ویلیام همیلتون، از زبان‌شناسی تا دنیای محاسبات پیچیده

پدرش وکیل شناخته‌شده‌ای بود که آرزوهای زیادی برای آینده فرزندش ترسیم کرده بود. با این حال او نتوانست آینده روشن فرزندش را ببیند چون در حالی که ویلیام تنها چند سال بیشتر نداشت از دنیا رفت. این حادثه درخصوص مادر ویلیام کوچک نیز به وقوع پیوست. گفته می‌شود گرایش ویلیام به زبان‌آموزی و در ادامه علاقه به فیزیک و ریاضیات به مادر وی مربوط می‌شود، چون در خانواده مادرش محققان و دانشمندان زیادی دیده می‌شدند. ویلیام عمویی به نام جیمز داشت که در زباندانی هیچ‌کس به گردش نمی‌رسید. او به واسطه پدرش متأثر از جیمز شد. در نتیجه ویلیام در زمانی که تنها کمی بیش از 3 سال داشت به راحتی متون انگلیسی را می‌خواند. طولی نکشید که هنر و استعداد خود در خواندن متون عربی، لاتین، یونانی، فرانسوی و ایتالیایی را نیز به معرض نمایش گذاشت تا به این ترتیب عمویش از داشتن چنین برادرزاده‌ای به خود افتخار کند. گفته می‌شود در تاریخ ایرلند هیچ زبانشناس و زباندانی از این حیث به گرد ویلیام همیلتون نمی‌رسد. او در حالی که تنها 10 سال داشت تمرکز کافی و حیرت‌انگیزی بر زبان‌های شرقی پیدا کرده بود و این در حالی بود که در شمال اروپا کسی به این زبان‌ها توجهی نداشت. در برخی کتب تاریخی ایرلند درباره وی نوشته‌اند: ویلیام به رغم شخصیت عادی هوشمندش هیچ‌گاه تمایلی به آزار و رنجاندن اطرافیان نداشت. اما فراهم شدن زمینه دوستی وی با حسابگر شناخته‌شده آن دوران آمریکا، یعنی کالبرون موجب شد تا ویلیام علاقه خود به ریاضیات و محاسبات پیشرفته را نیز نشان دهد. این رویداد مهم زمانی به وقوع پیوست که تنها 15 سال داشت. او بتدریج زبان‌آموزی صرف را کنار گذاشت و به دنبال کسب معلومات در دنیای ریاضیات و فیزیک رفت. تنها چند سال بعد بود که او قاعده همیلتون در مکانیک را کشف کرد تا به این ترتیب ایرلند نقش تاریخی‌تری در توسعه دانش فیزیک و مکانیک جهان داشته باشد. ایرلند به داشتن ویلیام همیلتون و خدمات ارزشمندش به توسعه زبان‌آموزی در اروپا و همچنین دانش ریاضیات افتخار می‌کند.

مهدی کیا