جام جم آنلاین: 74 سال پیش در روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی بورس وال استریت نیویورک با بزرگترین بحران جهان سرمایه داری مواجه شد ، روزی که از آن به عنوان «پنجشنبه سیاه» یاد می کنند.
کد خبر: ۳۰۸۱۰
در آن زمان بورس وال استریت نیویورک با قیمت هایی ثابت آغاز بکار کرد از 18 ماه قبل شاخص وال استریت بی وقفه منحنی صعودی را طی کرده و 340 درصد افزایش یافته بود.
دو روز قبل از این تاریخ ایروینگ فیشر اقتصاددان مشهور و استاد دانشگاه ییل در گفتگویی با روزنامه نیویورک تایمز گفته بود ، بازار سهام هنوز در سطح پایینی قرار دارد. اما بورس بازان دیگر اعتقادی به افزایش بی وقفه قیمت سهام نداشتند ، برنده شخصی بود که زودتر از دیگران سهام خود را بفروشد.
در ساعت 11 صبح روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی ، موج فروش سهام در وال استریت آغاز شد. در جریان 104 دقیقه وال استریت بین 7 تا 9 میلیارد دلار ضرر کرد ، 12894650 سهم دست به دست شدند کاهش قیمت سهام به 40 درصد رسید.
شایعات لحظه به لحظه در وال استریت و خیابان های جنب آن دهان به دهان می گشت.
بازارهای بورس شیکاگو و بوفالو تعطیل شدند ، موج خودکشی ها به راه افتاد و در ساعات اولیه 11 نفر از مشهورترین بورس بازان خودکشی کردند.
جهان غرب وارد بزرگترین بحران اقتصادی خود شد با این حال ، هیچ کارشناسی تصور نمی کرد که این بحران سه سال دیگر منجر به کاهش تولیدات صنعتی به میزان 54 درصد شود.
رکود اقتصادی موجب شد تعداد بیکاران امریکا که در سال 1929 میلادی 2 میلیون نفر بود در سال 1934 به 15 میلیون نفر برسد.
همه فراموش کرده بودند که امریکایی ها به خیال افزایش پایان ناپذیر ارزش سهام بیش از اندازه وام گرفته بودند و به بورس بازی پرداخته بودند و با سود حاصل از آن بدهی های خود را بازپرداخت می کردند.
پس از سقوط شاخص سهام وال استریت صدها هزار خانوار امریکایی به خاک سیاه نشستند و همه دارایی خود را ازدست دادند.
بانک هایی که به آنها وام داده بودند ، اعلام ورشکستگی کردند کارخانه ها ، شرکت ها مغازه داران به دلیل و رشکستگی بانک ها و مصرف کنندگان به نوبه خود با بحران مواجه شدند.
دامنه بحران 24 اکتبر سال 1929 میلادی به کشورهای امریکای لاتین و سپس به اروپا گسترش یافت.
کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین گرفتار رژیم های استبدادی شدند. در آلمان بیکاری طبقه متوسط موجب شد تا در انتخابات به حزب نازی رای بدهند و ستاره اقبال رهبر آن آدولف هیتلر که در سال 1929 رو به افول بود ، بار دیگر اوج گرفت و 3 سال بعد وی صدراعظم آلمان شد.
در فرانسه بحران در سال 1932 آغاز گردید و با تدابیری که جبهه ملی اتخاذ کرد بر وخامت آن افزوده شد و تنها با آغاز جنگ جهانی دوم این بحران خاتمه یافت.
به این ترتیب در روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی بورس وال استریت نیویورک «پنجشنبه سیاه» را به چشم دید. بحرانی که عواقب آن نه تنها دامنگیر امریکا بلکه دامنگیر اغلب کشورهای صنعتی و حتی غیرصنعتی گردید. این بحران عامل اصلی بروز جنگ خانمان سوز جهانی دوم بود که میلیون ها نفر در جریان آن جان خود را از دست دادند.