ملاقات با یک پدر بزرگ سرحال و مقتدر

 یعنی اگر با ابروهای پر پشتشان بخواهند اخم کنند، نوه حساب کار دستش بیاید. این حالت تقریبا در میان همه بابا بزرگ‌های خراسانی که من می‌شناسم، عمومیت دارد. اما رضا گلمکانی با وجود تایید این موضوع می‌گوید:‌ سال‌های قبل این ابهت بیشتر عمومیت داشت اما امروز پدر بزرگ خیلی مهربان است و با نوه و نتیجه‌اش دوست است و گاهی با هم کشتی هم می‌گیرند. اما جایگاه پدر و پدر بزرگ، جایگاه ویژه‌ای است و بحثی در آن نیست.

این توصیفی است که رضا از اهالی گلمکان از بابا بزرگ‌های خراسانی دارد. گلمکان یکی از مناطق خوش آب و هوا و پر از باغ‌های گردو و سیب و انگور و گلابی است که در حوالی مشهد وچناران قرار دارد.

رضا می‌گوید سال‌های دورتر در فرهنگ ما پدر‌ها و پدر بزرگ‌ها مقتدر و مهربان اما با حفظ فاصله و مادرها و مادربزرگ‌ها دلسوز و کاملا نزدیک و مراقب بچه‌ها و نوه‌ها بوده‌اند و این فرهنگ در بین خیلی از خانواده‌های سنتی هنوز رایج است.

پدر بزرگ ناصر را در حالی ملاقات می‌کنیم که سوار برالاغ بود برای آبیاری به سمت باغش می‌رود. او کم حرف است و همان‌طور که نوه اش توصیف می‌کند با صلابت.

کت بلند سیاه برتن و دستاری بر سر دارد و بیلی که نشان می‌دهد که در این سن و سال هنوز دست از کار کردن نکشیده است.

او آب چشمه‌ای را که در حاشیه باغ جاری است به کنار درختان می‌رساند و زیبایی و لطف باغ را دو چندان می‌کند.

ما میهمان باغ او هستیم و با سخاوت دعوتمان می‌کند اما خودش با ابروهای درهم کشیده همیشه دورتر به کار مشغول است و نگاه مراقب و مهربانش نیز از نوه‌کوچکش که این سمت و آن سمت می‌دود، غافل نیست.

جایگاه پدربزرگ‌ها در خویشان سنتی مایه قوام و دوام روابط فامیلی بوده و هست. وقت نیاز صلابت و جذبه همین پدربزرگ‌ها با یک اخم یا تشر سبب می‌شد کوچک‌تر‌ها از بحث خود دست بکشند و از اختلافات کوتاه بیایند.

چه مشکلات زناشویی که با مصالحه و ریش سفیدی همین پدربزرگ‌های مقتدر حل شده است و چه زندگی‌هایی که با کمک مغرور اما موثر همین پدر بزرگ‌ها پا گرفته است.

بیایید یک بار دیگر به جایگاه بزرگ‌تر‌ها در خانواده فکر کنیم و اگر اقتدار آنها را نا دیده گرفته‌ایم به آن بیندیشیم و این کارکرد مهم سالمندان خانواده را با احترام و قدرشناسی به آنان برگردانیم.