راهی نرفته به نام تولید مشترک تلویزیونی

این اهمیت برای ایران بیشتر از دیگر کشورهای شرکت‌کننده است، چون سریال‌های ایرانی در چند سال گذشته از تلویزیون‌های کشورهای همسایه و عربی پخش شده‌اند و مورد استقبال قرار گرفته‌اند که از میان این آثار می‌توان به سریال یوسف پیامبر، اغماء و... اشاره کرد. بازار فیلم، مکان مناسبی است تا ایران، آثار جدید خود را به شرکت‌کنندگان ارائه کند و از این طریق بتواند هم این آثار را به فروش برساند و هم جایگاه رسانه‌ای خود را در منطقه محکم‌تر کند.

اجلاس رادیو و تلویزیون‌های اسلامی از منظر دیگر هم می‌تواند برای ایران اهمیت داشته باشد؛ منظری که تاکنون کمتر به آن توجه شده است و آن توسعه تولیدات مشترک است.

ایران فرهنگ غنی دارد و شخصیت‌های علمی و فرهنگی زیادی را در شناسنامه باستانی خود به ثبت رسانده است؛ شخصیت‌هایی که در منطقه نیز شناخته شده هستند.

از این افراد در حوزه شعر می‌توان به مولوی، خیام، حافظ، سعدی و.... و در حوزه علم به دانشمندانی مانند زکریای رازی، بوعلی سینا، ابوریحان بیرونی، خواجه نصیر طوسی و... اشاره کرد. زندگینامه همه این افراد آنقدر جاذبه‌های دراماتیک دارد که می‌تواند به سریال یا فیلمی جذاب تبدیل شود.

ایران با امکانات و نیروی انسانی که دارد، اگر به مدیران تلویزیون‌های شرکت‌کننده در اجلاس، پیشنهاد ساخت اثری مشترک درباره این شخصیت‌ها را بدهد، به احتمال خیلی زیاد آنها قبول خواهند کرد. در این صورت هم نام ایران به عنوان یک رسانه فعال و حرفه‌ای در کشورهای دیگر بر سر زبان‌ها می‌افتد و هم هزینه‌های ساخت این آثار بین دو یا چند کشور تقسیم می‌شود.

نوروز، فرهنگ مشترک بین ایران و کشورهای همسایه شمالی و برخی از همسایه‌های شرقی است. شبکه‌های مختلف تلویزیون کشور ما هرساله به مناسبت نوروز، سریال‌های سرگرم‌کننده‌ای را مقابل دوربین می‌برند.

کشورهای همسایه شاید در زمینه فنی و نیروی انسانی به قوت ایران نباشند؛ اما می‌توان با تولید مشترک از بازیگران و لوکیشن‌های دیدنی و جدید این کشورها برای ساخت آثاری جذاب‌تر استفاده کرد؛ البته مردم این کشورها مسلمان هستند و از این اشتراک دینی نیز می‌توان برای تولید آثار مشترک استفاده کرد. اتفاقی که چند سال پیش با ساخت سریال «شکرانه» رخ داد، اما معلوم نیست به چه دلیل دیگر ادامه نیافت.

ایران همزمان با عید فطر، شبکه «آی‌فیلم» را راه‌اندازی کرد. فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی از طریق این ماهواره و با دوبله عربی برای کشورهای منطقه پخش می‌شوند.

آی‌فیلم می‌تواند در شناساندن قدرت ایران در زمینه فیلم و سریال‌سازی بسیار موثر باشد. بذری که این شبکه در دنیای رسانه‌ای می‌کارد، می‌تواند فضا را برای ایران در زمینه تولید مشترک آماده کند. کشورهایی که بیننده شبکه «آی‌فیلم» هستند، با دیدن برنامه‌های این شبکه به توانایی‌های ایران در زمینه تولید آثار نمایشی پی می‌برند و حتما از تولید مشترک با ایران استقبال خواهند کرد.

دیروز سایت تابناک، مقاله‌ای را روی خروجی خود قرار داد. در این مقاله، نویسنده به این نکته اشاره کرده بود که سریال‌های ایرانی به مرور جای سریال‌های ترکی را در میان اعراب می‌گیرند.

در این مقاله از سریال اغماء و حامد کمیلی نام برده شده و ذکر شده بود که کمیلی بازیگر نقش (الیاس ـ شیطان) توانسته به اندازه «کیفانش تاتلیتوج» بازیگر نقش «مهند» در یک سریال پرطرفدار ترکی را در بین بینندگان شبکه mbc بگیرد.

خبرگزاری فارس هم دیروز خبری منتشر کرد که نشان می‌داد، سریال یوسف پیامبر هنوز هم بین مردم کشورهای عربی طرفداران زیادی دارد. همه اینها نشان می‌دهند که ایران می‌تواند تبدیل نیروهای بالقوه خود به نیروهای بالفعل به قطب تولید مشترک آثار تلویزیونی در منطقه تبدیل شود.

تابستان امسال مهندس ضرغامی، رئیس سازمان صداوسیما از شبکه‌های آلمانیzdf, ard بازدید کردند. در این سفر بود که بر همکاری رسانه‌های آلمان و ایران در زمینه‌های فنی و تولید مشترک تاکید شد. از افراد فرهنگی و هنری ایران که شهرت جهانی دارند و با همکاری کشورهای اروپایی می‌توان درباره آنها فیلم و سریال ساخت که بگذریم، به قدمت شهرهای ایران و آثار باستانی که در کشور ما وجود دارد، می‌رسیم که این امکانات به عنوان لوکیشن می‌تواند در اختیار فیلمسازان اروپایی قرار گیرد؛ ظرفیتی که تاکنون نادیده گرفته شده است.

از طرفی تلویزیون کشور ما، اکنون صاحب شبکه‌ای مستقل به نام شبکه مستند است. مستندسازی یکی از شاخه‌های مهم تلویزیون‌های معتبر دنیاست. تولیدات مستند مشترک می‌تواند تعاملات رسانه‌ای ایران با کشورهای اروپایی را گسترش دهد.

بسیاری از مستندسازان بر این باور هستند که ایران بهشت مستندسازی است، چون هر گوشه و کنار آن می‌تواند دنیایی باشد که مستندساز آن را کشف می‌کند و مقابل دوربین تصویری می‌کند. تولیدات مستند مشترک هم می‌تواند باعث تقویت شبکه مستند شود و هم می‌تواند در معرفی ایران به دیگر کشورها موثر باشد.

تلویزیون در کشور ما دولتی است و مجبور است با بودجه محدودی که در اختیار دارد، هم شبکه‌های خود را توسعه دهد و هم باید برای این شبکه‌ها، برنامه‌های فاخر و قابل‌رقابت با برنامه‌های شبکه‌های ماهواره‌ای تولید کند. تولید مشترک هم می‌تواند توانایی‌های تلویزیون ایران را به نمایش بگذارد و هم بار سنگین هزینه‌های تولید آثار در این شرایط تلویزیونی را کمتر کند.

طاهره آشیانی 
گروه رادیو و تلویزون