بازدیدها از تاسیسات هسته‌ای تبعات امنیتی ندارد

به گزارش ایسنا ، علی‌اصغر سلطانیه ـ نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ـ یک‌شنبه شب پس از دیدار هیات‌های بازدید کننده از تاسیسات هسته‌ای کشورمان با دبیر شورای عالی امنیت ملی در یک کنفرانس خبری در مورد برخی مباحث امنیتی مطرح شده در قبال بازدیدهای هیات‌های بین‌المللی اظهار کرد: در این بازدید سفیران هیچ‌گونه عکسبرداری نداشتند و بازدید با هدایت مسوولان تاسیسات بود و آن چه آنها مورد بازدید قرار دادند همان‌هایی بود که بازرسان آژانس به طور مرتب از آنها بازدید می‌کنند.

وی با اشاره به این که این بازدیدها توسط سفیرانی انجام گرفته که هشت سال است از ایران حمایت می‌کنند، اظهار کرد:‌ بازرسی‌های آژانس به مراتب دقیق‌تر و زمان‌برتر انجام می‌شود بنابراین بنده این موضوع را رد می‌کنم که این بازدیدها تبعات امنیتی برای ایران دارد.

سلطانیه با تاکید بر این که قرار است هیات‌ها پس از بازگشت به وین، گزارش‌های خود را به نهادهای ذی‌ربط خود ارائه کنند ، اضافه کرد: این مساله سندی برای نه تنها حمایت بیش‌تر، بلکه تضمین امنیت بیش‌تر تاسیسات است چرا که شاهد بوده‌ایم رژیم صهیونیستی و دولت بوش تهدیدهایی به حمله نظامی علیه این تاسیسات داشته‌اند.
گروه 77 در چارچوب آژانس ترور دانشمندان هسته‌ای را پیگیری می‌کند.

وی افزود: وقتی که نمایندگان 120 کشور به صراحت صلح‌آمیز بودن این تاسیسات را مشاهده کرده‌اند باید این تاسیسات حفظ شود و در مذاکرات با جلیلی، این هیات‌ها بحث ترور دانشمندان هسته‌ای را مطرح کردند و با محکوم کردن آن قرار بر این شد که این موضوع در قالب گروه 77 به صورت جدی در چارچوب آژانس مورد پیگیری قرار گیرد.

سلطانیه در پاسخ به سوال دیگری در مورد همراهی نکردن چین و روسیه با سفیران بازدید کننده از تاسیسات هسته‌ای کشورمان گفت: این بازدید ادامه بازدید این گروه‌ها در 2004 و 2007 بود و پیشنهادی مطرح بود که از کشورهای دیگر نیز دعوتی به عمل آید. بر این اساس از دو سفیر مربوط به اتحادیه اروپا و نماینده کاترین اشتون در وین و همچنین سفیران چین، روسیه، ترکیه و برزیل نیز دعوت کردیم که در این بازدیدها حضور یابند.

بازدیدها ربطی به بازدیدهای معمول آژانس ندارد

او با بیان این که هر کدام از هیات‌ها به دلایلی عذرخواهی و تشکر کردند، تصریح کرد: اما اتحادیه اروپا مطرح کرده بود که باید از آژانس بخواهید که این بازدیدها را انجام دهد که بنده گفتم این بازدیدها ربطی به بازدیدهای معمول آژانس ندارد.

وی اضافه کرد: عده‌ای از دوستان نیز تعیین تاریخ دیگری را برای این موضوع مطرح کردند؛ اما چون از قبل وقت هماهنگ شده بود این موضوع میسر نشد چرا که از نمایندگان 120 کشور از قبل دعوت کرده بودیم.

سلطانیه با اشاره به این که تصمیم دوستانی که شرکت نکردند برای ما محترم است، افزود: این دعوت، دعوتی آشکار و دوستانه بود و اگر تصمیم گرفتند که شرکت نکنند ما به خواست‌ آنها احترام می‌گذاریم.

اولتیماتومی از سوی ایران در کار نبوده است

خبرنگاری از سلطانیه پرسید که برخی اخبار حکایت از این دارد که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده که این آخرین اقدام برای شفاف‌سازی است، آیا این مساله صحت دارد؟ که وی در پاسخ تاکید کرد: چنین اولتیماتومی در کار نبوده و من آن را رد می‌کنم. اعضایی که نتوانستند به دلایلی در این بازدید شرکت کنند عذرخواهی کردند.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا زمینه بازدیدهای جدید فراهم خواهد شد یا خیر؟ گفت: در رابطه با سیاست شفاف‌سازی‌مان باز هم از این‌گونه اقدامات خواهیم داشت و ما در این بازدید نیز توضیح لازم را دادیم و گفتیم که سیاست شفاف‌سازی ما در طول هشت سال گذشته چنین بوده و ادامه نیز می‌یابد.

وی بازدید بعدی را منوط به برنامه‌ریزی‌ها عنوان کرد و با اشاره به یکی از پیشنهادات در مورد بازدید از راکتور تهران گفت: ما در این زمینه کاملا منعطف هستیم و با مسائل با نهایت حسن نظر برخورد کرده و می‌کنیم و سیاست شفاف‌سازی ما ادامه می‌یابد. ضمن این که قدرت و پافشاری‌مان در مصالحه نکردن بر روی حقوق حقه‌مان با این سیاست شفاف‌سازی دوچندان می‌شود.

سفیران کشورها می‌توانند از فعالیت‌های هسته‌ای ایران بازدید کنند

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ به این سوال که آیا سایت فردو نیز مشمول این بازدیدها می‌شود یا خیر؟ خاطرنشان کرد: در رابطه با کلیه فعالیت‌ها وقتی بازرسان آژانس می‌توانند حضور داشته باشند سفیران کشورها نیز می‌توانند بازدید کنند و این بستگی به زمان، مکان و وقت مناسبی است که تنظیم می‌شود.

سلطانیه در پاسخ به سوال دیگری در مورد برخی اخبار نقل شده از وی مبنی بر این که مذاکرات برای تبادل سوخت آخرین فرصت است و ممکن است مجلس اجازه چنین کاری را ندهد، اظهار کرد: این مساله از همان مشکلاتی است که ما در رسانه‌ها داریم. بنده به این شکل نگفته‌ام.

وی افزود: وقتی که اولین سوخت راکتور ساخت ایران در قلب راکتور قرار گیرد، مشکل است که بتوانیم توجیه کنیم که مواد سوختی را بدهیم و سوخت با غنای بالا دریافت کنیم. نمایندگان مردم انتظار دارند که اگر سوخت تولید می‌شود دیگر مبادله‌ای انجام نگیرد و من توصیه کردم که قبل از دیر شدن به میز مذاکره بیایند.

مذاکرات وین بابی برای فاصله گرفتن از تقابل و نزدیک شدن به تعامل

سلطانیه با اشاره به ثمرات مذاکرات وین گفت: انجام مذاکرات وین ثمراتی دارد که از جمله آنها به غیر از تامین سوخت راکتور تهران این است که این مذاکرات درباره مسائل هسته‌ای زیر نظر آژانس و در آژانس صورت می‌گیرد که خود گشودن بابی جدید برای تعاملات سازنده و دیپلماسی فعال و فاصله گرفتن از تقابل و نزدیک شدن به تعامل است.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این مساله را مبنای اظهارات خود عنوان کرد و افزود: بر این اساس از آنها خواستم که از فرصت استفاده کنند، به خصوص که همه کشورها در مذاکره اذعان دارند که پروژه سوخت راکتور تهران انسان‌ دوستانه است و هر چه در این مساله تاخیر کنند،‌ ادعای خود را زیر سوال می‌برند.
بیانیه تهران روی میز است.

وی در پاسخ به پرسشی در مورد بلاتکلیفی قضیه مبادله سوخت نیز گفت: راهکار ما کاملا مشخص است و ما با وجود این که معمولا باید در ازای پرداخت هزینه سوخت، آن را تحویل بگیریم به عنوان مصالحه تاریخی بیانیه تهران را قبول کردیم و موضع ایران این است که بیانیه تهران روی میز است و باید به بن‌بستی که خودشان ایجاد کرده‌اند پایان دهند.

سلطانیه گفت: ما به غنی‌سازی 20 درصد ادامه می‌دهیم و اگر آنها برای مبادله سوخت آمادگی دارند ما هم بر اساس بیانیه تهران این آمادگی را داریم.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ به سوال دیگری در مورد بحث تبادل سوخت به ذکر تاریخچه‌ای از این قضیه پرداخت و اظهار کرد: راکتور تحقیقاتی تهران قبل از انقلاب بر اساس موافقت‌نامه‌ای توسط آمریکایی‌ها ساخته شد که سوخت آن با غنای 93 درصد بوده و تصمیم بر این بود که سوخت راکتور باید تعویض شود.

وی افزود: قبل از انقلاب قراردادی بسته شده بود که باید آمریکایی‌ها سوخت را تحویل می‌دادند و ما منتظر تحویل سوخت بودیم؛ اما با پیروزی انقلاب درست زمانی که شرکت AMF آمریکا آماده حمل سوخت بود و بیش از دو میلیون دلار پول آن را دریافت کرده بودند، دولت آمریکا مانع شد و شکایت‌ها نیز به جایی نرسید و سوخت و وجه را به ما ندادند.

به گفته سلطانیه ، پس از استقرار وی در سال 61 به عنوان اولین سفیر ایران در آژانس، طرح این مساله جزء اولین موضوعاتی بود که با هانس بلیکس ـ مدیرکل وقت آژانس ـ مطرح شد و از وی خواسته شد که از هر کشوری که می‌تواند زیر نظر آژانس این سوخت را تامین کند.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اضافه کرد: آژانس درخواست ما را منعکس کرد؛ اما هیچ کدام از کشورهای مدعی پاسخ مثبت ندادند. روزی در اخبار شنیدم که آرژانتین توانسته کار غنی‌سازی را انجام دهد و من با همتای خود صحبت کردم و در نهایت توافق حاصل شد که زیر نظر آژانس این کار انجام گیرد. سوخت راکتور تهران درست پس از همکاری نکردن هیچ کدام از کشورهای صنعتی توسط آرژانتین انجام شد.

وی همچنین به بحث‌های مربوط به کاهش غنای سوخت راکتورها اشاره کرد و افزود: بحث این بود که به خاطر منع اشاعه، غنای سوخت راکتورها کاهش یابد اما راکتورهای تحقیقاتی نمی‌توانند از غنای خاصی پایین‌تر باشند و در نهایت با تصمیمی که میان تولیدکنندگان این راکتور و بحث سوخت‌دهندگان مطرح شد، غنای سوخت تا بیست درصد کاهش یافت و آرژانتین این سوخت را تامین کرد.

سلطانیه با تاکید بر این که این سوخت به‌زودی تمام می‌شود و باید جایگزینی برای آن پیدا کنیم، گفت: بر این اساس یک سال و اندی قبل نامه‌ای به البرادعی دبیرکل وقت نوشتم و عینا درخواستی که از هانس بلیکس داشتم با وی مطرح کردم و البرادعی درخواست ما را به روسیه منعکس کرد و این کشور اعلام آمادگی کرد با همکاری فرانسه سوخت را تامین کند. البرادعی جلسه‌ای تشکیل داد و بر اساس پیشنهادی که مطرح شده بود آمریکا نیز به موضوع پیوست؛ اما شرطی که مطرح کرده بودند این بود که مواد مورد نیاز را متناسب با مواد تولید شده در نطنز به همراه هزینه دریافت کنند.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: مذاکرات در اکتبر سال قبل انجام شد و هیاتی از آمریکا، روسیه، فرانسه و سفیران این سه کشور و البرادعی در جلسه حضور یافتند و موضوع این بود که همانند قرارداد با آرژانتین ما سوخت را خریداری و پول آن را پرداخت کنیم که امری معمول در آژانس است؛ اما طرف مقابل بر خواست خود اصرار داشت و آن را گامی در جهت اعتمادسازی توصیف می‌کرد.

وی در همین زمینه قبول این پیشنهاد را به عنوان نشانه حسن‌نیت از طرف جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد و افزود: ما به آنها اعلام کردیم که این پیشنهاد را قبول می‌کنیم؛ اما به دلیل بی‌اعتمادی که وجود دارد، تا زمانی که سوخت را آماده کنیم ما این مواد را نگه می‌داریم. در آن جلسه ایران حسن نظر خود را نشان داد و قرار بود هیات‌ها به پایتخت‌های‌شان بروند و مسائل‌شان را اعلام کنند و من پس از بازگشت از تهران نیز گفتم که آماده ورود به دور بعدی مذاکرات هستیم؛ اما هرگز به میز مذاکرات باز نگشتند.

سلطانیه ابتکار ترکیه و برزیل را حرکت جدیدی در این راستا ارزیابی کرد که منجر به بیانیه تهران شد که یک نشان بدون تردید از صداقت ایران برای همکاری با جامعه بین‌المللی و اقدام در جهت فعالیت‌های صلح‌آمیز است.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: پس از امضای بیانیه تهران، من متن آن را به دبیرکل جدید اعلام کردم که آماده مذاکرات بر اساس بیانیه تهران هستیم ولی تاکنون این مذاکرات انجام نشده است. پس از آن که مذاکرات وین به نتیجه نرسید ما مجبور بودیم فرآیند تولید 20 درصد را با نظارت آژانس شروع کنیم.

به گفته وی ، در این هنگام آژانس اعلام کرده بود چون غنی بالاست باید مطمئن شویم که بازرسی‌ها بیش‌تر است و ما بر این اساس غنی‌سازی 20 درصد را در سالنی مشخص و با نظارت دوربین‌های آژانس انجام دادیم که سفیران بازدیدکننده،از این فعالیت‌ها نیز دیدن کردند.

غلاف و میله‌های سوختی را نیز آماده کرده‌ایم

سلطانیه خاطرنشان کرد: در طول بازدید سفیران، بازرسان آژانس را نیز به طور اتفاقی دیدند که از تاسیسات بازرسی می‌کنند و آنهایی که می‌گفتند بازدید به لحاظ بازرسی‌ها لزومی ندارد متوجه شدند که این مساله کاملا متفاوت است.

به گفته نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، امروز غنی‌سازی تا سقف 20 درصد ادامه یافته و نزدیک به 40 کیلوگرم است و با وجود تبلیغات آنها قادر شدیم که با همت متخصصان‌مان غلاف و میله‌های سوختی را نیز آماده کنیم.

وی از آماده سازی این سوخت تا شهریور آینده خبر داد و گفت: هفته گذشته در پاریس نیز اعلام کردم اگر سوخت راکتور تهران توسط خودمان تولید شود ما دیگر نیازی به مذاکره با گروه وین برای تامین سوخت راکتور تهران نداریم و بنابراین نباید آنها زمان را تلف کنند و به میز مذاکرات زیر نظر آژانس در وین بازگردند.

سلطانیه در ابتدای سخنانش و پیش از پاسخ به سوالات خبرنگاران، بازدیدهای انجام گرفته را در راستای سیاست شفاف‌سازی پیرامون فعالیت‌های هسته‌ای ایران عنوان کرد و گفت: به طور مستمر سفیران کشورهای مختلف جهان از قبیل غیرمتعهدها و برخی کشورهای غربی سوالاتی داشتند که برای سفیران و نمایندگان‌شان توضیحاتی ارائه کردم و با توجه به این که در طول هشت سال گذشته بدون استثناء جنبش غیرمتعهدها (نم) از تلاش‌های ایران حمایت کرده، احساس وظیفه کردم که آنها را در رابطه با آخرین تحولات در جریان قرار دهم تا این حمایت‌ها ادامه یابد.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این برخورد را باعث دید منصفانه آنها و حمایت از فعالیت‌های ایران ارزیابی کرد و افزود: هرگاه دستاوردی در زمینه هسته‌ای داشته‌ایم بلافاصله درخواست برگزاری جلسه غیرمتعهدها را مطرح می‌کردم و آنها را در جریان قرار دهم و پیش از گزارش مدیرکل آژانس نیز بدون استثنا در جلسه نم تشکیل کارگروهی برای تهیه بیانیه حمایت از ایران مورد تصویب قرار می‌گرفت.

وی ادامه داد: در این راستا در سال‌های 2004 و 2007 تروییکای غیرمتعهدها، گروه 77 و اتحادیه عرب از تاسیسات بازدید کردند که پس از آن گزارش کتبی به تمام 120 کشور ارائه کردند که این مساله در کتاب 50 سال تاریخ آژانس ثبت شده است.

ثابت کردیم قطعنامه‌های شورای امنیت مبنای حقوقی ندارد

سلطانیه با انتقاد از کشورهای غربی و به‌خصوص آمریکا و رسانه‌های غربی که به طور غیرمنصفانه در بدترین نوع ممکن در هشت سال گذشته افکار عمومی را منحرف کرده‌اند و فعالیت‌های ایران را مخفیانه و غیرصلح‌آمیز نشان داده‌اند، تاکید کرد: ما در ادامه تحرکات شفاف‌سازی‌مان این کار را انجام دادیم و تاسیسات نطنز و آب سنگین اراک را در معرض دید آنها قرار دادیم. نقطه قابل توجه این است که این دو تاسیسات در قطعنامه‌های شورای امنیت مطرح شده است و ما ثابت کردیم که این قطعنامه‌ها مبنای حقوقی ندارد و ما آنها را اجرایی نمی‌کنیم چرا که تعلیق فعالیت‌های غنی‌سازی‌ای مورد درخواست قرار گرفته که زیر نظر کامل آژانس است و راکتور اراک نیز با بازرسی‌های آژانس به پیش می‌رود.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به بیان دیدگاه‌های بازدید کنندگان از تاسیسات هسته‌ای کشورمان پرداخت و گفت: زمان ورود به تاسیسات اراک و نطنز اولین چیزی که سفیران را تحت تاثیر قرار داد این بود که از فاصله دور و قبل از رسیدن به سایت، راکتور اراک و تاسیسات طنز قابل رویت بود و سفیران گفتند که این مساله نشان می‌دهد که تمام تبلیغات آنها در چند سال گذشته مبنی بر فعالیت‌های زیرزمینی دروغ و خلاف واقع بوده است.

وی افزود:‌ این یک بازدید معمولی بود بدون ای نکه کسی بخواهد متخصص هسته‌ای باشد. در پایان این بازدید نیز وقتی برای دیدار با جلیلی حرکت می‌کردیم یکی از سفیران ضمن تشکر از دوستانی که در این بازدید همراهی کردند، گفت آن چه که در این بازدید دیدم باعث افتخار و غرور کشورهای در حال توسعه است و ما را به این باور می‌رساند که با اتکا به خود می‌توانیم توسعه یابیم.

سلطانیه در پایان گفت: این مساله یکی از دستاوردهای مهم بازدید بود و نشان دهنده همکاری ایران، مسوولانه عمل کردن و مقید بودن به تکالیف و سازش نکردن در برابر فشارهاست.