حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
قائم مقام سازمان حفاظت محیطزیست:
آبپاشی تهران ابتکار خودمان بود
وقتی گره آلودگی هوای یک شهر تا این حد کور میشود، آن وقت اگر مسوولان به کوچکترین روزنه امید هم دل ببندند، نباید زیاد خرده گرفت. آلودگی هوای تهران را میگوید که همه نهادها را به تکاپو انداخته و بازار انتقادها را گرم کرده و سازمان حفاظت محیطزیست را به اجرای طرح پرانتقاد آبپاشی واداشته است.
عدهای با شنیدن نام این طرح میخندند، عدهای دیگر به خاطر غیرعلمی بودنش تاسف میخورند و عدهای دیگر آن را آب در هاون کوبیدن میدانند؛ اما محمدعلی شاعری، قائممقام سازمان حفاظت محیطزیست نه میخندند، نه تاسف میخورد و نه به بیهوده بودن تلاشها اذعان میکند.
او در گفتوگوی کوتاهش با «جامجم» ترجیح میدهد تا آبپاشی تهران را راهکاری ابتکاری برای مواقع اضطرار و راهی برای اثبات این مطلب به مردم که دولتمردان همه تلاش خود را برای رفع آلودگی هوای تهران انجام میدهند، معرفی کند.
تلاش برای آبپاشی تهران، طرحی با منتقدان فراوان است. میخواهم بدانم این طرح اولین بار در ذهن چه فرد یا فرادی جرقه زد؟
در راستای طرح جامع کاهش آلودگی هوای شهر تهران، مجموعهای از اقدامات را انجام میدهیم و هر کاری که دولت احتمال میدهد برای کاهش آلودگی هوا موثر است را به مرحله اجرا درمیآوریم، ولو این که این کارها تا به حال تجربه هم نشده باشد.طرح آبپاشی تهران هم برای اولین بار در دنیا از سوی ما مطرح شده است، البته منطقه اجرای این طرح محدود است و چند خیابان و میدان را شامل میشود؛ ولی امیدواریم با اجرای آن تغییری در دمای جو ایجاد شود و با ناپایداری احتمالی هوا، بادی نیز وزیده و در نهایت آلودگی هوا کاهش یابد.
اما عدهای میگویند این آبپاشی باعث بارش بارانهای اسیدی میشود؟
نمیتواند چنین اتفاقی بیفتد، چون گستره این طرح آنقدر نیست که باعث نزول باران شود، ضمن آن که در محدوده آبپاشی شده هم چنین اتفاقی نیفتاده است.
از نظر ما این اقدام یک کار تکمیلی در کنار سایر اقدامات سازمان محیطزیست است که البته تصمیمی کارشناسی و مدیریتی است. ما فعلا این طرح را بهصورت آزمایشی انجام میدهیم و اگر بررسیهایمان نشان داد که نتایج کار مثبت بوده، حتما آن را در مواقع اضطراری آینده نیز تکرار میکنیم.
آقای شاعری! شما فکر نمیکنید پیامدهای یک طرح باید قبل از اجرای آن بررسی شود، نه بعد از این که کار تمام شد؟
بله ما هم این طرح را در سطح محدود و در شرایط واقعی اجرا میکنیم و تاکنون هم اثر بدی روی مناطق آبپاشی شده و ساکنانش به وجود نیامده؛ اما اگر زمانی تاثیر منفی این طرح حس نشود یا تاثیر مثبت آن معنیدار نباشد، قطعا این کار را ادامه نمیدهیم؛ ولی من مطمئنم اگر امکانات پروازی مناسب، امکان آبپاشی در حجم وسیع و امکان پرواز به لحاظ امنیتی در تمام تهران را داشته باشیم، این روش میتواند به کاهش نسبی آلودگی در شهر تهران کمک کند.
شما فکر تامین آب مورد نیاز این طرح را کردید، چون بعضیها میگویند برای آبپاشی کل تهران باید تمام آب سد کرج کشیده شود؟
ما که نمیخواهیم این طرح را در تمام سطح شهر تهران انجام دهیم. این روش روشی است که در حال تجربه شدن است و اگر نتیجه بدهد حتما در موارد اضطرار در آینده نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
تا امروز چند لیتر آب بر سر تهران پاشیده شده؟
تاکنون 20 مورد پرواز داشتهایم و حدود 30 هزار لیتر آب غیرشرب بهداشتی مصرف کردهایم.
تاکنون برای این طرح چقدر هزینه کردهاید؟
هزینهها زیاد نبوده و ما فقط هزینههای سوخت و هزینههای پروازی داشتهایم.
این آب غیرشرب بهداشتی را از کجا تامین کردهاید؟
با همکاری سازمان آتشنشانی، فرودگاه قلعهمرغی و ادارات کل محیطزیست و از آبهای بهداشتیای که در اختیارشان هست.
آب غیرشرب بهداشتی دقیقا چه نوع آبی است؟
آبی که برای فضای سبز یا استحمام استفاده میشود، میتواند غیرشرب و بهداشتی باشد.
شما دیروز در جلسهای که داشتید، در مورد استفاده از فناوریهای نوین در کاهش آلودگی هوا بحث کردید؛ این در حالی است که وزارت علوم میگوید فناوری روز مقابله با آلودگی هوا را در اختیار دارد؛ ولی سرمایهگذار وجود ندارد. چرا به جای اجرای طرحهای ابتکاری با مراکز علمی همکاری نمیکنید؟
ما باید آلودگی هوا را از منشأ مدیریت کنیم، یعنی از خودروها و صنایع آلاینده و لوازم خانگی غیراستاندارد. ما باید خودرو و سوخت استاندارد تولید کنیم، صنایع آلاینده را مدیریت کنیم، خودروهای فرسوده را اسقاط کنیم. الان در تهران یک میلیون و 800 هزار خودروی فرسوده وجود دارد که باید زودتر از رده خارج شود. حمل و نقل عمومی باید توسعه پیدا کند و حمایتهای لازم از سرمایهگذاری در این بخش انجام دهد. باید به مردم آموزش دهیم که خودروهایشان را فقط در مواقع ضروری به خیابانها بیاورند. یعنی همه باید دست به دست هم بدهیم و فرآیند انتشار آلایندهها را کنترل کنیم، همچنین یکسری اقدامات را هم در موارد هشدار و اضطرار اجرا کنیم؛ هرچند که ممکن است این روشها منتقدانی هم داشته باشد؛ اما بدانید ما با همه توان برای رفع آلودگی هوا تلاش میکنیم.
این حرفهای شما، حرف دل همه ماست؛ اما شما فقط بایدها را مطرح میکنید، در حالی که همه نهادهای متولی سعی دارند در بحث آلودگی هوای تهران از خود سلب مسوولیت کنند. الان عزم دولت برای کنترل آلودگی هوای کلانشهرها بسیار جدی است و هرگونه مساعدتی را انجام میدهد. شما کی سراغ دارید که این همه خودروی فرسوده در یک دولت از رده خارج شده باشد؟
ما در تلاشیم تا با وزارت نفت در مورد به بازار آمدن سوختهای با استاندارد بالا به توافق برسیم. این وزارتخانه هم آمادگی کاملش را اعلام کرده که امیدواریم با همکاری و هماهنگی بیشتر، این منویات به مرحله اجرا دربیاید.
یعنی قبول ندارید که نهادهای مسوول، مشکلات را گردن هم میاندازند و مسوولیتهایشان را به کندی انجام میدهند؟
البته ممکن است بعضی ناهماهنگیها وجود داشته باشد، ضمن اینکه این احساس بیشتر مربوط به گذشته است، یعنی وقتی نهادهای مسوول شناخت لازم از وضعیت آلودگی هوا را نداشتند. الان مسوولان وزارتخانههای صنایع، نیرو، نفت و جهاد کشاورزی بخوبی متوجه شدند که خودشان هم جزئی از شهروندان هستند و در این شهر زندگی میکنند، برای همین به مساله کاهش آلودگی هوا به عنوان وظیفهای همگانی نگاه میکنند.این در حالی است که شخص رئیسجمهور هم پای کار هستند و خودشان لحظه به لحظه بر کارها نظارت میکنند.
مریم خباز/ گروه جامعه
گفت و گو
