رقابت بانک‌ها برای‌جذب یارانه‌های نقدی

به گزارش خبرنگار ما، براساس اعلام منابع رسمی، اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها و تعدیل قیمت‌ها از نیمه دوم امسال آغاز خواهد شد. با اجرای این طرح، دولت موظف است نیمی از درآمد 20 هزار میلیارد تومانی خود را از محل حذف بخشی از یارانه‌های 7‌حامل انرژی به‌طور مستقیم به مردم بازپرداخت کند و 10 هزار میلیارد تومان باقی‌مانده نیز بین دولت و واحدهای تولیدی کشور تقسیم خواهد شد.

با این‌که هنوز به طور روشن و صریح درباره رقم یارانه نقدی و نوبت‌های واریز آن اطلاعاتی منتشر نشده است، اما سخنگوی کارگروه هدفمندی یارانه‌ها تصریح کرده که روش پرداخت یارانه نقدی به این شکل است که دولت کل رقم یارانه نقدی را به حساب سازمان هدفمندی یارانه‌ها ـ که هم‌اکنون در کش و قوس تشکیل شدن قرار دارد ـ واریز خواهد کرد و وجوه از طریق این سازمان در اختیار شبکه بانکی برای توزیع نهایی میان مردم و بخش تولید قرار خواهد گرفت.

محمدرضا فرزین تصریح کرده است که دولت در توزیع یارانه نقدی نقشی ندارد و همه امور مربوط به این توزیع در اختیار سیستم بانکی خواهد بود.

رویای 16 هزار میلیارد تومانی بانک‌ها

این گزارش می‌افزاید: طبیعی است که ورود مبلغ 16 هزار میلیارد تومانی به سیستم بانکی، بانک‌های دولتی، خصوصی و همچنین موسسه‌های مالی و اعتباری را به تکاپو و رقابت برای جذب بخشی یا سهمی هرچه بیشتر از این وجوه وادارد. این روزها اگر به تابلوهای تبلیغاتی موجود در سطح شهرها، آگهی‌های رسانه‌ها یا بنرهایی که در شعب بانک‌ها نصب شده است، توجه کنید، این رقابت بوضوح دیده می‌شود، چرا که بانک‌ها هریک درصدد آنند که مردم را تشویق کنند برای دریافت یارانه نقدی خود یا اقدام به افتتاح حساب جدید نزد آنان کنند یا اگر حسابی قبلا افتتاح شده نزد آن بانک دارند، آن را برای واریز یارانه نقدی در فرم‌های اطلاعات اقتصادی خانوار درج کنند. در مرحله بعدی بانک‌ها درنظر دارند تسهیلاتی را به منظور سپرده کردن وجوه یارانه نقدی نزد خود به مرحله اجرا درآورند.

در همین باره رئیس شعبه یکی از بانک‌های دولتی در خیابان ملاصدرای تهران در گفتگو با خبرنگار ما خبر از در راه بودن تسهیلاتی برای بخش تولید و صنعت در صورت سپرده‌گذاری وجوه حاصل از یارانه نقدی‌شان در بانک‌ها داد. وی گفت: احتمال این‌که بخش زیادی از مردم وجوه حاصل از یارانه نقدی خود را نزد بانک‌ها سپرده کنند، زیاد نیست، چرا که این وجوه باید صرف بازپرداخت اضافه هزینه‌های ایجاد شده در سبد انرژی خانوار یا سایر نیازهای مصرفی آنان شود، اما برای یارانه‌هایی که به بخش تولید و صنعت تعلق می‌گیرد، موضوع فرق می‌کند.این مسوول بانکی افزود: چون وجوه مربوط به بخش تولید و صنعت در مقیاس واحد، بزرگ است، می‌توان آن را به عنوان سپرده پذیرفت و در قبال آن وام داد.

بانک‌ها در این باره برنامه‌ای دارند که وام‌های مورد نیاز صنعتگران برای ارتقای سطح مصرف انرژی یا ارتقای فناوری تولید به منظور کاهش هزینه استهلاک و تولید را از این طریق پرداخت کنند و حتی برای سپرده‌گذاری‌های بلندمدت این وجوه تسهیلات دیگری نیز در نظر بگیرند.به گفته وی، سایر بانک‌ها بویژه بانک‌های خصوصی نیز چنین برنامه‌هایی دارند، چرا که این منابع، منابع مناسبی برای بانک‌ها به شمار می‌رود.

این مسوول بانک تصریح کرد: البته برای یارانه نقدی شهروندان نیز بانک‌ها در نظر دارند حساب پس‌انداز خود را با تسهیلاتی بزودی راه‌اندازی و از این طریق شهروندان را تشویق کنند تا وجوه خود را به جای مصرف کردن، پس‌انداز کنند و در قبال آن با کاهش مصرف، اضافه هزینه ایجاد شده برای خود را جبران نمایند.

در این میان نکته جالب تکاپوی موسسه‌های مالی و اعتباری برای جذب وجوه حاصل از یارانه نقدی است. بسیاری از این موسسه‌ها پرداخت وام قرض‌الحسنه در برابر سپره‌گذاری وجوه یارانه نقدی برای مدت زمانی مشخص را در قالب تبلیغات به مردم پیشنهاد می‌کنند. در مجموع به نظر می‌رسد شاید خود سیستم بانکی برنامه‌ای برای جذب وجوه حاصل از یارانه نقدی به بانک‌ها داشته باشد. احتمال وجود این برنامه از آن‌رو بیشتر به نظر می‌رسد که به اذعان خود دولت و سایر کارشناسان اقتصادی، اثر تورمی ناشی از اجرای هدفمندی یارانه‌ها که یکی از علل آن ورود وجوه حاصل از یارانه نقدی به اقتصاد کشور است، یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های اجرایی این طرح به شمار می‌رود.

دکتر بیژن بیدآباد، کارشناس و تحلیلگر ارشد پولی ـ بانکی با حمایت از این طرح احتمالی سیستم بانکی به خبرنگار ما گفت: اگر بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار بتوانند بانک‌ها را طوری فعال کنند که جلوی ورود وجوه یارانه نقدی به اقتصاد کشور گرفته شود، موفقیت بزرگی در راه اجرای هدفمندی یارانه‌ها به دست آورده‌اند؛ چرا که تا حد زیادی شوک تورمی ناشی از آن را کنترل کرده‌اند. در این صورت فقط دغدغه تورم روانی می‌ماند که آن هم با فرهنگ‌سازی، تبلیغات و ورود انبوه کالا به بازار تا حد زیادی قابل کنترل است.

وی تصریح کرد: بانک‌ها باید علاوه بر تشویق مردم به سپرده‌گذاری، وجوه یارانه نقدی‌شان در سیستم بانکی و خودداری از نقد کردن و خرج کردن آن، طرح‌های خلاقانه و دارای تسهیلات تشویقی، تدوین و به مردم عرضه کنند تا آنان قانع به سپرده‌گذاری شوند. البته توجه داشته باشید که هر طرحی برای جلوگیری یا ایجاد محدودیت در نقدشوندگی یارانه نقدی طراحی شود، جز تورم روانی و دامن زدن به نگرانی اثر دیگری نخواهد داشت.

بیدآباد اظهار کرد: لذا در شرایط کنونی نقش بانک‌ها در تدوین سیاست‌های تشویقی مالی برای جذب وجوه ناشی از یارانه نقدی مردم و بخش تولید تعیین‌کننده است و می‌تواند به بازوی کنترلی تورم تبدیل شود و جلوی رشد نقدینگی سرگردان را بگیرد.