10 رشته صنایع دستی در راه جهانی شدن

به گفته ویدا توحدی، این رشته‌های جدید با توجه به شرایطی که دارند یا در فهرست میراث جهانی نمونه یا در فهرست آثار جهانی در معرض خطر ثبت می‌شوند.

اکنون پرونده‌ این 10 رشته صنایع دستی تشکیل شده و پس از ارائه‌ به اداره کل ثبت آثار تاریخی، مراحل ثبت جهانی آنها پیگیری می‌شود.

او در ادامه درباره ثبت جهانی زری‌بافی و مخمل‌بافی گفت: این رشته‌ها در معرض خطر هستند. در ثبت جهانی، هنرمند یا تکنیک خاص هنرمندی ثبت نمی‌شود، بلکه در ثبت میراث ناملموس، تکنیک‌ها و روش‌های تولید این رشته‌ها اهمیت دارند. البته اکنون تعداد اندکی از هنرمندان در این رشته‌ها فعالیت می‌کنند و احتمال دارد در صورت ثبت نشدن این رشته‌ها، تکنیک‌های ساخت آنها از بین برود.

توحدی با بیان این‌که به‌دنبال ثبت این رشته‌ها در فهرست میراث ناملموس جهانی و براساس ضوابط جهانی، ایران
4 سال برای احیای این رشته‌ها فرصت دارد، افزود: برنامه احیای این رشته‌ها آماده شده و در پرونده فرستاده‌شده به یونسکو نیز موجود است.

او درباره این‌که آیا با ثبت جهانی این رشته‌ها امکان دریافت تسهیلات و کمک‌های مالی برای حمایت از هنرمندان فعال در زری‌بافی و مخمل‌بافی و احیای این هنر وجود دارد؟ گفت: براساس اطلاعات موجود، این کمک‌های مالی معمولا به کشورهای فقیر آفریقایی اختصاص می‌یابد؛ اما تمام کشورهایی که متعهد و عضو کنوانسیون ثبت میراث ناملموس می‌شوند، از صندوقی که برای احیای رشته‌های ثبت‌شده در این بخش تسهیلاتی اختصاص داده است، می‌توانند استفاده کنند. البته امکان استفاده از این تسهیلات به نظر شورایی که در یونسکو تشکیل می‌شود، بستگی دارد.

به گفته وی، زری و مخمل هنر خاص ایران و استان اصفهان است و از قدیمی‌ترین رشته‌های صنایع دستی به‌شمار می‌آید و اکنون هنرمندان کمی در این رشته‌ها فعالیت می‌کنند. بنابراین در فهرست میراث ناملموس جهانی ثبت می‌شوند.

یکی از مشکلاتی که همیشه هنرمندان صنایع دستی با آن روبه‌رو بوده‌اند فروش صنایع دستی کشورهای خارجی
به خصوص چین در شهرهای گردشگری ما است. روز گذشته اما خبری در این زمینه منتشر شد که بر اساس آن صنایع دستی خارجی با همکاری برخی از فروشندگان صنایع دستی اطراف میدان امام اصفهان از این میدان جمع‌آوری شد.

معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان در این باره می‌گوید: برخی از فروشندگان صنایع دستی اطراف این میدان از این طرح استقبال کردند. احمد ادیب با بیان این‌که این اقدام در یک ماهه اخیر صورت گرفته است، افزود: در قبال این اقدام فروشندگان، به آنها مدرک داده می‌شود که این فروشگاه‌ها مورد اعتماد سازمان هستند و گردشگران می‌توانند از این مراکز خرید کنند.

وی اضافه کرد: همچنین مزیت دیگری که برای این فروشندگان قائل می‌شویم این است که فروشگاه‌هایی که برچسب را از سوی سازمان دریافت کنند از آنها مالیات عادی دریافت می‌شود. ادیب ادامه داد: برای فروشندگان صنایع دستی مالیات 3 برابر می‌شود، ولی مزیتی که برای افراد قائل می‌شویم این است که آنها همان مالیات عادی را پرداخت می‌کنند.