ساختمان‌هایی مقاوم در برابر زلزله

در برخی از ساختمان‌های مقاوم در برابر زلزله ستون‌های بلند فلزی ساختمان، نقش مهمی را در ایجاد مقاومت در برابر لرزش‌های ناشی از وقوع زمین لرزه ایفا می‌کنند و به این ترتیب در هنگام وقوع زمین لرزه طبقات مختلف این ساختمان‌ها بدون این که ساختمان از محل احداث خود جابه‌جا شود حول محور این ستون‌های فلزی در نوسان خواهند بود. خوشبختانه امروزه محققان به دانش و اطلاعات کافی درباره چگونگی تاثیر زمین‌لرزه بر بناها و سازه‌های مختلف دست یافته‌اند و این در حالی است که علاوه بر این، اطلاعات زیادی درباره ویژگی‌های مواد مختلف در شرایطی مشابه با آنچه در هنگام وقوع زمین لرزه اتفاق می‌افتد در اختیار دارند که به آنها این امکان را می‌دهد تا با انتخاب مواد مناسب و همچنین انجام محاسبات فنی لازم، ساختمان‌های جدید را به گونه‌‌ای احداث کنند که از مقاومت نسبی قابل توجه در مقابل هر گونه لرزش ناگهانی احتمالی برخوردار باشند. شاید برایتان جالب باشد بدانید که پاگردها یا به عبارت دیگر ساختمان‌هایی که به سبک خانه‌های ژاپنی احداث می‌شوند از جمله ساختمان‌ها و بناهایی هستند که از قرن‌ها پیش در برابر هرگونه زلزله‌ای که در کشور ژاپن اتفاق افتاده است مقاوم بوده‌اند. این ساختمان‌ها، پنج طبقه هستند و اندازه قسمت‌هایی که در حقیقت طبقات بالایی ساختمان محسوب می‌شوند در مقایسه با طبقات پایین‌تر کمی کوچک‌تر هستند. در این ساختمان‌ها تنها یک ستون وجود دارد که در قسمت مرکزی قرار می‌گیرد و تنها تکیه‌گاه ساختمان است. در هنگام وقوع زمین‌لرزه هر یک از این طبقات به طور مستقل و بدون این که نیروی ناشی از ایجاد نوسان را به طبقه دیگری انتقال دهد حول ستون مرکزی ساختمان در نوسان خواهد بود. توزیع دیوارها در قسمت‌های مختلف ساختمان، توزیع اتصالات اصلی در فواصل بین ستون‌ها و همچنین انتخاب طرح‌های هندسی ساده برای ساختمان از جمله عواملی هستند که می‌توانند نقش بسیار مهمی در افزایش مقاومت بناها داشته باشند. ساختمان‌های مرتفع به عنوان بناهای مقاوم در برابر زمین‌لرزه احداث می‌شوند. پی این ساختمان‌ها از ورقه‌های فولادی ساخته شده است که در فاصله بین صفحاتی از جنس مواد نرم‌ قرار گرفته است. این ساختار مانع از انتقال حرکت‌های ناشی از وقوع زمین‌لرزه به ساختمان خواهد شد. در فواصل بین طبقات نیز سیستم‌هایی به عنوان سیستم‌های تعادل قرار گرفته‌اند. این سیستم‌ها که شبیه به نوعی عایق عمل می‌کنند از پیستون‌های حاوی روغن ساخته شده‌اند که نیروی ناشی از حرکات افقی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند. براساس گفته کارشناسان و محققان هرچه شکل هندسی ساختمان‌ها ساده‌تر باشد از روش‌های ساده‌تری برای افزایش مقاومت این بناها در برابر لرزش‌های ناگهانی می‌توان استفاده کرد.

فرانک فراهانی جم

منبع: britanica