ظرفیت های فراموش شده صنعت فیروزه

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با بیان این‌که زائران کشورهای حوزه خلیج فارس حضور جدی در مشهد دارند، افزود: این زائران به صنایع دستی به ویژه زیورآلات عجین شده با عقیق و فیروزه علاقه مند هستند. در حوزه آسیای میانه هم بازار جدی وجود دارد و با وجود این‌که از لحاظ اقتصادی وضعیت مناسبی ندارد اما در نمایشگاه‌های برگزار شده غرفه سنگ‌های قیمتی و زیور آلات شلوغ‌ترین غرفه‌ها بوده است.

محمد جواد پیش‌بین، دبیر همایش نیز با بیان این‌که به لحاظ تاریخی منطقه توس، خاستگاه علم گوهرشناسی یا شناخت سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی در جهان است، افزود: زمانی که کتاب های این سنگ‌ها از شرق به غرب می‌رفت غربی ها نامی برای این سنگ‌ها و تفکیک آنها از یکدیگر نداشتند و به همین دلیل از کتاب «الجماهر فی معرفته الجواهر» ابوریحان بیرونی کلمه «Gem» را برای سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی انتخاب کردند.

وی با اشاره به این که امروزه دیدگاه‌های عمومی در حوزه کاربرد سنگ‌های قیمتی، درمانی، زیبایی، مذهبی یا آیینی است، گفت: کشورهای اروپایی عمدتا وارد کننده سنگ خام و تولیدکننده سنگ‌های مصنوعی و نیز فرآوری آنها هستند. کشورهای آسیایی اغلب صادرکننده سنگ خام و کمتر به صورت فرآوری شده‌اند و بیشتر کشورهای عربی وارد کننده محصولات نمایی هستند. به عنوان مثال عربستان در سال حدود 600 تن سنگ قیمتی وارد می‌کند.

محمود صلاحی، استاندار خراسان رضوی نیز این همایش را از جمله همایش‌های کاربردی برای بررسی علمی و تخصصی سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی دانست . وی گفت : اگر این همایش یک تا دو بار در سال هم برگزار شود باز هم جا دارد. باید ببینیم به لحاظ ذخایر شناخته شده و کشف شده سنگ‌های زینتی و قیمتی در دنیا چه جایگاهی داریم و چه استفاده‌ای می‌کنیم و چه استفاده‌ای باید بکنیم. در دنیا حدود ‌4 هزار نوع سنگ شناخته شده داریم که از این میان بسیاری را در ایران آن هم از نوع مرغوب داریم که از جمله آن سنگ‌ فیروزه‌ شهرستان تخت جلگه است.

وی با اشاره به تغییر نام تخت جلگه بیان کرد: براساس درخواست مردم و هماهنگی انجام شده با دولت که ابلاغ کتبی آن نیز انجام گرفت از این پس شهرستان تخت جلگه با نام شهرستان فیروزه شناخته خواهد شد زیرا فیروزه نیشابور از قدیمی ترین و بهترین سنگ‌های قیمتی دنیاست و به لحاظ رنگ و شفافیت و زیبایی و لوکس بودن و جلا داشتن هیچ سنگی مشابه آن نیست.

استاندار خراسان رضوی ابراز کرد: بحث جواهرات و سنگ‌های زینتی و کانی‌ها شغل بسیار خوبی است علاوه بر این برخی از این سنگ‌ها خواص درمانی دارند. همچنین برخی از این سنگ‌ها به عنوان مثال هنگام نماز مستحب است و بزرگان دین به این موارد توجه داشته‌اند.

وی افزود: در گذشته ما سنگ را به صورت خام صادر می‌کردیم اما امروزه با تراش هنرمندان مشهدی و نیشابوری ارزش افزوده فراوانی به آن داده می‌شود که ارز ‌آوری زیادی برای کشور دارد. چند نوع از این صنایع در کنار هم می‌تواند درآمدی برابر نفت داشته باشد؛ کشور ما در طراحی نیز تاریخی چند هزار ساله دارد و مردم ما از دیرباز گوهرشناس بوده‌اند.

صلاحی بر آموزش‌های ویژه سنگ‌های قیمتی در استان تاکید و بیان کرد: در استان خراسان رضوی، 153 واحد دانشگاهی با 230 هزار دانشجو داریم. می‌توانیم رشته‌ای ویژه تولید سنگ‌های قیمتی و طلا و جواهر ایجاد کنیم. ما یک درصد تولید طلای دنیا و 9‌/‌0 درصد ذخایر شناخته شده را داریم و با یک درصد جمعیت دنیا، 5‌/‌4 درصد مصرف طلای دنیا را به خود اختصاص داده‌ایم و این نشان از توجه به آن دارد. این توجه باید در زمینه صادرات هم باشد زیرا برای کشور ما ارز‌آوری دارد.