برج لاجیم، جزیره‌ای وسط پرتگاه‌ها

برج لاجیم طی سال‌های 316 تا 443 ه . ق یعنی در زمان حکومت آل‌زیار بر طبرستان، ساخته شده است و روی گردنه‌ای بسیار مرتفع قرار گرفته و به جزیره‌ای تک و تنها می‌ماند که به جای آب، اطرافش را از سه جهت، پرتگاه‌های عمیق احاطه کرده‌اند.

محیط دایره‌ای بنای این برج حدود 26 متر و قطر فضای داخلی بیش از 5 متر است و ورودی آن در سمت خاوری برج قرار دارد.

برج، استوانه‌ای شکل است و گنبدی ساده و محدب دارد که در کمربند آن دو کتیبه آجری به خط کوفی و پهلوی در زمینه‌ای از گچ سپید قرار گرفته‌اند و بالای آنها با گل‌های چند پر و یک ردیف مقرنس کاری تزیین شده است اما از نظر باستان‌شناسان مهم‌ترین جزء برج همین دو کتیبه‌اند. می‌پرسید چرا؟ علت این است که وجود خط پهلوی در قرن پنجم هجری در کنار خط کوفی برای آنها نشانه‌ای ارزشمند است که ثابت می‌کند خط پهلوی برای حکمرانان طبرستان در سده‌های میانی اسلام نیز حائز اهمیت بوده است و حتی در ساخت این برج، آن را با خط کوفی به شیوه‌ای زیبا آمیخته‌اند.

اگر به دیدن برج لاجیم رفتید، از گشت و گذار در روستای زیبایی که برج در کنار آن قرار گرفته است نگذرید. اهالی روستای لاجیم واقعا احساس خوشبختی می‌کنند چون روستای‌شان بر دامنه کوه و در میانه جنگل ساخته شده است و رودخانه لاجیم یا کسلیان نیز از آن می‌گذرد. رود، کوه، جنگل! مگر آدم‌ها بجز اینها، چیز دیگری هم از زندگی می‌خواهند؟!

علی یوشی‌زاده