دو روی سکه رای‌‌ اعتماد به‌کابینه دهم

رای اعتماد ندادن مجلس هفتم به 4 وزیر پیشنهادی دولت نهم و نیاوردن حدنصاب برای 3 وزیر دوره دهم ظاهرا مقدر کرده که کابینه‌های محمود احمدی‌نژاد به صورت کامل در چرخه کاری قرار نگیرند. شاید اولین‌بار بود که مردم از طریق رسانه ملی به طور مستقیم در جریان مباحث رد و بدل شده میان نمایندگان، رئیس دولت و گزینه‌های پیشنهادی وی قرار می‌گرفتند و البته قضاوت درباره افراد را هم می‌توانستند بدون واسطه به دست بگیرند.

اما این جلسات رای اعتماد از روز اول خود و شاید به دلیل پخش مستقیم از رسانه ملی حال و هوای متفاوت‌تری نسبت به دوره‌های پیش داشت، شاید نمایندگان مجلس با فرض این‌که حوزه‌های انتخابیه آنان شاهد تحولات خانه ملت است، سعی کردند بیشتر صحبت و گاهی تذکرات را چاشنی موافقت و مخالفت کنند، اما هرچه بود جلسه کمترین تنش را در میان دیگر جلسات همسان خود در دوره‌های گذشته داشت.

البته این جلسات کم‌تنش، مخالفان جدی هم در مقابل گزینه‌های معرفی شده دولت داشت و صف‌آرایی‌هایی هم از سوی برخی اصولگرایان به وجود آمد، اما در نهایت باید گفت که شاید افزایش آگاهی نمایندگان نسبت به جنجال‌های مدرن رسانه‌ای تاثیرپذیری آنان را از جنجال‌های رسانه‌ای کاذب کاهش داده و فارغ از این ماجرا به گزینش افراد دست زدند.

اما تعبیر دیگر درباره عدم مخالفت‌های جدی با وزرای پیشنهادی را می‌توان حتی مربوط به لابی و ارتباط‌گیری نمایندگان دولت با نمایندگان یا تاثیر ماه مبارک رمضان مبنی بر تقواپیشگی و جلوگیری از سخنان بعضا شبهه‌ناک و حتی ولایت‌پذیری نمایندگان در اجرای رهنمود‌های اخیر رهبری به نمایندگان درخصوص روح همکاری با دولت عنوان کرد.

اما با وجود این، مخالفت جدی محمدرضا باهنر، احمد توکلی و علی مطهری 3 نماینده با نفوذ اصولگرا با برنامه‌های دولت و افراد معرفی شده چیزی نبود که منتقدان به آنها استناد نکنند.

مخالفت این افراد که به گفته آنان در جایگاه دوستان مطرح شده، نقد دولت نهم محمود احمدی‌نژاد و به سیخ کشیدن برنامه‌های ارائه نشده رئیس‌جمهور و کباب شدن برخی از گزینه‌ها را به دنبال داشت. اما ظاهرا این اتفاقات با رهنمودهای رهبری در همکاری با دولت، تنها منجر به رای نیاوردن 3 وزیر پیشنهادی دولت شد که 2 نفر از آنان زن و یکی دیگر از منصوبان احمدی‌نژاد طی دوران خدمت در شهرداری تهران و سازمان تربیت بدنی بود.

جانبداری مجلس در بررسی صلاحیت وزرا نشان از آن داشت که این بار قرار است اتفاق دیگری رخ دهد و بنا نیست به تمام وزیران رای داده شود.

تلاش برای رای نیاوردن 7 تا 10 وزیر و بیان آن از زبان نایب‌رئیس مجلس و تمهیدات برای زمینه‌چینی درخصوص چنین اقدامی نشان از آن داشت که قرار است فصل جدیدی در ارتباط 2 قوه مقننه و مجریه طراحی شود، اما انعکاس نظرات رهبری در مجلس نگذاشت که در قضاوت بر این پاشنه بچرخد و دعوت به همکاری با دولت، خمیرمایه‌ای برای وحدت در همکاری به جای سنگ‌ لای چرخ گذاشتن قوه مجریه شد.

به هر حال نمایندگان ولایتمدار مجلس علاوه بر توجه به نظرات بزرگان قوم توجه ویژه‌ای به کارآمدی و تخصص افراد نیز داشتند، به طوری که به 3 وزیر پیشنهادی رای ندادند تا کابینه‌ای کارآمد شکل بگیرد.

به هر حال پس از 5 روز و 9 شیفت کاری که حاصل آن تقریبا چندین ساعت بررسی صلاحیت وزرا بود، نمایندگان مجلس در شیوه‌ای جدید با قرار گرفتن در صف، رای خود را در صندوق‌های 21 گانه‌ای انداختند که یک کارت با نام هریک از وزیران و وزارتخانه پیشنهادی روی آن تعبیه شده بود.

اما تعجب بعد از پایان رای‌دهی مربوط به نتایج‌ آرایی بود که احساس می‌شد قطعا باید نصیب افرادی شود که از اقبال عمومی مجلس برخوردار نیستند، رای به مرضیه وحید دستجردی به عنوان اولین وزیر زن در تاریخ 30 ساله دوره انقلاب اسلامی، رای به سرتیپ پاسدار احمد وحیدی وزیر دفاع که از سوی رژیم صهیونیستی، سخنانی درباره وی ایراد شده بود و رای به وزیر نفت و صنایع که هر دو از گزینه‌های لب مرزی مجلس برای رای‌آوری بودند. همه اینها نشان داد که همکاری با دولت در اولویت مجلس است. اما پاسخ «نه» مجلس به گزینه وزارت آموزش و پرورش، وزارت رفاه و نیرو، باز هم نشان داد که اغماض درخصوص نامزدهای خیلی ضعیف از سوی مجلس ناممکن است.

همچنین انتخاب اولین وزیر زن در دولت دهم باحضور مرضیه وحید دستجردی 50 ساله که تجربه 2 دوره نمایندگی مجلس را نیز در کارنامه‌اش دارد و گرفتن تاییدیه مجلس این امر را ثابت کرد که نمایندگان خانه ملت هم طبق قانون اساسی منعی برای وزارت زنان نمی‌بینند و با استناد به سخنان رهبری نظر قطعی خود را ارائه کرده‌اند، اما کارآمدی جزو اولویت‌های آنان است و دیدگاه جنسیتی در گزینش افراد وجود ندارد.

اما با این حال و با توجه به رفتارهای مجلسیان در طول مدت رای اعتماد، نظرات مختلفی در خصوص رای به گزینه‌های متعدد مطرح شد، برخی از جمله روحانیون مجلس با تاکید بر عدم حضور زنان، وزیر شدن یک زن را از نظر شرعی زیر سوال بردند و برخی نیز مدیریت زنان بر مردان را باعث تمرد مردان از فرمان زنان عنوان کردند.

برخی جوان و خام بودن یا بی‌تجربگی گزینه‌ها و برخی پیر بودن و فرارسیدن زمان بازنشستگی را دلیل مجلس در بی‌اعتمادی به وزرا دانستند و تعدادی از نمایندگان هم نامناسب بودن جایگاه افراد و تحصیلات آنان با وزارتخانه پیشنهادی را مطرح کردند و موقعیت میرکاظمی در هنگام مدیریت وی بر وزارت بازرگانی را با جایگاه آینده او در وزارت نفت یا توانمندی علی‌آبادی در سازمان تربیت بدنی را با مدیریت آینده او در وزارت نیرو یادآور شدند.

اما بعد از همه این سخنان و ابراز نظرها، آنچه بیش از همه در نظر نمایندگان قرار گرفت، سخنان رهبر معظم انقلاب مبنی بر همکاری با دولت و هر چه سریع‌تر راه افتادن قطار دولت در مسیر خود بود.

حمیدرضا کاتوزیان نماینده تهران با اشاره به این که اگر رهبر معظم انقلاب به مجلس پیام نمی‌دادند، مجلس قطعا برخورد جدی‌تری با گزینه‌های معرفی شده دولت داشت،‌ تاکید کرد چون رهبری در توصیه‌ای به مجلس اعلام کردند که به ریاست جمهوری اطمینان شود، مجلس نیز با تکیه بر ولایتمداری چنین تصمیمی را اتخاذ کرد.

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان این که بر محور توصیه رهبری برخی نمایندگان مجلس کار خود را انجام دادند، بیان کرد که مجلس تلاش خواهد کرد که در آینده کارکرد دولت را با نگاه دقیق‌تری مدنظر قرار دهد.

وی با آرزوی توفیق برای وزیرانی که رای اعتماد از مجلس کسب کرده‌اند، خاطر نشان کرد که مجلس به علت داشتن مسوولیت ملی، بی‌توجه به عملکرد‌ها نیست و دقت کافی را در بررسی برنامه‌ها و خدای ناکرده انحراف از آرمان‌ها خواهد داشت.

مرتضی آقا تهرانی دیگر نماینده تهران و معلم اخلاق دولت نیز در خصوص رای اعتماد به 18 عضو کابینه دولت و نظرات رهبرمعظم انقلاب که رهنمودی برای نمایندگان است، گفت: نمایندگان مجلس همیشه و در همه کارها نظرات رهبر معظم انقلاب برایشان جدی است و توجه به خواست ایشان چیز جدیدی برای آنان نیست.

وی با اشاره به دید رهبری به مسائل و مشرف بودن ایشان بر امور کشور تاکید کرد که رهبر معظم انقلاب یکی از بهترین متخصصان محسوب می‌شوند و نظرات خاص ایشان برای نمایندگان از اهمیت بالایی برخوردار است.

آقا تهرانی البته در ادامه از رئیس‌جمهور خواست که شاخصه انقلابی بودن و متدین بودن را مدنظر قرار ‌دهد و البته کارآمدتر بودن را نیز دقت بیشتری کند.

غلامرضا مصباحی مقدم دیگر نماینده تهران و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز با اشاره به این که معیارهای مجلس در هنگام رای اعتماد به وزرا نشان داد که نمایندگان روی چه نکاتی حساسیت دارند، تاکید کرد که مجلس با درایت، تمامی جوانب را سنجید.

وی با بیان این که وزرای پیشنهادی که رای نیاوردند حدنصاب لازم مجلس را از نظر تخصص، کارآمدی و تجربه نداشتند بیان کرد، طبعا کسانی که همین معیارها را در سطح بالاتری داشتند، مورد وفاق مجلس قرار گرفتند و مجلس به آنها مهر تایید زد.

وی درباره توصیه رهبر معظم انقلاب به مجلس درخصوص همکاری با دولت نیز خاطرنشان کرد که مجلس برای رای اعتماد به وزیران وقت بسیار زیادی گذاشت و البته چون مجلس نظر خود را قبل از توصیه ایشان اتخاذ کرده بود، بیشترین آرا به وزرا داده شد.

عضو فراکسیون روحانیون مجلس با تاکید بر این که مجلس ناظر بر مسائل است، تاکید کرد که مدیریت آینده رئیس‌جمهور باید در کابینه آینده به گونه‌ای باشد که اصل بر ثبات مدیریت گذاشته شود. وی بی‌ثباتی در مدیریت را منجر به بی‌ثباتی در حوزه‌های کاری عنوان و خاطرنشان کرد که مدیریت بی‌ثبات بسیاری از مشکلات را در آینده منجر می‌شود.

علی کائیدی، نماینده پلدختر و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز بررسی و ارزیابی گزینه‌های دولت را در یک فضای کارشناسی در خانه ملت عنوان و تاکید کرد: اولویت‌های ارزشی برای وزیران در کنار کارآمدی در کمیسیون‌ها و فراکسیون‌های مجلس مورد توجه قرار گرفته است.

وی درخصوص توصیه رهبری به مجلس درباره توجه به کابینه دولت نیز بیان کرد که رهبر معظم انقلاب به دلیل دید بالایی که بر کل نظام دارند و با توجه به ولایت‌پذیری نمایندگان، توصیه‌ای به مجلس کردند که مورد توجه نمایندگان اصولگرا قرار گرفت تا مجلس با تقویت کابینه اجازه دهد هر چه سریع‌تر قطار دولت حرکت کرده و کار مردم که به علت انتخابات معطل مانده بود سریع‌تر به انجام برسد.

نماینده پلدختر با اشاره به این که برخی در مجلس قصد داشتند با تبلیغات سعی کنند تعداد زیادی از وزرا رای نیاورند، خاطرنشان کرد که توصیه رهبر معظم انقلاب و مطیع امر ایشان بودن از سوی نمایندگان، باعث شد که تنها 3 وزیر پیشنهادی آن هم به دلیل تخصصی بودن کار از مجموعه مجلس رای اعتماد نگیرند.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، نماینده اسلام‌آباد غرب و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر این که در قضیه رای اعتماد به وزرا مباحث جدی صورت گرفت، اما این مباحث نسبت به گذشته متفاوت‌تر بود، تاکید کرد که بنا بر صلاحدید مجلس بخشی از کابینه رای مصلحتی گرفت.

وی با اشاره به این که برخی از مسوولان نظام در شرایطی مصلحت دیدند که کابینه رای خوبی بیاورد، خاطرنشان کرد که رای ندادن به برخی وزرا ضربه خوردن به حیثیت دولت محسوب می‌شود و مجلس هم تمام تلاش خود را کرد که شان و جایگاه دولت با مباحث کارشناسی ضربه نخورد.

عضو کمیسیون امنیت ملی با بیان این که در بحث کارآمدی نمایندگان تا حد زیادی به سخنان رئیس‌جمهور اطمینان کردند، تاکید کرد که مجلس در طول مدیریت وزیران و دستیابی آنها به شاخص‌ها، از اهرم‌های نظارتی خود چون سوال، تحقیق، تفحص و استیضاح بهره خواهد گرفت.

وی با یادآوری این نکته که مردم با دیدن جلسه رای اعتماد از رسانه ملی احساس کردند تعامل دولت و مجلس از مرحله تعارف خارج شده است، گفت: ما می‌‌کوشیم مشکلات دولت را برطرف کنیم، اما در پیشبرد امور فارغ از خط و ربط در مسائل جدی هستیم.

فاطمه امیری