دختران دبیرستانی بیش از پسران مطالعه آزاد دارند

به گزارش فارس ، پژوهشی در ایران توسط فاطمه آفتابی آرانی و زهرا بتولی کارشناس کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان صورت گرفته است که به بررسی میزان، نوع و عوامل موثر بر مطالعه غیر درسی دوره متوسطه شهرستان آران و بیدگل پرداخته است.

این پژوهش نشان می‌دهد دختران دانش‌آموز در مقطع متوسطه مطالعه غیر درسی بیشتری نسبت به پسران دارند و میزان اوقات فراغت در شبانه‌روز تأثیری در میزان مطالعه غیر درسی دانش‌آموزان دبیرستانی ندارد.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد تفاوت معناداری میان میزان مطالعه غیر درسی و پایه تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه وجود ندارد اما از نظر موضوع مورد مطالعه، بیشترین تمایل دانش‌آموزان به سمت کتاب ادبی بوده است. همچنین بین نظرات دختر و پسر در موضوع های سیاسی، اجتماعی و تاریخی شباهت وجود دارد که در سایر زمینه‌ها به ویژه در موضوع روانشناسی تفاوت معناداری مشاهده می‌شود.

نتایج نشان می‌دهد که تأثیر رفتار توجه آمیز والدین نسبت به کتاب و مطالعه در میزان مطالعه غیر درسی دانش آموزان ارتباط معناداری با پایه تحصیلی و جنسیت دانش‌آموزان ندارد.

نتایج حاصله از عوامل بازدارنده دانش‌آموزان در استفاده از کتابخانه مدارس نشان می‌دهد که نامناسب بودن شرایط فیزیکی کتابخانه بزرگترین عامل بازدارنده در بین دانش آموزان است و همچنین رسانه‌های جمعی مهمترین جایگزین برای مطالعه غیر درسی در بین دانش‌آموزان شناخته شده است.

بر اساس این پژوهش با توجه به تجزیه و تحلیل یافته‌ها و نتایج به دست آمده، در راستای اینکه دانش‌آموزان تمایل بیشتری به مطالعه کتاب غیر درسی پیدا کنند پیشنهاد شده است، نخست برنامه‌ای مدون به منظور عضویت دانش‌آموزان در کتابخانه‌های آموزشگاهی و سایر کتابخانه‌ها از سوی مسئولان تنظیم شود و دوم کارشناس کتابدار در کتابخانه‌ های مدارس جهت اداره مطلوب کتابخانه‌های آموزشگاهی استخدام شوند و سوم مجموعه ‌سازی کتابخانه‌ها از سوی مدارس و اداره‌های کل مورد توجه قرار گرفته و مجلات و روزنامه‌های مورد علاقه دانش‌آموزان به اشتراک درآورده و کتاب‌های مورد توجه دانش‌آموزان را جمع‌آوری کنند.

دیگر عواملی که در میزان مطالعه دانش‌آموزان موثر بوده و پیشنهاد شده است تأمین اعتبار بودجه‌ای خاص از طرف وزارت آموزش و پرورش برای غنی سازی کتابخانه‌های مدارس، برگزاری دوره‌های آموزشی به نام «آشنایی با فنون مطالعه» و «آشنایی با کتابخانه» در دروس اصلی یا فوق برنامه دانش‌آموزان، آگاهی دادن به خانواده‌ها از طریق مسئولان و دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت، مطبوعات و رسانه‌های ارتباط جمعی، ترغیب و فرآهم آوری تسهیلات جهت بازدید دانش‌آموزان از کتابخانه‌های شهر و نمایشگاه‌های کتاب و مراکز تحقیقاتی و پژوهشی را می‌توان نام برد.

میزان مطالعه و گرایش به خواندن از مهمترین شاخص‌های رشد و توسعه است و یکی از معیارهای رشد فرهنگی و فکری هر ملت و کشوری، سنجش تعداد کتابخانه‌ها، کتاب فروشی‌ها، کتاب‌های چاپ شده و کتابخوان‌های آن جامعه است.

از آن جایی که دوره متوسطه نیز یکی از دوره های حساس و اثر بخش در امر توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها است، توجه به مسائل این دوره مخصوصاً میزان مطالعه و عوامل موثر بر آن برای گام نهادن به سوی توسعه و پیشرفت است.

عادت به مطالعه مستمر و مفید به خصوص برای جوانان یک نیاز اساسی در آموزش و پرورش کشور است و لازم است اولیای دانش‌آموزان و مسئولان دبیرستان‌ها و دست‌اندرکاران نظام تعلیم و تربیت با هدف به هنگام کردن اطلاعات خود و آشنایی با یافته‌های پژوهشی محققان و متخصصان در این امر مهم اقدام کنند.

همچنین در این تحقیق اطلاعاتی از میزان مطالعه در کشور‌های دیگر آمده است گاتری و سفرت (1983) ضمن بررسی میزان مطالعه گروهی از شهروندان زلاندنو، مشاهده کردند که میانگین مدت مطالعه روزنامه 29 دقیقه، کتاب 24 دقیقه و مجلات 8 دقیقه در روز است.

یافته‌های تحقیقی در آمریکا نشان می‌دهد، مردم روزانه به طور متوسط 105 دقیقه مطالعه می‌کنند.

کودکان در انگلستان به طور متوسط هر ماه 3 کتاب می‌خوانند در ایرلند نیز میزان مطالعه نوجوانان دبیرستانی 90 دقیقه در روز گزارش شده است.