اکنون با امضای مقدماتی پروتکل الحاقی از سوی نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی هسته ای ، کشورمان عملا در چارچوب ساز و کارهای پیش بینی شده در پروتکل مزبور که تعهدات متفاوتی از کشورهای پذیرنده این پروتکل طلب می کند ، قرار می گیرد.
کد خبر: ۳۳۷۲۰
با این حال ، بر طبق مفاد معاهده منع تکثیر سلاحهای هسته ای (NPT) ، آژانس بین المللی انرژی هسته ای متعهد است
در صورتی که کشورها پایبندی خود را به مفاد معاهده مزبور و پروتکل الحاقی اعلام کنند ، آنان
را
در زمینه کسب فناوری های هسته ای در زمینه های صلح آمیز و مسالمت جویانه ، یاری دهد.
در واقع قدرت مانور کشورمان برای طلب کردن تعهدات پیش بینی شده در متن معاهده NPT
بسیار فراخ تر و وسیع تر از مطالباتی است که از 3 کشور اروپایی درخواست کرده است. به
عبارت
دیگر، چنانچه برای اجرای تعهدات اخذ شده انگلیس ، فرانسه و آلمان هیچگونه ضمانت اجرایی
وجود نداشته باشد ، اقدام آژانس بین المللی انرژی هسته ای برای انجام تعهدات خود در قبال
کشورهای پذیرنده معاهده و پروتکل الحاقی ، الزامی و غیرقابل چشم پوشی است. به همین دلیل
، به نظر می رسد ، ثقل دیپلماسی ایران در خصوص پروتکل الحاقی ، اساسا بایستی حول انجام
تعهدات رسمی و شناخته شده آژانس بین المللی انرژی هسته ای ، متمرکز شود ; زیرا همچنان که
گفته شد ، این نهاد معتبر بین المللی وظیفه تردیدناپذیری در قبال کشورهای امضاکننده پروتکل
الحاقی در زمینه فراهم کردن بسترهای مناسب بهره گیری از فناوری های هسته ای در راه
مصارف و
استفاده های صلح آمیز ، بر دوش دارد.
از این روز ، روزهای آتی یعنی از زمانی که فرآیند اجرای مفاد پروتکل الحاقی آغاز شود و
بازدیدها
و بازرسی های سرزده و ناگهانی از سوی تیمهای اعزامی آژانس مزبور از سایتها و اماکن مورد
نظر
شروع شود ، میزان پایبندی مقامات آژانس و بویژه شورای داوری به انجام تعهدات مقابل
روشن
خواهد شد. بی شک انجام چنین تعهداتی ، کشورهای امضاکننده پروتکل (از جمله ایران) را
تشویق به ادامه همکاری های سازنده به منظور جلوگیری از تکثیر سلاح های هسته ای در
عرصه
جهانی و یا منطقه ای ، خواهد کرد.
اما ، استنکاف آژانس از انجام تعهدات خود که ممکن است به دلایل متعدد و از جمله فشارهای
واشنگتن انجام شود ، قطعا باید واکنش کشورمان را برانگیزد و فورا به چنین همکاری های
یکجانبه و تحمیلی و غیرمنصفانه پایان دهد. زیرا بنیاد چنین همکاری ، اعتماد دوجانبه است و طفره رفتن
آژانس از انجام تعهدات رسمی اش ، با فروپاشی این اعتماد توام خواهد بود.