حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
بافت فرسوده بلای جان کلانشهر کرمان
بخش بزرگی از کلانشهر کرمان به عنوان یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران را بافت تاریخی تشکیل میدهد که به مرور زمان به بافت فرسوده و نامناسب برای سکونت تبدیل شده است، کارشناسان مسائل شهری با ابراز نگرانی از این روند، ادامه تخریب و فرسایش بافت قدیم و عدم توجه متولیان امر به بازسازی این مناطق را باعث مخدوش شدن چهره شهر میدانند.
به گزارش مهر، کلانشهر کرمان که به عنوان یکی از کهنترین شهرهای کشور محسوب میشود امروز به دلیل گستردگی و وسعت افسار گسیختهای که طی سالهای اخیر یافته امروز شاهد رشد روز افزون جمعیتی و گستردگی شهر است از سوی دیگر وجود هزاران هکتار بافت فرسوده در مرکز شهر کرمان حتی در خیابانهای اصلی چهرهای نا زیبا به این شهر داده است.
هر چند طی سالهای اخیر ساخت ساختمانهای جدید و برجهای تجاری در این شهر رشد چشمگیر یافته است اما در کنار این برجهای سر به فلک کشیده همچنان ساختمانهای گنبهای نیمه ویران و زمینهای خالی خودنمایی میکنند.
از سوی دیگر عدم ساماندهی بافت قدیم شهر کرمان به عنوان یک جاذبه تاریخی در مرکز شهر موجب مهاجرت مردم از این مناطق و آپارتمان نشینی در غرب کرمان شده است و این محله قدیمی هم اکنون بیشتر به انبار بازاریان و یا خانههای متروکی تبدیل شده اند که کسی رغبت زندگی کردن در آنها را ندارد.
وجود هزاران زمین خالی در مناطق مختلف شهر بخصوص در خیابانهای اصلی نیز درحالی رشد ساختار شهری را مختل کرده است که تاکنون هیچ اقدام موثری برای اخطار به صاحبان این ساختمانهای فرسوده و زمینهای خالی که درنهایت منجر به بروز مشکلات اجتماعی از جمله تجمع معتادان و اراذل و اوباش نیز میشوند انجام نشده است.
عمر متوسط ساختمانهای کرمان بالاست
بالا بودن عمر متوسط ساختمانها در کرمان درحالی حقیقتی مسلم در شهر کرمان است که کرمان یکی از زلزله خیز ترین استانهای کشور محسوب میشود و تنها طی سال جاری صدها زمین لرزه در این استان روی داده است.
کارشناسان معتقدند در شهری مثل کرمان که پتانسیل بسیار بالایی در زمینه گردشگری باستانی دارد، بایستی توجه و برنامه ریزی بیشتری برای بهبود شرایط بافت فرسوده و ساماندهی این مناطق داشت.
منشاء بسیاری از جرایم شهری بافتهای فرسوده است
صاحب نظران مسائل اجتماعی نیز منشا و مبدا بسیاری از جرائم موجود در شهر را ناشی از بافت نامناسب جمعیتی این مناطق دانسته و میگویند: بافت فرسوده به علت عدم ساماندهی مناسب، تبدیل به مخروبه شده و این مهم باعث ورود قشر نامناسب جمعیتی به این مناطق شده است.
در همین رابطه شهرداری کرمان به عنوان متولی اصلی نوسازی بافت فرسوده، درسالیان اخیر اقداماتی مثل تبدیل این مناطق به پروژههای عمرانی و معرفی آنها به سرمایهگذارارن را انجام داده است.
بافت قدیم شهر چهرهای نا مناسب دارد
علی اکبر احمدی، معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری کرمان، اجرای طرحهای سرمایهگذاری مختلف در بافت قدیم شهر را باعث رونق اقتصادی بسیار بالا، اشتغالزایی و ایجاد چهرهای متناسب با شان شهر تاریخی کرمان میداند.
احمدی خاطر نشان میکند: بافت قدیم شهر در حال حاضر چهره بسیار نابسامانی دارد که این امر باعث مهاجرت تعداد زیادی از ساکنان این بافت به خارج از این محدوده و جایگزینی آنها به وسیله افاغنه و اسکان آنها در منازل مخروبه در این مناطق شده است به همین دلیل رغبت عموم برای سرمایهگذاری در بافت فرسوده که حجم بالایی از شهر را شامل میشود از بین رفته است.
وی میافزاید: شهرداری بدلیل اهمیت موضوع نوسازی بافت فرسوده، این اقدام را در اهم برنامههای خود قرار داده است و برنامههای متفاوتی برای آن دارد.
برخی از بافتهای فرسوده باید تخریب شوند
معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری کرمان وجود برخی از شبهات در میان مردم در زمان اجرای این طرحها و در مجموع برنامه ریزیهای صورت گرفته برای این طرحها را بی دلیل دانسته و میگوید: لازمه اجرای هر طرح شهری که به منظور احیا و نوسازی شهر انجام میگیرد، به تخریب بخشی از بافت قدیم که از این مهم گذشتی نیست چراکه باید ساختمانهای مخروبه را تخریب و به جای آنها طرحهای نوینی با حفظ هویت و فرهنگ بومی حفظ شود.
وی تصریح میکند: اگر بخواهیم بافت قدیم را به حال خود رها و هیچ اقدامی در این اراضی انجام ندهیم؛ هر روز مخروبهها بیشتر، اوضاع زندگی بدتر و خلافکاران و معتادین و بزهکاران هرم جمعیتی این بافت را تشکیل خواهند داد.
احمدی با اشاره به حضور و پرورش یافتن افراد فرهیخته و بزرگ کرمان در این مناطق یادآور میشود: هسته قدیم شهر کرمان زمانی در این مناطق برپا بوده که برای نوسازی این بافت و احیای آن، مجبور به تملک بخشی از اراضی و اجرای اقدامات نوسازی در آن هستیم که در این رابطه صاحبان املاک برای سرمایهگذاری در اولویت هستند و راهکارهای مشارکت همه گیر و فراگیر مالکان در طرحها وجود دارد.
معاون شهردار کرمان ادامه میدهد: شهرداری هرگز به دنبال تملک غیرقانونی و بدون رضایت املاک نیست و وارد ساختن خسارت به مردم را صلاح نمیداند؛ بنابراین براساس یک توافق طرفینی این کار انجام میشود و همواره تملک به نحوی انجام صورت میپذیرد که حق و حقوق کامل شهروندان رعایت شود.
حل مشکل بافت قدیم کرمان نیاز به عزم جدی مسوولان دارد
احمدی، بهبود اوضاع و توسعه عمرانی بافت فرسوده را یکی از راههای نجات کرمان از فرسودگی و بی رونقی ارزیابی و میافزاید: در این زمینه نباید شبهه خاصی وجود داشته باشد چراکه شهرداری طرحهای موجود را از طریق فراخوانهای عمومی به تمامی افراد پیشنهاد میدهد، نه یک فرد خاص. بنابراین این راه باید طی شود تا شهر کرمان آباد شود و اگر بخواهیم به این مسائل و شبهات اهمیت زیادی بدهیم و در این چارچوبها خود را اسیر کنیم شهر کرمان همین طور باقی خواهد ماند.
وی جذب سرمایهگذار را دارای سختیهای خاصی دانسته و میگوید: مسوولان شهرهای مختلف برای بهبود اوضاع شهر خود در جذب سرمایهگذار مسابقه نفس گیری با هم دارند بنابراین اگر اندکی کوتاهی کنیم شهرهای دیگر که زمانی زیرمجموعه کرمان محسوب میشدند از ما جلو افتاده و کرمان به راحتی محوریت اقتصادی، خدماتی جنوب شرق کشور را از دست خواهد داد.
لزوم اجرایی طرحهای تفضیلی کلانشهر کرمان
معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری تغییر مدیریت در این ارگان را در صورت سرعت انجام کار و نهایی کردن قراردادها با سرمایهگذاران، بی تاثیر دانسته و میگوید: تمامی شهرداران خواستار پیشرفت شهر هستند و با توجه به اینکه تمامی طرحها براساس طرحهای بالادستی مثل طرح جامع، طرح تفضیلی و سایر طرحها برنامه ریزی میشود، سلیقه شهرداران و مدیران تاثیر چندانی بر روند کار طرحهایی که قرارداد آنها بسته شده یا سرمایهگذاری شده نخواهد داشت.
وی در خصوص طرح گودال خشت مالها که از زمانهای بسیار دور طرحها و پروژههای متفاوتی برای اجرا در آن، مطرح بوده میگوید: این منطقه در بافت فرسوده و قدیمی شهر کرمان قرار دارد و به علت اینکه در گذشته مردم از مصالح خشتی برای ساخت و ساز استفاده میکردند، خشت و گل مورد نیاز شهر در این منطقه تامین میشد و به همین سبب این نواحی به تدریج گود و از سطح شهر پایین تر آمده و به گودخشت مالها معروف شده است.
وی میافزاید: همچنین طی چند دهه بعد تعدادی خانه و مغازه در این منطقه بنا شد و محلهای شکل گرفت که به هیچ عنوان آبرومند و مناسب شان شهر نبود و به همین دلیل مسوولان از 40 سال قبل در جهت بازسازی این منطقه طرحهایی را تهیه و ارائه کردهاند.
گودال خشت مالها موتور حرکت بافت قدیم کرمان است
معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری کرمان اجرای پروژه گودال خشت مالها را موتور حرکت بافت قدیم ارزیابی و ادامه میدهد: اگر این طرح در کنار بازار کرمان و میدان ارگ راه اندازی شود، بازار قدیم کرمان که درحال حاضر در کنار خود شاهد بافت جمعیتی نامناسبی است، مجددا رونق گرفته و اوضاع بافت قدیم شهر بهبود مییابد که از این منظر تمامی مناطق اطراف رونق مییابند.
وی در ادامه طرح میلاد را به عنوان یکی دیگر از طرحهای مهم سرمایهگذاری در شهرداری دانسته و میافزاید: این طرح با مساحت 36 هزار متر مربع، جنب مسجد امام قرار دارد که به علت واقع شدن در بافت قدیم، نیاز به رعایت یک سری ملاحظات مرتبط با بناهای تاریخی در اجرای طرحها دارد؛ بنابراین فعالیتهای سرمایهگذاری در این مناطق مشکل تر بوده و برطبق میل سرمایهگذاران، اتفاق نمیافتد.
وی ادامه میدهد: این طرح که زمینی (L) شکل دارد، به دلایل فوق اقتصادی به نظر نمیرسید؛ اما از طراحان طرح تفضیلی بافت قدیم خواستیم پروژه را به نحوی طراحی کنند تا ضمن رعایت پارامترهای مورد نیاز توجیه اقتصادی بالایی در زمینه کاربریهای متفاوت داشته باشد و انگیزه لازم برای سرمایهگذاران را ایجاد کند. احمدی میگوید: شهرداری با معرفی این پروژه در همایشهای سرمایهگذاری آماده دریافت ایدههای سرمایهگذاران در راستای اجرای شدن این طرح است.
احمدی عنوان میکند: طرح پارکینگ طبقاتی جنب بازار مظفری از دیگر طرحهای بسیار مهم شهرداری برای احیای بافت فرسوده در شهر است. وی ادامه میدهد: این طرح بین خیابان میرزارضای کرمانی، چهارراه امام و کوچه شهید تدین واقع شده است که محدودهای از فرسوده ترین قسمتهای بافت قدیم را شامل و یک جبهه تا بازار فاصله دارد. وی ضمن اشاره به فضای تجاری موجود در این طرح میگوید: یکی از راههای تامین سرمایه این طرح فروش اوراق مشارکت است در صورت دریافت مجوزهای لازم از بانک مرکزی در تلاشیم این طرح را با سرمایه مردم به اجرا درآوریم.
معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری کرمان، اجرای این طرح را فعالیتی موازی با ایجاد پارکینگ طبقاتی فتحعلی شاهی نمیداند.
وی میگوید: پارکینگ بازار مظفری میتواند خیابان امام، میدان شهدا و بازار مظفری را پوشش دهد و این درحالی است که پارکینگ طبقاتی فتحعلی شاهی مختص خیابان شریعتی بوده و این منطقه را شامل میشود.
طرحهای عمرانی شهرداری در بافت قدیم با جدیت پیگیری میشود
وی طرح دیگر شهرداری برای احیای بافت فرسوده را طرح پارکینگ طبقاتی پشت مسجدالرسول در محدوده خیابان فلسطین و با مساحت 10 هزار متر مربع دانسته و ادامه میدهد: در این منطقه تملک زیادی باید صورت گیرد که در صورت اجرا نیاز پارکینگ این قسمت از شهر پاسخ داده میشود و در ضمن به بهسازی بافت قدیم شهر نیز کمک خواهد شد. در این پروژه نیز اگر با یک سرمایهگذار واحد به نتیجه نرسیدیم، تامین مالی طرح را با فروش اوراق مشارکت به انجام میرسانیم.
احمدی پروژه گلبازخان را نیز به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای شهرداری در بافت فرسوده شهر ارزیابی و ادامه میدهد: در این طرح که 13 هزار متر مربع وسعت دارد و مدت زیادی مسکوت مانده بود، قرار است خیابانی از وسط خیابان شهید تجلی به سه راه معلم احداث شود، که در اطراف این خیابان، ضمن انجام تملکهای بسیار زیاد، پروژههای تجاری و شهری آبرومند و پررونقی به اجرا درمی آیند تا طرحی همانند پروژه نواب تهران که یک طرح یکنواخت شهری است، ایجاد شود.
وی همچنین از طرح وکیل به عنوان یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین طرحهای شهرداری در بافت فرسوده یاد کرده و میگوید: در این طرح کاروانسرای وکیل به عنوان یکی از مهمترین کاروانسراهای شهر به عنوان یک هتل سنتی احیا میشود و ضمن تملک اراضی گسترده اطراف این کاروانسرا، احداث پروژههای تجاری اداری را در برنامه داریم.
معاون اقتصادی و برنامه ریزی شهرداری کرمان از انعقاد تفاهم نامه با سرمایهگذار خبر داده و میافزاید: به احتمال زیاد تملک واحدهای مورد نیاز در یک سال آینده به اتمام میرسد و با احداث این پروژه تحولی بزرگ در چهره بافت قدیم شهر ایجاد خواهد شد، همچنین در اطراف این طرح با ادغام پارکینگ سردار و جر یک پارکینگ طبقاتی را احداث میکنیم که این مهم نیز رونق نواحی اطراف طرح را به دنبال خواهد داشت.
وی بزرگترین طرح سرمایهگذاری شهرداری را پروژه بلوار کوثر دانسته و میافزاید: این طرح که یکی از شریانهای شرقی غربی شهر کرمان است، از بلوار کوثر آغاز و به بلوار سیدی ختم میشود و تقریبا تمامی شهر از جمله خیابان مهدیه، شهید رجایی، جهاد، 24 آذر را قطع و بسیاری از دیگر نقاط را شامل میشود.
وی ادامه داد: پروژه بلوار کوثر محدوده بزرگی که قسمت عمده آن را واحدهای فرسوده و یا با سن بالای ساخت شامل میشود، در بر میگیرد و برای آزادسازی این مسیر و احداث این بزرگراه لازم است جمع زیادی از سرمایهگذاری با شهرداری مشارکت کنند.
گفت و گو
