هنر ممقان‌دوزی در حال فراموشی است

سهیلا حسن‌زاده، هنرمند ممقان‌دوز تبریزی در این مورد می‌گوید: متاسفانه با توجه به این‌که درآمد حاصل از دوخت بسیار پرزحمت و وقت‌گیر ممقان بسیار پایین است و اکثر زنان و دختران هنرمند که از این راه معاش خود و خانواده خود را تامین می‌کنند از جانب مسوولان نیز حمایت نمی‌شوند، لذا به منظور کسب درآمد بیشتر به حرفه نخود پاک‌کنی روی آورده‌اند و عملا در چند سال اخیر مشاهده می‌کنیم این حرفه جای ممقان‌دوزی را گرفته است.

مدیرعامل سابق شرکت تعاونی سوزن‌دوزی ممقان درخصوص سابقه این هنر اصیل در ممقان می‌افزاید: این هنر قبل از ایجاد تشکل واحد توسط زنان به صورت جداگانه تولید می‌شد اما از سال 60 که توسط سازمان صنایع‌دستی به صورت تشکل درآمد همه زنان و دختران تولیدکننده در آن محل عضو شدند و مواد اولیه را از آن مرکز خریداری و آثار تولیدی را در نهایت به آن تشکل می‌فروختند.

این تشکل همچنان فعالیت می‌کرد تا این‌که سال 67 شرکت تعاونی سوزن‌دوزان ممقان با 134 عضو آغاز به کار کرد. اعضای این شرکت تعاونی که یکی از قدیمی‌ترین تعاونی بانوان استان آذربایجان شرقی بود چندین سال با رونق فراوان اقدام به تولید و عرضه این هنر اصیل در اقصی نقاط کشورمان می‌کردند تا این‌که سال 84 با مشکلات مالی فراوانی مواجه شد و چون سازمان صنایع‌دستی و گردشگری در حال ادغام بود عملا نتوانست از نظر مالی به شرکت کمک کند و مشکلات ما سال به سال بیشتر و بیشتر شد. به طوری که حالا فعالیت شرکت تعاونی بسیار محدود شده و خطر تعطیلی آن را تهدید می‌کند.

حسن‌زاده به دیگر مشکلات این هنر اصیل منطقه اشاره کرده و می‌گوید: متاسفانه وامی که سازمان به هنرمندان می‌دهد بسیار پایین بوده و اصلا جوابگو نیست و اگر سازمان و بانک‌های عامل مساعدت مالی خوبی داشته باشند و ما بتوانیم این تولید را به خط صادرات برسانیم به یقین این هنر از خطر منسوخی نجات پیدا می‌کند.

همچنین مشکل دیگر هنرمندان نداشتن بیمه آنها بود که در این رابطه بعد از تلاش چند ساله این طرح مقرر شد در سال جاری عملی گردد و هنرمندان پس از دادن امتحان در سازمان فنی و حرفه‌ای بتوانند بیمه شده و از مزایای آن بهره‌مند شوند.

این هنرمند تبریزی در خصوص کیفیت هنر ممقان‌دوزی در گذشته و حال می‌افزاید: باتوجه به این‌که قبلا مواد اولیه از نوع مرغوب توسط شرکت تعاونی خریداری شده و با قیمت مناسب در اختیار هنرمندان قرار می‌گرفت لذا آنها سعی می‌کردند محصول تولیدی مرغوب‌تر و با کیفیت‌تر به بازار ارائه دهند، اما از چند سال پیش کار نظارت و کارشناسی روی آثار تولیدی کمرنگ شد و این امر باعث شد هنرمندان فقط به تولید فکر کنند و رفته‌رفته از کیفیت آثار تولیدی کاسته شود و به تبع آن متقاضی در بازار نیز پایین آید.

تراب محمدی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان شرقی نیز درخصوص حمایت سازمان از هنرمندان ممقان‌دوز می‌گوید: سازمان میراث فرهنگی به منظور ادامه حیات این رشته و به تبع آن ادامه فعالیت هنرمندان از هیچ حمایتی دریغ نمی‌کند و تا آنجا که در توان دارد و قانون اجازه می‌دهد از این هنرمندان زحمتکش پشتیبانی می‌کند.

وی افزود: در این رابطه سعی می‌کنیم تا با معرفی و حمایت از هنرمندان در نمایشگاه‌های مختلف صنایع‌دستی کشور، اجرای طرح بیمه هنرمندان و معرفی هنرمندان جهت دریافت تسهیلات بانکی به بانک‌ها حتی از هنرمندانی که تمایل به شرکت در نمایشگاه‌های صنایع‌دستی کشورهای خارج دارند حمایت مالی ‌کنیم‌.