انتشار روزنامه صوراسرافیل
103 سال پیش در 9 خرداد 1286 خورشیدی و در حالی که کمتر از یک سال از پیروزی جنبش مشروطیت میگذشت، نخستین شماره از روزنامه صوراسرافیل در تهران منتشر شد. این روزنامه، هم به سبب مقالات تندی که مینوشت و هم به دلیل فرجام تلخی که برای مدیرش میرزاجهانگیرخان شیرازی (صوراسرافیل) رقم خورد، شهرت فراوانی یافت و به نوعی نمادی از مطبوعات آزاد عصر مشروطه شد. جهانگیرخان، میرزاعلی اکبر قزوینی (دهخدای بعدی) را که باذوق و زباندان بود، به عنوان سردبیر صوراسرافیل برگزید و برای تأمین هزینهها، میرزا قاسم خان تبریزی را ـ که او نیز لقب صوراسرافیل دارد ـ به همکاری فراخواند.
به این گونه، روزنامه صوراسرافیل با شعار «حریت، مساوات، اخوت» انتشار یافت و با قلم دهخدا و جهانگیرخان، محبوبیتی عظیم به دست آورد. بویژه مقالات فکاهی دهخدا که با عنوان چرند و پرند و با امضای «دخو» منتشر میشد، افراد زیادی را به سوی روزنامه جذب کرد. شمارگان عادی آن حدود 5000 نسخه بود و پارهای از شمارهها تجدید چاپ نیز میشدند. نوشتارهای بسا تندروانه روزنامه، گرفتاریهایی برای آن پدید آورد و مهمتر از همه کین استبدادیان را نسبت به جهانگیرخان برانگیخت که فرجامی شوم داشت. شماره نخست موجب شد که در مجلس شورای ملی از آن انتقاد کنند و وزیر مسوول درباره محتوای آن شماره به جهانگیرخان هشدار دهد.
محمدعلی شاه پیش از کودتا و بمباران مجلس، تبعید 8 واعظ و روزنامهنگار را خواستار شد و یکی از آنان میرزا جهانگیرخان شیرازی بود. با این حال در هنگامه توپ بستن مجلس، گریختن از پایتخت یا پناه گزینی در سفارت انگلیس را نپسندید. او را دستگیر کردند و به باغشاه که محل بازداشت آزادیخواهان بود، بردند. اندکی بعد در 23جمادیالاول 1326(سوم تیر1287) پرونده زندگی این جوان پرشور 34 ساله، به دست عمال شاه بسته شد.
گفت و گو
