سابقه اعطای نشان دولتی به مقامات خارجی

این نشان بالاترین نشانی است که بر اساس آیین‌نامه اعطای نشان‌های دولتی جمهوری اسلامی ایران، به رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر دیگر کشورها و یا شخصیت‌های بین‌المللی همتراز آنها اعطا می‌شود.اعتلای کلمه اسلام و گسترش مبانی فکری انقلاب اسلامی، دفاع از حقوق مستضعفان جهان، اقدام به رهایی کشور خود از استعمار فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، حفظ و حراست کشور خود از تجاوز ابرقدرت‌ها یا دست‌نشاندگان آنها، اکتساب آزادی‌های اساسی و حقوق بشر برای مردم کشور خود، حمایت‌های حساس و شایسته از مواضع ایران در صحنه‌های مهم بین‌المللی، اتخاذ مواضع ضداستکباری، همکاری صمیمانه در ایجاد یا توسعه روابط سالم بین جمهوری اسلامی ایران و کشور متبوع شخصیت مسوول و تلاش بی‌وقفه برای ایجاد صلح و امنیت و آسایش در جهان، 9 شاخصه‌ای هستند که کمیسیون اعطای نشان‌های دولتی می‌تواند با استناد به آنها اعطای نشان به یک مقام خارجی را بررسی کند.

این کمیسیون که اعضای آن را رؤسای کمیسیون‌های دائمی هیأت دولت و رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور تشکیل می‌دهند، پس از تصویب اعطای نشان، این موضوع را به هیات دولت ارجاع می‌دهند که پس از رای مثبت هیات دولت و تایید آن از سوی رئیس‌جمهور، اعطای نشان نهایی می‌شود.نلسون ماندلا، رهبر مبارزان آفریقای جنوبی، اولین مقام خارجی بود که از سوی جمهوری اسلامی ایران برای اعطای نشان درجه یک جمهوری اسلامی انتخاب شد.این اتفاق مربوط به سال 1379 می‌شود که دولت اصلاحات، به خاطر چهره صلح‌دوست و همچنین مبارزات طولانی‌مدت ماندلا علیه رژیم آپارتاید، این شخصیت تاثیرگذار جهانی را شایسته دریافت این نشان تشخیص داد. البته اولین تجربه اعطای نشان جمهوری اسلامی به سرانجام نرسید و این نشان هرگز به ماندلا اعطا نشد. علت هم این بود که ماندلا دوباره خواست برای دریافت نشان به ایران بیاید که به خاطر عدم مطابقت تاریخی میزبان با مهمان، این امر میسر نشد و این نشان هنوز که هنوز است در تهران باقی مانده است.

هوگو چاوز، رئیس‌جمهوری ونزوئلا دومین فردی بود که از سوی جمهوری اسلامی ایران شایسته اعطای نشان درجه یک جمهوری اسلامی تشخیص داده شد و در مردادماه سال 85 در مراسمی در دانشگاه تهران، این نشان را دریافت کرد.بشاراسد، رئیس جمهوری سوریه نیز که کشورش روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران دارد، آخرین مقامی است که نامش در فهرست اعطای نشان جمهوری اسلامی ثبت شده است.

حسین نیک پور/گروه سیاسی