این چند سطر پاسخ سوالی است که روز گذشته جواد شمقدری، معاون امور سینمایی در پاسخ به سوال خبرنگار ما درباره فعالیتهای بخش بینالمللی سینمای ایران بیان کرد. بخش بینالملل سینمای ایران از بخشهایی است که در طول سالهای گذشته با تغییر هر معاونتی «پابرجا» مانده و رویه ثابتیرا در پیش گرفته که در سالهای اخیر نه به حضور پُررنگ جشنوارهای منجر شده و نه توانسته فیلمهای ایرانی را در بازارهای جهانی عرضه کند. به نظر میرسد این عملکرد ناموفق سبب شده تا معاون سینمایی به فکر چارهای برای این بخش بیفتد و مجموعه مستقلی را به جز «امور بینالملل فارابی» برای این کار اختصاص دهد.
روز گذشته جواد شمقدری در دومین نشست رسانهای خود با نمایندگان رسانهها که به قول خودش بعد از گذشت 7 ماه و 10 روز از تصدی این پست برگزار شد، با جزوهای حضور یافته بود که حاوی اطلاعاتی تحلیلی درخصوص وضعیت سینمای دوران اصلاحات بود.
هرچند او جزئیات این پرونده را نزد خبرنگاران افشا نکرد، اما چندین بار نزد منتقدان خود اعادهحیثیت کرد و با غیرکارشناسانه خواندن سخن کسانی که میگویند «تنها کارنامه معاونت سینمایی در دوره جدید، رفع توقیف فیلمها بوده» تاکید کرد: «من و همکارانم از روز اول تصمیم گرفتیم براساس کاری که از دستمان برمیآید وارد میدان شویم و هیچوقت نخواستیم دیگران را محاکمه کنیم، اما موجی این روزها راه افتاده و مدعی است سینمای ایران در گرداب فساد و لودگی افتاده، چرا در طول 12 سال گذشته که سینمای ایران مسیر ابتذال را در پیش گرفت واکنشی نشان نداد؟ خود من در 12 سال گذشته فیلم نساختم، چون میخواستم پاک بمانم و افتخار فیلم نساختن در این سالها برایم بیش از افتخار دوران فعالیت در جبهه بوده است.»وی تاکید کرد: «این که مدیریت جدید به دنبال این است که سینمای ایران را به سمت ابتذال ببرد یکتهمت تاریخی است و ما از حق خود نخواهیم گذشت.»
قصد داریم تحول ایجاد کنیم
شمقدری در بخش دوم صحبتهای خود با اشاره به تلاش برای تحول در زیرساختها گفت: «در دوره قبل مدیران اسیر زیرساختها شده بودند، اما ما تلاش میکنیم برای رسیدن به تحول، این زیرساختها را به هم بزنیم.»
وی با اشاره به نقدهای صورت گرفته درخصوص دفترچه سیاستهای سینمایی، به ابهامهای این دفترچه در حوزههای تولید و اکران، مبهم بودن مرجع تصمیمگیری برای برخی سازوکارهای تعیین شده و نامشخص بودن ضوابط و شاخصها اشاره کرد و گفت: این نقدها لحاظ شده و تا 24 ساعت آینده اصلاحهای صورت گرفته روی سایت معاونت سینمایی قرار خواهد گرفت.شمقدری در ادامه با تاکید بر تفاوت حوزه داخل و خارج کشور برای فیلمهای سینمایی گفت: «اگر هنرمند بخواهد در داخل کشور با مردم حرف بزند مشکلی وجود ندارد، اما برای نمایش خارج از کشور نباید فیلمی ارائه شود که سیاهنمایی و عزت مردم را خدشهدار کند. به همین دلیل برخی فیلمها امکان حضور در خارج از کشور را نخواهند داشت.»
وی در توضیح این مطلب گفت:«کسانی هم که بدون اجازه دولت فیلمهای نامناسب خود را به جشنوارههای خارجی ارسال کنند، حداقل چیزی که در انتظارشان است، ممنوعیت کاری یک ساله و عدم اختصاص امکانات به آنها از سوی دولت است. البته در حال تدوین آییننامهای برای مشخص شدن مجازاتهای دیگر در این زمینه هستیم.»
معاون سینمایی در پاسخ به سوال دیگری درخصوص رشد روزافزون تولیدات کمدی و آثار نازل و سخیف گفت: «فیلم کمدی فیلم خوبی است و مردم هم در شرایط مساوی احتمالا فیلم کمدی را ترجیح میدهند.» او افزود: «البته فیلم کمدی ساختن سخت است و باید به فیلم کمدی کمک کرد، اما باید خطاها را هم بپذیریم و از فیلمسازان میخواهیم از کمدیهای ضعیف پرهیز کنند، چون در شأن مردم نیست که شاهد فیلمهای مبتذل باشند.»
به گفته شمقدری، طبق مصوبه شورای هنر، معاونت سینمایی موظف است یک سوم از فیلمهای مورد نیاز تلویزیون را در هر سال تامین کند و به همین دلیل معاونت سینمایی قصد دارد به این عرصه هم وارد شود و سالی 200 فیلم غیراکرانی تولید کند. البته این فیلمها در صورت کیفیت بالا میتوانند واردچرخه اکران هم شوند.
استقبال از حضور در جشنوارههای جهانی
شمقدری با اشاره به سیاستهای معاونت سینمایی، رویکردهای جشنوارههای بینالمللی و فیلمهای ایرانی بهعنوان سه محور موثر در شکلگیری حضور جهانی سینمای ایران گفت: «اگر این سه حوزه با هم منطبق شود، از حضور جهانی در همه عرصههایی که منجر به برافراشته شدن پرچم ایران اسلامی شود، استقبال میکنیم. در خصوص جشنواره کن هم احساسم این است که هیات انتخاب جشنواره کن کوتاهی کرده است والا ما فیلمهای خوبی داشتیم که قابل شرکت در این رویداد بود.»
معاون سینمایی در ادامه جلسه در پاسخ به سوالی از اختلاف نظر جدی خود با خانه سینما خبر داد و گفت: «من ترسی از طرح این موضوع ندارم، اما اینکه چقدر اختلافها کارشناسی است؛ به قضاوت شما بستگی دارد، ضمن اینکه قبلا هم گفتهام وقتی ما میخواهیم در عرصه سینما کار کنیم، نمیتوانیم با جایی کار کنیم که قصد جنگ و تعارض با ما را دارد. این خانه سینما نمیتواند در خدمت صنف باشد.»
وی با اعلام این مطلب که در سینمای ایران تا این لحظه فیلم غیرقابل نمایش وجود ندارد، گفت: «هنوز هم معتقدم نباید فیلم سنتوری توقیف میشد و مشخص نیست چرا عدهای به صرف اینکه شخصیت اصلی این فیلم عبا تنش بوده، فیلم را توقیف کردهاند.
نباید به این نمادسازیها توجه کرد، ضمن اینکه برای نظام ارزش ندارد هزینه توقیف فیلمهایی مانند، «تسویه حساب»، «صدسال به این سالها» و «سنتوری» را بپردازد و به نظر میرسد برخی از این توقیفهای صورت گرفته به نوعی تسویه حسابهای شخصی بوده است.»
رضا استادی / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم