ایرانیان باستان ، مهندسین سرافراز

مهندسی سازه‌های آبی یکی از همین الگوهای متفاوت زیستی ایرانیان است که نشان از زندگی هوشمندانه مردمانی دارد که برای بهتر زیستن از دانش و علم استفاده کردند.

اختراع قنات‌ها یکی دیگر از شاهکارهای مهندسی است که نشان می‌دهد در سرزمینی که در برخی نقاطش آب حکم طلا را دارد چگونه این مردمان به استحصال آب و هدایتش پرداخته‌اند.

به این فهرست می‌توان سیستم فاضلاب‌های پیشرفته ـ که هنوز هم اسرار ساخت و استفاده از آن برای بسیاری از باستان‌شناسان ناشناخته مانده است ـ افزود یکی دیگر از شاهکار‌های معماری ایرانیان باستان است.

سیستمی که آن را می‌توان در دیگر بناهای بزرگ تاریخ باستان ایران هم مشاهده کرد. به عنوان مثال سیستم پیشرفته فاضلابی که در تخت جمشید وجود دارد و چگونگی ساخت آن اکنون معمای بسیاری از باستان‌شناسان است، یکی از همین شاهکارهای مهندسی است.

این بار که وارد تخت جمشید شدید در کنار نگاه کردن به نقش‌ها به راز استحکام این بنا هم توجه کنید که نقل است وقتی اسکندر ویرانگر به تخت جمشید رسید هرچه کرد نتوانست ستون‌های این سازه بسیار مستحکم باستانی را فرو بریزد. در انتها برای آن‌که خصومت خویش را با هنر و فرهنگ به قدر کمال ابراز کند فضولات گاو را پای ستون‌ها ریخت تا ستون‌ها از گرمای زیاد فرو بریزند و آن موقع بود که او دید در میان ستون‌ها قلع ریخته شده است و این راز ستون‌های سر به آسمان کشیده شهر پارسه پاسارگاد و نماد روشنفکری ایرانیان باستان در طراحی و اجرای سازه‌های مختلف بود.

باز هم مثال می‌خواهید. سازه‌های آبی شوشتر که سال گذشته همین روزها در فهرست مفاخر میراث جهانی به ثبت رسید، این سازه‌ها یکی از پررمزورازترین سازه‌های معماری جهان هستند که با دانش ایرانی در روی کارون خروشان ساخته شده است.

جشن جهانی شدن سازه‌های آبی شوشتر روز گذشته با حضور رئیس‌جمهور در حالی در این شهر کوچک جنوبی کشورمان برگزار شد که هنوز باستان‌شناسان به دنبال کشف رازی جدیدتر از این مجموعه بزرگ افکار و ایده‌های ایرانیان‌باستان هستند.

مهدی نورعلیشاهی 
گروه فرهنگ و هنر