جشنواره‌ای متفاوت برای شعر فجر

یاد منوچهر آتشی

گرمارودی توجه به نام روانشاد منوچهر آتشی (چهره ماندگار شعر) را که اهل بوشهر بود و پیکرش نیز در این شهر به خاک سپرده شد، دلیل دیگری برای جابه‌جایی مراسم افتتاحیه دانست.

البته مصطفی امیدی، دبیر اجرایی جشنواره هم حمایت مالی و مساعدت‌های استانداری بوشهر در ارتباط با جشنواره شعر فجر را به این دلایل افزود.

تغییر رویکرد

موسوی گرمارودی با اشاره به این موضوع که هیچ‌گاه اهل شعار دادن نبوده‌ام، گفت: شعار اصلی جشنواره توجه به خود شعر و متن شعر است؛ نه شاعر و از این رو با دوره‌های گذشته تفاوت دارد و فارغ از نام‌ها، تنها خود شعر است که مورد داوری قرار می‌گیرد.

مولفه‌های داوری

دبیر جشنواره شعر فجر همچنین درباره مولفه‌ها و معیارهای داوری سخن گفت و البته تاکید کرد شعر ناب به هیچ‌وجه بخشنامه‌ای، دستورالعملی و معیارپذیر نیست؛ اما به هر حال داوران به مواردی مانند تازگی مضمون و چگونگی پرورش آن، قریحه، شناخت شاعر از قالب، هماهنگی سبک و ارائه، شناخت و کاربرد موسیقی چهارگانه (عروض، موسیقی درونی، موسیقی کناری و موسیقی معنوی) توجه خواهند داشت.

سوالتان را پس بگیرید

دکتر سیدعلی موسوی گرمارودی در این نشست، در پاسخ به 2 پرسش خبرنگار «جام‌جم»، ابتدا کمی برافروخته شد.

سوال نخست درباره ضرورت حضور14 مهمان خارجی در مراسم اختتامیه بود، آن هم با توجه به سال اصلاح الگوی مصرف و این موضوع که با فاصله حدود 3 ماه توسط سیاستگذاران جشنواره شعر فجر برنامه‌ای موازی با عنوان شاعران ایران و جهان با حضور 50 شاعر خارجی قرار است در کشور برگزار شود.

گرمارودی در پاسخ به این پرسش گفت: جشنواره یک جنبه‌ داخلی دارد که ارتقای خود شعر و جایگاه شعر و کشف استعدادهای نوظهور است؛ اما وجه برون‌مرزی هم دارد ‌که باعث می‌شود افراد از سراسر جهان بیایند و با حوزه‌های شعری ما آشنا شوند.

وی گفت: در میان 10 شاعری که دعوت شده‌اند، بیش از دو نفر شاعر نیستند! اغلب پژوهشگر در حوزه‌ ادبیات فارسی هستند و حتما در جشنواره سخن خواهند گفت.

البته سال گذشته برخی مهمانانی که از کشورهای دیگر به جشنواره دعوت شده بودند، حتی فرصت شعرخوانی هم نیافتند و باعث شد تا در مواردی در گفتگو با رسانه‌ها از شیوه اجرایی جشنواره گلایه کنند.

اما سوال دوم «جام‌جم» درباره کم بودن میزان جوایز (14 سکه)‌ آن هم برای نفر نخست و مقایسه آن با دیگر جایزه‌های مشابه مثل جایزه ادبی جلال (110 سکه)‌ و رعایت نشدن‌شأن و جایگاه شاعران بود که باعث شد گرمارودی آن را توهین به شاعران بداند و درخواست پس گرفتن سوال را بکند.

شاعران و خودروی پرشیا

گرمارودی البته پس از تشریح دوباره پرسش از سوی خبرنگار «جام‌جم» خود نیز کم بودن میزان جوایز را تایید کرد و گفت: صحبت‌هایی شده و من امیدوارم در این دوره از جشنواره بتوانیم علاوه بر سکه به برگزیدگان، خودروی تولید داخلی مانند پژو پرشیا اهدا کنیم که اگر نشد حتما دوره بعدی این اتفاق رخ خواهد داد.

اجباری برای شرکت نیست

موسوی گرمارودی درباره حضور نداشتن برخی جریان‌ها و شاعرانی که چندان اهل جوایز دولتی نیستند، گفت: بسیاری از این شاعران با من رفیق هستند و من به آثارشان احترام می‌گذارم.

وی با اشاره به نام‌هایی مانند شمس لنگرودی، حافظ موسوی و ضیاء موحد ادامه داد: ما فراخوان داده‌ایم و پس از اختتامیه نیز اسامی داوران را منتشر خواهیم کرد و همه خواهند دید که نخبگان شعرشناس از تمام گروه‌ها در تیم داوری بوده‌اند؛ اما من نمی‌توانم به اجبار کسی را وادار به شرکت در جشنواره کنم. این موضوع با اصل آزادی و رعایت حقوق شاعران در تناقض است.

جشنواره تشریفاتی

روز گذشته در نشست خبری چهارمین جشنواره شعر فجر، از نحوه اجرای جشنواره در دوره‌های گذشته انتقاد شد. فاضل نظری، دبیر علمی سومین دوره این جشنواره دراین‌باره به «جام‌جم» گفت: سومین دوره برگزاری این جشنواره به دلیل مصادف بودن با سی‌امین سال پیروزی انقلاب اسلامی کمی متفاوت بود و تجلیل از شاعران انقلاب و آنهایی که نقشی در شکل‌گیری و شکوفایی و رشد شعر انقلاب داشتند، ضروری بود و این اتفاق چه در حوزه شعر جوان و چه شعر بزرگسال رخ داد و به نوعی این 3 دوره یک پیش‌زمینه‌ای بود برای نزدیک شدن به اصل و جان ماجرا.

وی گفت: در دوره چهارم یک ضرورت وجود داشت تا جشنواره دیگر از حالت نمایش‌گونه خارج شود؛ دوره‌های گذشته کمی حالت تشریفاتی داشت و باید جشنواره از این حالت خارج و به محلی برای ارزیابی آثار جدید و تازه شاعران تبدیل می‌شد. او تاکید کرد: در تلاش هستیم که این اتفاق رخ دهد.