کمبود دانشجو؛ معضل تازه دانشگاه‌های غیرانتفاعی

رضا عامری، مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی وزارت علوم اعلام کرد سال گذشته با موسساتی که از حداقل‌های لازم برخوردار نبودند، برخورد شد که طی آن فقط 30 موسسه ظرفیت یا رشته جدید دریافت نکردند و به حدود 30 موسسه دیگر نیز حداقل رشته‌ها ارائه شد.

وی تاکید کرد: اگر در مواردی لازم باشد، موسسه‌ای را تعطیل یا این که دانشجویان را منتقل می‌کنیم که البته تاکنون تعطیل و انحلال در کار نبوده است.هر چند گفته می‌شود تعداد انگشت‌شماری از دانشگاه‌های غیرانتفاعی با استقبال و افزایش تقاضا روبه‌رو هستند، اما مروری بر آنچه در جلسات اتحادیه این دانشگاه‌ها اعلام می‌شود، نشان می‌دهد که این مراکز با کاهش شدید دانشجو روبه‌رو هستند طوری که در برخی رشته‌ها تنها 6 نفر ثبت‌نام کرده‌اند که این وضعیت دانشگاه‌های خصوصی را با مشکل بودجه و هزینه اداره دانشگاه مواجه کرده است.غلامعلی نادری، مدیرکل دفتر آموزش‌های آزاد غیردولتی غیرانتفاعی وزارت علوم با اشاره به آمار این دانشگاه‌ها می‌گوید: 268 مرکز مجوز قطعی دارند و 246 متقاضی هم در انتظار تاسیس دانشگاه هستند.این آمارها هرچند نشان می‌دهد که رشد کمی دانشگاه‌های غیردولتی در کشور از برنامه توسعه چهارم عقب نیست اما توجه صرف به کمیت، مشکلات جدیدی پدید آورده است. در حال حاضر، برخی شهرها به حدی از اشباع رسیده‌اند که تقاضای تاسیس دانشگاه غیرانتفاعی جدید در آنها پذیرفته نمی‌شود.

براساس آمار، مازندران 38 موسسه، اصفهان 32 موسسه، خراسان رضوی 23 موسسه، قزوین 14 موسسه، گیلان 13 موسسه، آذربایجان شرقی و قم هر یک 12 موسسه، تهران 11 موسسه و فارس و کرمان هر یک 11 موسسه دارند. به عبارت بهتر، 10 استان کشور 179 موسسه علمی غیرانتفاعی دارند، در حالی که استان‌هایی مانند خراسان جنوبی، خوزستان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان رنگ دانشگاه غیرانتفاعی (غیردولتی)‌ را به خود نمی‌بینند.

نادری با تاکید بر این مطلب که پیش از این، مبنایی برای صدور مجوز این گونه موسسات وجود نداشته و وزارت علوم برای فعال کردن بخش غیردولتی در حوزه آموزش عالی به متقاضیان پاسخ داده است، می‌گوید: یکی از مشکلات این بوده که بعضی نمایندگان مجلس برای دریافت مجوز تقاضا کرده و فشارهایی آورده‌اند یا بعضی دوستان به مدیران وزارت علوم فشار آورده‌اند و وزارت علوم هم ناچار شده مجوز بدهد و این موضوع باعث اشباع ظرفیت‌ها شده است. مدیرکل موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی در وزارت علوم همچنین به تعداد کم دانشجو در این مراکز اشاره و اضافه می‌کند: رشد دانشگاه‌هایی مانند پیام نور، آزاد و علمی کاربردی باعث شده، تقاضا برای آموزش عالی در این موسسات کاهش یابد.

90 موسسه اخطار گرفتند

یکی از مشکلات موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی، نداشتن هیات امناست که سطح شفافیت در عملکرد این موسسات را به حداقل رسانده است. در حال حاضر از تعداد کل این دانشگاه‌ها، 110 موسسه هیات امنا دارند و 90 موسسه به دلیل نداشتن هیات امنا از وزارت علوم اخطار گرفته‌اند و بقیه هم در حال گردآوری اعضا برای انتخاب هیات امنا هستند.محمدحسن دوگانی، عضو کمیسیون آموزش مجلس معتقد به حذف این موسسات است و از پایین بودن شاخص علمی این موسسات خبر می‌دهد. وی می‌گوید: دلیل اصلی ورشکستگی دانشگاه‌های غیرانتفاعی کارکرد ضعیف این دانشگاه‌هاست. برخی کلاس‌های این دانشگاه‌ها در دبیرستان‌ها تشکیل می‌شود.

افزایش 10 درصدی شهریه‌ها کافی نیست

رئیس یکی از موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی تهران با توجه به اعتراض دانشجویان به افزایش 10 درصدی شهریه وزارت علوم، هفته گذشته به ایسنا گفت: سرانه‌ای که دولت به دانشگاه‌های دولتی اختصاص می‌دهد بین 5/2 تا 5/3 میلیون تومان است و سرانه‌ای که ما از هر دانشجو می‌گیریم، حدود 700 تا 800 هزار تومان است که از هیچ جای دیگر نیز کمکی گرفته نمی‌شود.