عطر رمضان در پیچ و خم کوچه‌های زنجان

کارت دعوت: عمومی است.

زمان: یک ماه به صرف هر آنچه که موجب روشنی قلب می‌شود.

مکان: جهان اسلام؛ آری جشن مهمانی خدا برپاست.

بوی ماه خدا که می‌پیچد، نوای خوش قرآن و بانگ اذان، انگار با حال و هوایی دیگر طنین‌انداز می‌شود و اما ذائقه زنجانی‌ها: بوی دارچین و حلیم تازه، چای خوش عطر با هل کوبیده، نان بربری خشخاشی، آش رشته، شله زرد، نان محلی، حلوای سنتی دوشاب، چای نبات زعفرانی روی یک تخت چوبی زیر بید مجنون، در یک حیاط قدیمی با آجر بهمنی، افطاری‌های خانه‌های قدیمی زنجان در محله‌های «یدی بوروخ لار»، «دبخ لر»، «قیرباشی»، «قویوباشی»، «دگرمان ارخی» و «حق وردی» و کوچه هفت پیچ....

بسیاری از آداب و رسوم زنجان به دلیل همجواری با استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، مشترک و نزدیک به هم است و از آنجا که همکارم از تبریز به آنها اشاره داشت در اینجا از تکرار آنها پرهیز کرده و به ذکر چند مورد ویژه زنجان بسنده می‌کنیم.در زنجان با غبار روبی از منازل، مساجد، تکایا و حسینیه‌ها به استقبال ماه خدا می‌روند.

احسان کردن و خیرات دادن در حق اموات

مردم زنجان به احسان کردن و خیرات دادن در حق اموات خود بویژه پدر و مادری که دستشان از دنیا کوتاه شده است، پایبندی خاصی دارند و این سنت حسنه در ماه مبارک رمضان به اوج خود می‌رسد، هدیه ختم قرآن در حق اموات، افطاری دادن و دستگیری از مستمندان و ایتام از مصادیق این احسان است.

تازا گلین پا‌ی آپارما (شام و عیدی بردن برای تازه عروس)

بردن شام مخصوص شب عید و عیدی (فطر) برای دختر نامزد از سوی خانواده داماد و برای تازه عروس از سوی خانواده داماد یکی از سنت‌های مرسوم در استان زنجان است که هنوز هم با شور و شوق خاصی انجام می‌گیرد، بدین ترتیب که در اولین عید فطر دوره نامزدی یا عروسی آنها با شام و عیدی مخصوص که نوع‌ آن در میان اقوام و طایفه‌های مختلف فرق می‌کند، از عروس و داماد پذیرایی می‌شود عده‌ای مواد خام غذا از قبیل برنج ، روغن، گوشت قرمز، مرغ و ماهی را به همراه یک تکه طلا یا سکه بهار آزادی و پارچه نفیس به عروس خانم هدیه می‌دهند و برخی خانواده‌ها =(پلو) غذا درست کرده و روی آن را با خلال پسته، بادام، زرشک، کشمش، زعفران و... تزئین کرده و به همراه یک تکه طلا یا سکه بهار ازادی، پارچه نفیس و شیرینی در سینی مخصوص به نام «مجمه یا مجمر» چیده برای عروس خانم به عنوان هدیه می‌برند.

آش کشک

مردم زنجان هم مثل سایر مسلمانان، عیدفطر را با اقامه نماز عیدفطر آغاز می‌کنند و در طول روز به دید و بازدید اقوام و عرض قبولی طاعات و عبادات می‌پردازند. نکته قابل ذکر در روز عیدفطر این است که خانواده‌ها در این روز برای ناهار، آش کشک درست می‌کنند.

اونا ورما

در برخی از روستاهای زنجان مرسوم است که صبح عیدفطر و قبل از صرف اولین صبحانه بعد از ماه رمضان، همه اعضای خانواده دست خود را به آرد درون کاسه وسط سفره که به عنوان فطریه یا صدقه در نظر گرفته شده، می‌زنند که آن در اصطلاح محلی «اًَُونا ورما» یعنی «به آرد زدن» می‌گویند و آن آرد را به مستمند می‌دهند.