انرژی اتمی ، نیاز امروز ، ضرورت فردا

در جهان کنونی قطع کوتاه مدت جریان برق می تواند لطمات جبران ناپذیری به روند زندگی وارد کند ، از این رو نیاز انسان به جریان الکتریسیته با نیاز به اکسیژن مقایسه شده است .
افزایش جمعیت ، توسعه صنایع و کارخانجات و تولید انبوه محصولاتی که برای استفاده متکی به جریان الکتریسیته هستند تولید روز افزون برق را اجتناب ناپذیر می سازد.
این نیاز در کشورهای در حال توسعه به دلیل تمایل به رفع وابستگی و ایجاد اشتغال ، نمود بیشتری می یابد.
توسعه فعالیت در بخش کشاورزی و صنعت ، مستلزم در اختیار داشتن نیروی الکتریسیته کافی است ، علاوه بر آن که تامین برق مصرفی در بخش خانگی و شهری (روشنایی معابر و اماکن تفریحی) که هر روزه گسترش می یابد ، حجم زیادی از نیروی الکتریسیته را طلب می کند.
استفاده از سوختهای فسیلی ، نیروی آب و انرژی اتمی 3 روش اصلی در تولید الکتریسیته در جهان محسوب می شود و در کنار آن ، استفاده از نیروی باد و انرژی خورشیدی به عنوان روشهای مکمل در برخی از کشورها ، سهم ناچیزی از تولید برق را به خود اختصاص می دهد.
براساس آخرین آمارها 105 کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران ، تمام یا بیش از 80 درصد انرژی الکتریکی مورد نیاز خود را با استفاده از سوختهای فسیلی به دست می آورند ، در مقابل تنها 28 کشور تمام یا بیش از 80 درصد انرژی الکتریسیته مورد نیاز را با استفاده از نیروی آب ایجاد می نمایند.
محدودیت منابع آبی یا عدم امکان احداث سد موجب شده تا تعداد کمتری از کشورها از نیروی آب برای تولید برق بهره گیرند.
در مقابل بیشترین سهم در تولید الکتریسیته به سوختهای فسیلی اختصاص داده شده است که دسترسی به آن ساده تر به نظر می رسد.
به دنبال افزایش قیمت نفت از یک سو و کاهش تدریجی ذخایر نفتی از سوی دیگر و در کنار آن محدودیت منابع آبی برخی از کشورها در پی یافتن منبع جایگزین برای تولید الکتریسیته بودند ، استفاده از انرژی اتمی را به عنوان بهترین راه برای به دست آوردن نیروی برق ارزان و مطمئن شناسایی کردند.
براساس آخرین آمارها31 کشور از انرژی اتمی به عنوان مولد بخشی از الکتریسیته مورد نیاز خود بهره می گیرند (جدول ضمیمه).

هیچ ابهامی وجود ندارد

2- تهاجم تبلیغاتی غرب و بویژه امریکا علیه ایران در طول 25 سال پس از انقلاب اسلامی ، بر 3 محور استوار بوده است :
1- نقض حقوق بشر
2- حمایت از تروریسم
3- تولید سلاح کشتار جمعی
این 3 عنوان در طول زمان یاد شده به صورت مجزا و یا پیوسته در دستور کار رسانه های تبلیغاتی غرب قرار داشته است .
در ابتدای پیروزی انقلاب نقض حقوق بشر ، سپس حمایت از تروریسم و در سالهای اخیر تولید سلاح کشتار جمعی ، حربه های تبلیغاتی بوده ، که علیه کشورمان به کار گرفته شده است .
پس از وقایع 11 سپتامبر که امریکا تبلیغات جدیدی را با عنوان محور شرارت علیه ایران آغاز کرد ، بیشترین حجم تبلیغات را موضوع تولید سلاحهای کشتار جمعی به خود اختصاص داد.
این هجمه تبلیغاتی پس از حمله امریکا به عراق بر موضوع تولید سلاح هسته ای توسط ایران متمرکز شده است .
مخالفت امریکا با استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی و ارتباط دادن آن با امکان تولید سلاح هسته ای در حالی صورت می گیرد که واشنگتن از نظارت مستقیم آژانس بین المللی انرژی اتمی بر فعالیت اتمی ایران اطلاع کامل دارد.
این مخالفت در حالی ابراز می شود که امریکا می داند ایران نزدیک به 3 دهه است که به NPT پیوسته و براساس ماده 9 این پیمان ، هیچ کشوری غیر از 5 کشور دارای حق وتو حق برخورداری از تسلیحات هسته ای را ندارند.
مخالفت امریکا با دستیابی ایران به انرژی اتمی در حالی است که مقدمات احداث نیروگاه اتمی بوشهر در پیش از انقلاب و با تایید خود آنان فراهم شده بود.
مخالفت امریکا با برخورداری قانونی ایران از منابع انرژی اتمی در شرایطی صورت می پذیرد که تمام قوانین و مقررات مرتبط از سوی ایران رعایت شده ، اما امریکا و دیگر کشورهای متعهد به NPT برخلاف ماده 4 پیمان ، هیچ گونه کمکی در جهت دستیابی ایران به انرژی اتمی به منظور اهداف صلح جویانه به عمل نیاورده اند.
مخالفت امریکا با ایران برای دستیابی به حق مسلم امکان استفاده از انرژی اتمی در شرایطی است که این کشور به اقدامات غیر قانونی اسرائیل در جهت دستیابی به سلاح هسته ای در طی سالیان گذشته هیچ واکنشی نشان نداده و حتی این رژیم را در جهت دستیابی به مقاصدش یاری کرده است .
و خلاصه آن که مخالفت امریکا با ایران که عضو NPT است و همکاری نزدیک و مستمر با آژانش بین المللی انرژی اتمی دارد ، در شرایطی عنوان می شود که اسرائیل نه عضویت در سازمان ها و پروتکل های بین المللی را می پذیرد و نه حاضر به همکاری و پذیرش نظارت این سازمان ها است.

انرژی اتمی ، سلاح هسته ای 2 موضوع متفاوت

3- امریکا در مخالفت با دستیابی ایران به انرژی اتمی 3 موضوع عمده را مطرح می کند.
اول امکان عدم استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی و در نهایت تولید سلاح هسته ای .
دوم وجود ذخایر غنی نفت و گاز در ایران و عدم ضرورت استفاده از انرژی اتمی .
سوم خطرات زیست محیطی استفاده از انرژی اتمی.
در پاسخ به توجیهات امریکا ، دلایل متقن و مستند متعددی می توان ارائه کرد که مواردی از آن عبارت است از:
الف ) با توجه به این که در جهان تنها 9 کشور دارای سلاح هسته ای بوده و مقایسه آن با جدول کشورهای برخوردار از انرژی اتمی ، به آسانی می توان به این نتیجه دست یافت که دارا بودن انرژی اتمی با توانایی تولید سلاح هسته ای 2 موضوع متفاوت از هم است ; زیرا اگر به کارگیری انرژی اتمی به تنهایی برای دستیابی به سلاح هسته ای کفایت می کرد ، تمام کشورهای دارای نیروگاه اتمی و برخوردار از انرژی اتمی می بایست اکنون دارای سلاح هسته ای باشند.
در حالی که چنین نیست ; چرا که سازمان های جهانی نظیر آژانس بین المللی انرژی اتمی و همچنین کنوانسیون های بین المللی نظیر NPT/CTBT به عنوان سدی در مقابل کشورهایی که بخواهند به سلاح هسته ای دست یابند ، عمل می کند.
از آنجایی که جمهوری اسلامی ایران از پیشگامان مبارزه با تولید و به کارگیری سلاح های کشتار جمعی بوده و عزم خود را در این زمینه در جنگ 8 ساله عراق با کشورمان که در آن به دفعات مورد حمله شیمیایی قرار گرفت نشان داده است و همچنین سابقه عضویت فعال و پیشرو در سازمان ها و پروتکل هایی دارد که در مخالفت با سلاح های کشتار جمعی اقدام می کنند.
بنابر این اعلام امریکا مبنی بر خواست ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای ، اتهامی بی پایه و اساس است .
نکته حائز اهمیت دیگری که می باید به آن توجه داشت این است که روسیه به عنوان تامین کننده سوخت مورد نیاز نیروگاه اتمی بوشهر ، تضمین های لازم در جهت بازگرداندن پس مانده های سوخت مصرفی را که می تواند در ساخت سلاح هسته ای مورد استفاده قرار گیرد اعلام کرده .
بدین ترتیب مشخص می گردد که دلیل امریکا در این بخش مبنی بر مخالفت با استفاده ایران از انرژی اتمی ، فاقد وجاهت قانونی است .
ب ) برخورداری ایران از ذخایر سرشار نفت و گاز ، دلیل دیگری است که امریکا از آن به عنوان عدم نیاز در اختیار داشتن نیروگاه اتمی برای کشورمان برمی شمرد اما این توجیه به 3 دلیل از منطق لازم برخوردار نیست:
1) مقدمات ساخت نیروگاه اتمی بوشهر در سال های پیش از انقلاب اسلامی و در دوران حضور امریکا در ایران و با تایید خود آنان آغاز شد.
چگونه می توان پذیرفت در زمانی که جمعیت ایران در حدود 30 میلیون نفر و ذخایر نفتی بیش از امروز و میزان مصرف به مراتب کمتر از زمان حاضر بوده ، ساخت نیروگاه اتمی و تولید برق از انرژی اتمی دارای استدلال باشد ، اما اکنون با افزایش جمعیت به بیش از 2 برابر ، رشد و توسعه صنایع و کارخانجات و در کنار آن کاهش ذخایر نفتی و افزایش مصرف مواد سوختی ، فاقد توجیه است؛
2) ذخایر نفت و گاز منابع پایان ناپذیر نیستند ، علاوه بر آن که فقط اختصاص به نسل حاضر نداشته و تمام ایرانیان در سالیان آینده نیز می باید از منافع آن برخوردار باشند ، از این رو هر اقدامی که بتواند در راه کاهش مصرف نفت و گاز مفید واقع شده و این ذخایر خدادادی را برای آیندگان محفوظ نگه دارد ، حرکتی اصولی ، اقتصادی و عاقلانه محسوب می شود.
3)اگر در اختیار داشتن منابع نفت و گاز دلیلی بر عدم نیاز به انرژی اتمی محسوب می شود.
بنابراین امریکا به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان منابع نفتی که به تنهایی 10درصد نفت جهان را تولید می کند ، نیازی به انرژی اتمی نداشته و باید نیروگاه های اتمی خود را تعطیل کند.

تازه ترین استانداردها در نیروگاه بوشهر

ج ) از جمله مهمترین موضوعاتی که در فرآیند طراحی و ساخت یک نیروگاه اتمی مورد توجه قرار می گیرد، رعایت مسائل زیست محیطی است .
با توجه به اهمیت مساله استانداردهای متعددی وضع شده که پس از حادثه نیروگاه چرنوبیل ، مورد تجدید نظر اساسی قرار گرفته و روزآمد شده است .
با این شرایط باید گفت که نیروگاه اتمی بوشهر براساس جدیدترین استانداردها و آخرین یافته های علمی درخصوص رعایت مسائل زیست محیطی ساخته شده است .
از طرف دیگر اگر نگرانی از مسائل زیست محیطی می تواند دلیلی برای تعطیلی فعالیت های مربوط به انرژی اتمی در ایران باشد ، این دلیل با اولویت بیشتر درباره دهها نیروگاه اتمی فعال در جهان که برخی از آنها عمری بیش از حد مجاز داشته اند ، نیز صادق خواهد بود.
آیا امریکا برای رعایت مسائل زیست محیطی ، توقف فعالیت ها را از نیروگاه اتمی خود آغاز خواهد کرد؛ و آیا امریکا توان آن را دارد که اسرائیل را به دلیل آن که نیروگاه های اتمی این رژیم با عمر نزدیک به 40 سال موجب پدیدآوردن حوادث امروز متعدد و تهدید محیط زیست شده است ، بازخواست و نه حتی تعطیل کند؛ آیا امریکا پاسخی برای این سوال افکارعمومی جهان خواهد داشت که چرا به جای پرداختن به فجایع رخ داده در نیروگاه اتمی دیمونا اسرائیل ، نیروگاه اتمی راه اندازی نشده ایران را تحت فشار قرار داده است؛
د) ایران به عنوان یک کشور در حال توسعه که با افزایش روزافزون جمعیت روبه روست ، ضرورت تولید برق کافی برای پاسخگویی به نیازهای بخشهای مختلف جامعه را احساس می کند.
قرارگرفتن در منطقه نیمه خشک و کم باران زمین ، کشور را با محدودیت منابع آبی روبه رو کرده است که موجب می شود از این منبع کمتر بتوان در تولید برق بهره برد.
از طرف دیگر ، افزایش جمعیت و رشد سریع مصرف مواد سوختی موجب کاهش سطح منابع نفتی شده است ; بنابراین ضرورت پیداکردن روشی جایگزین سوختهای فسیلی و آب ، برای تولید الکتریسته امری حیاتی محسوب می شود.
در حال حاضر انرژی اتمی بهترین و مقرون به صرفه ترین روش جایگزین آب و سوختهای فسیلی در تولید برق شناخته می شود. بدین لحاظ اتمام و بهره برداری هر چه سریع تر نیروگاه اتمی بوشهر که نزدیک به 3 دهه از آغاز طرح آن می گذرد و تاکنون چندین میلیارد دلار برای راه اندازی آن هزینه شده است ، اجتناب ناپذیر است . همان طور که گفته شد در سیاست کلان جمهوری اسلامی ایران دستیابی به سلاحهای کشتار جمعی جایگاهی ندارد ، علاوه بر آن که کشورمان از فعالان عرصه منع تولید و به کارگیری این گونه سلاحهاست .
از این رو و با تاکید بر این که استفاده از انرژی اتمی در تولید الکتریسته یک اقدام اقتصادی و مقرون به صرفه است ، می توان انتظار داشت با راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر در آینده نزدیک ، مردم کشورمان شاهد تحقق آرزویی باشند که نیاز امروز و ضرورت فردا را تامین خواهد کرد.

   جدول یک سهم انرژی اتمی در تولید برق