صید خوزستانی‌ها در سبد کشورهای عربی

به گفته یک صیاد دیگر، فروش ماهی به کشورهای حوزه خلیج فارس باصرفه‌تر است. وی می‌گوید: ماهی‌ها پس از صید، ‌جدا و دستچین می‌شوند تا ماهی‌های مورد علاقه اعراب به آنها فروخته شود. در صورتی که صیادان عربی روی دریا ماهی از ما نخرند، ‌ماهیان صیدشده توسط چند لنج به کشور مقصد برده می‌شوند که در حالت عادی هر لنج 5/1 تن ماهی حمل می‌کند. البته آن دسته از ماهیان صیدشده را که مورد علاقه کشورهای عربی نیست به کشورمان بازمی‌گردانیم.

بر پایه این گزارش، خوزستان از لحاظ تولید و صید ماهی دارای جایگاه دوم کشوری است و سالانه 40 هزار تن ماهی دریایی و 30 هزار تن ماهی پرورشی در این استان تولید می‌شود، اما کیفیت و قیمت ماهی در بازار خوزستان برای مردم مناسب نیست و همین امر باعث انتقاد شهروندان شده است.

به گفته مدیرکل شیلات خوزستان، ‌داد و ستد آبزیان روی آب قدمتی دیرینه دارد، اما امروز این کار دارای منع قانونی است و قاچاق تلقی می‌شود.

عبدالرحیم مغینمی تاکید می‌کند: داد و ستد ماهی‌های صیدشده از سوی صیادان روی دریا بازار داخلی آبزیان بویژه ماهی را مشوش می‌کند. مرزبانی‌ها و نیروهای امنیتی نباید اجازه دهند که شناورهای خارجی یا ایرانی به مرزهای آبی وارد یا از آنها خارج شوند. این شناورها به صورت غیرمجاز وارد مرزهای آبی کشورها می‌شوند که همین کار، تخلف دریایی محسوب می‌شود.

وی علت اصلی داد و ستد آبزیان را روی آب، این‌گونه تشریح می‌کند که صیاد به دنبال قیمت مناسب است، بنابراین ماهی‌ها را با قیمت بالاتر به کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌فروشد.

مغینمی نبود بازار داخلی مناسب آبزیان را از مهم ترین دلایل این امر می‌داند و می‌گوید: نباید تبادل غیرمجاز ماهی صورت بگیرد، بلکه باید تعاونی‌های صیادی با قیمت مناسب ماهی‌ها را از صیادان بخرند، سپس با کیفیت بالا و قیمت مناسب در بازار عرضه کنند، ‌اما اکنون نه‌تنها تعاونی‌های موجود توانایی و قدرت مالی چنین کاری را ندارند، بلکه نمی‌توانند به تجارت آبزیان نیز بپردازند که همین لطمه سنگینی به صنعت آبزیان خوزستان وارد می‌کند.

مدیرکل شیلات و آبزیان خوزستان، برآورد اولیه میزان دادوستد ماهی را روی آب‌های آزاد، روزانه حداقل 20 الی 30 درصد میزان صید عنوان می‌کند و می‌افزاید: این میزان فروش غیرقانونی 20 درصدی، باکیفیت‌ترین و مطلوب‌ترین آبزیان صید شده را شامل می‌شود که به مشتریان کشورهای خلیج فارس عرضه می‌شود.

با کاهش شدید ماهی و افزایش قیمت این آبزی باارزش دریایی در خوزستان، مردم این استان رژیم غذایی خود را تغییر داده و به سمت دیگر مواد پروتئینی همچون گوشت قرمز و مرغ روی آورده‌اند.

زمانی ماهی و دیگر آبزیان دریایی جزو سبد غذایی مردم خوزستان بود، اما این روزها به دلیل نبود ماهی مناسب و قیمت بالا، کمتر خوزستانی‌ا‌ی توانایی خرید ماهی را دارد.

با افزایش آلودگی در خلیج فارس و کاهش صید متاسفانه طی سالیان اخیر فروختن ماهی‌های صیدشده صیادان ایرانی به اعراب به عادتی برای صیادان جنوب کشور تبدیل شده است.

شهرستان هندیجان یکی از مناطق جنوبی خوزستانی است که بیش از 40 درصد آبزیان استان در این شهرستان تولید و صید می‌شود. در این راستا فرماندار شهرستان هندیجان می‌گوید: به دلیل قیمت بالای نوع ماهی صیدشده توسط صیادان، ‌مردم هندیجان قدرت خرید این نوع ماهی را ندارند. این در حالی است که اعراب خلیج فارس ماهی‌های صید شده را با قیمت بالا می‌خرند، بنابراین صیاد رغبت فراوانی برای عرضه ماهی تازه و باکیفیت به کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد.

طباطبایی در عین حال می‌افزاید: به دلیل این که ماهی‌های خاصی در هندیجان صید می‌شوند و خریدار آنها تنها کشورهای حاشیه هستند، درصد داد و ستد روی دریا کم شده است.وی دلیل کاهش فروش این‌گونه ماهی تازه را فرضیه افزایش قیمت ماهی‌ها توسط صیادان جنوب کشور می‌داند.

وی می‌افزاید: بر همین اساس ماهی‌های صیدشده به کشورمان بازمی‌گردند که بازار داخلی مناسبی وجود دارد.وی در عین حال از گران بودن قیمت ماهی در شهرستان هندیجان خبر می‌دهد و می‌گوید: به دلیل بالا بودن نرخ ماهی در این شهرستان و عدم قدرت خرید مردم، ‌ماهی‌های صیدشده به شهرهای بزرگ استان و حتی خارج از استان روانه می‌شوند.یکی از کارشناسان شیلات خوزستان در این زمینه می‌گوید: اعمال برخی سیاست‌های نادرست از سوی شیلات موجب شده است نه تنها صیادان خوزستانی بلکه عموم صیادان دیگر استان‌های جنوب کشور نیز مجبور به فروختن ماهی‌های خود به اعراب شوند، ‌به عبارتی نبودن توازن قیمت و عدم رسیدگی ارگان‌های ذی صلاح به قیمت‌گذاری‌های صورت‌گرفته، موجب شده تا صیاد صید خود را به خارج از کشور ببرد.

فرماندار هندیجان با بیان این که شیلات باید ماهی‌ها را قیمت‌گذاری کند، می‌افزاید: نحوه قیمت‌گذاری به صورت سنتی توسط فردی که معروف به گزاف است، صورت می‌گیرد. گزاف به فردی می‌گویند همانند دلال و تقریبا بیشترین سود حاصل از صید و صیادی نصیب وی می‌شود، لذا صیادان دارای مشکلات عدیده‌ای هستند که شیلات و جهاد کشاورزی به وضعیت و مشکلات آنان رسیدگی نمی‌کنند.

مصرف ماهی به عنوان یک منبع غذایی سرشار باید در برنامه غذایی افراد قرار گیرد و در این راستا موضوع ایجاد فرهنگ مصرف ماهی نیز در دستور کار ادارات و نهادهای مرتبط قرار دارد؛ این در حالی است که گرانی بیش از حد این ماده غذایی و بی‌برنامگی سازمان‌های مرتبط موجب بی‌اثر شدن تبلیغات و کاهش گرایش شهروندان و جامعه به سمت مصرف ماهی می‌شود و این امر زمانی بیشتر به چشم می‌آید که مصرف ماهی در استان‌های حاشیه دریا کمرنگ شود.

لذا تنظیم و کنترل بازار و فروش ماهی باضابطه به کشورهای خلیج فارس نیز می‌تواند از گرانی کاذب این ماده غذایی در بازار داخل جلوگیری کند و مسوولان باید قبل از این که اثرات مخرب کاهش مصرف آبزیان در سلامت جامعه بروز و ظهور پیدا کند، به فکر راه چاره باشند.