راه‌ابریشم، راهی به امتداد تاریخ

این راه از شهرستان توان هوانگ در چین به ولایت کانسو می‌آمد و از آنجا داخل ترکستان شرقی امروزی می‌شد و از طریق بیش‌بالیغ و آلمالیغ و اترار به سمرقند و بخارا می‌رسید. در بخارا قسمت اصلی آن از راه مرو، سرخس، نیشابور، گرگان به ری می‌آمد و از ری به قزوین و زنجان و تبریز و ایروان می‌رفت و از ایروان به طرابوزان یا بیکی از بنادر شام منتهی می‌گردید. قسمت فرعی این راه از سمرقند به خوارزم و از خوارزم به سرای و هشترخان و از آنجا به کنار شط «دن» و بنادر دریای آزف انتها می‌یافت. راهی به امتداد تاریخ که می‌تواند نماد همزیستی مسالمت آمیز کشورهای دنیای باستان نیز لقب گیرد.

روز گذشته خبری منتشر شد که بر اساس آن قرار است این راه باستانی تا چندی دیگر از سوی کشورمان و با همراهی دیگر کشورهای جهان به ثبت جهانی یونسکو برسد. تهیه پرونده ثبت جهانی راه‌ابریشم در سه مرحله انجام می‌گیرد. اکنون مرحله اول و دوم پرونده دربرگیرنده معرفی کتابنامه و فهرست اماکن به پایان رسیده است و درحال حاضر مرحله سوم شامل تهیه پرونده ثبت جهانی در حال انجام است.

قرار است در آبان امسال نیز سمیناری به میزبانی دانشگاه آزاد گرمسار به عنوان یکی از مسیرهای قدیمی راه‌ابریشم با حضور چهار کشور ترکیه، یونان، ایتالیا و چین با کمک کارشناسان ایرانی برگزار شود تا نکات ریز این رخداد جهانی از نگاهی دیگر مورد بررسی قرار گیرد.

از سویی این مسیر تاریخی قرار نیست تنها به نام یک کشور به ثبت برسد و بر همین اساس و از سال ???? سازمان علمى، فرهنگى، آموزشى سازمان ملل (یونسکو) با محوریت بخش میراث جهانى در حال سازماندهى برنامه‌های کشورهاى واقع در مسیر راه‌ابریشم است تا به طور مشترک پرونده ثبت جهانى این مسیر تهیه شود.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر