باعث ریزش آنها میشوند. در صورتی که باید ذکر کرد ترکیبات نرمکننده خطری بسیار کمتر از شامپوها دارند، چون مواد پاککننده محرک شامپوها را ندارند و حاوی مواد طبیعی مانند پروتئینها، انواع ویتامینها و چربیهای طبیعی نیز هستند.
وی میگوید: استفاده از نرمکننده در شامپوها باعث کاهش اثرات تحریکی شامپو شده، موها را براق میکند و به آنها طراوت میبخشد. این ترکیبات برای کسانی که موهای خشک دارند یا موهایشان به دلیل تماس با مواد شیمیایی آرایش مو آسیب دیده، نهتنها ضرری نداشته بلکه باعث بهبود صدمات قبلی نیز میشود.
این متخصص بیماریهای پوست و مو تاکید میکند: نرمکنندهها ممکن است حاوی مواد عطری و رنگهای مختلفی باشند که ممکن است باعث تحریک پوست سر بشود.
عوارض جانبی مواد آرایشی مو
دکتر صیرفی با اشاره به مواد مختلف آرایش موها میگوید: ترکیبات دیگری که برای آرایش موها استفاده میشوند، مانند اسپریهای نگهدارنده موها، ژل، موس و واکس نیز در صورتی که حاوی مواد رنگی و معطر حساسیتزا باشند، ممکن است باعث تحریک پوست سر بشوند.بنابراین برای حفاظت از موها و داشتن موهایی سالم و زیبا، بهتر است به انتخاب شامپو و مواد آرایشی مو بیشتر دقت داشته باشیم.
نیلوفر اسعدیبیگی / گروه سلامت
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم