آب‌درمانی؛ مفید برای سالمندان

پژوهشگران اخیرا دریافته‌اند که شیوه آب‌درمانی بیرونی برای سلامتی سالمندان مفید است.

پژوهشگران دانشگاه تربیت معلم، تاثیر ورزش در آب را بر میزان تعادل شماری از زنان سالمند 55 تا 70 ساله ارزیابی کردند.

در این پژوهش افراد مورد بررسی در برنامه تمرینی ورزش در آب به مدت شش هفته در 3 جلسه یک ساعته در هفته شرکت کردند. بر پایه این بررسی، یک دوره تمرینی ورزش در آب برای سالمندان سبب بهبود وضع تعادل و کاهش خطر افتادن آنان می شود. ضعف تعادل از جمله عوامل خطرزای افتادن، آسیب دیدگی یا حتی مرگ سالمندان است.

آب با شما چه می‌کند؟

تناسب و سلامت جسم با به دست آوردن سیستم قلبی ــ عروقی مقاوم، ماهیچه‌های نیرومند و پرتوان، انعطاف پذیری، هماهنگی، چالاکی و تعادل حاصل می‌شود که با پرداختن به ورزش در آب به دست می آیند و تقویت می‌شوند.

به طور کلی، در هنگام قرار گرفتن در آب، تغییرات زیر در بافت‌ها و اندام‌های بدن رخ می‌دهد.

ــ افزایش درجه حرارت بدن: بر حسب میزان و مقدار گرمای آب، درجه حرارت بدن هم تغییر می‌کند. در بیشتر موارد که درجه حرارت آب استخر بین 34 تا 37 درجه سانتی‌گراد باشد، دمای بافت‌ها و عضلات نیز مقداری افزایش می‌یابد.

ــ افزایش سوخت و ساز بافت‌ها: در اثر افزایش حرارت بافت‌های مختلف بدن، میزان سوخت و ساز یا متابولیسم عمومی بافت‌ها نیز زیاد می‌شود.

ــ اتساع عروق: بالا بودن حرارت آب به بالا رفتن حرارت بدن و متعاقب آن، متسع شدن عروق و مویرگ‌ها منجر می‌شود. در ضمن، اتساع عروقی می‌تواند ناشی از افزایش سوخت و ساز سلول‌ها باشد که نیاز به اکسیژن اضافی و دفع بیشتر مواد حاصل از سوخت و ساز دارند.

ــ افزایش جریان خون: افزایش درجه حرارت بدن موجب زیادتر شدن سوخت و ساز سلول‌ها می‌شود که برای جبران کردن این امر، بدن به افزایش جریان خون بافت‌ها روی می‌آورد. بنابر این، میزان جریان خون نیز متعاقب قرار گرفتن در آب گرم افزایش می‌یابد.

ــ افزایش میزان فعالیت قلب: به دنبال اتساع عروق خونی و زیاد شدن میزان جریان خون، میزان خون وارده به قلب نیز زیادتر می‌شود و میزان برون‌ده قلبی نیز افزایش می‌یابد و فعالیت قلبی هم بیشتر می‌شود.

به دنبال ایجاد تاثیرات فیزیولوژیکی فوق در بافت‌ها و اندام‌های بدن، یک سلسله تاثیرات درمانی در فرد مشاهده می‌شود، از جمله در اثر افزایش جریان خون و بهبود وضع تغذیه در اندام‌ها و دفع سریع مواد زاید، گرفتگی و اسپاسم عضلات فرد، بر اثر وقوع تغییرات مذکور، این درد و ناراحتی عضلانی از بین می‌رود. به طور خلاصه می‌توان گفت که تاثیرات درمانی آب به واسطه اثری است که آب روی پوست بدن دارد. در آب‌درمانی، پوست بدن به عنوان یک عضو مهم و اساسی است، زیرا بر اثر برخورد جریان آب، گیرنده‌های عصبی پوست تحریک می‌شوند. تحریکات ایجاد شده از طریق اعصاب، بر سیستم عصبی مرکزی تاثیر می‌گذارند و این تاثیرات سیستم عصبی مرکزی است که باعث به وجود آمدن اثرات درمانی آب می‌شود. استفاده از آب‌درمانی روی جریان خون، سوخت و ساز بدن، سیستم عصبی، ترکیب خون و میزان ترشح غدد نیز تاثیر می‌گذارد و در نهایت، تجمع این تاثیرات روی روان فرد منعکس می‌شود.

وقتی در آب راه می‌رویم بدن به میزان حجم آبی که با ورود بدن به آن از یک ظرف پر خارج می‌شود سبک‌تر می‌شود. این سبکی سبب می‌شود حرکت در آب برای کسانی که به سختی در خشکی حرکت می‌کنند و مشکل کم توانی دارند حرکت راحت‌تر شود.

آب‌درمانی و ورزش در آب باید توسط متخصصان با تجربه صورت بگیرد و با توجه به سابقه بیماری شما تجویز شود.

ورزش در آب برای چه کسانی مناسب است؟

هر کس می‌تواند به ورزش در آب بپردازد، اما برای کسی که دارای یک یا چند نمونه از مشخصات زیر باشد، از هر ورزشی مناسب‌تر است:

ابتلا به آرتروز یا هر مشکل مفصلی دیگر

اضافه وزن یا چاقی مفرط

بیشتر اوقات روز را در بی‌تحرکی سپری کند و به دنبال روشی ساده برای آغاز ورزش باشد.

در حال طی کردن دوران نقاهت بعد از آسیب دیدگی یا یک جراحی بوده و قصد دارد با اجازه پزشک به این ورزش بپردازد.

ابتلا به مشکلاتی در ناحیه پشت

ضعیف بودن ماهیچه‌های پا

بارداری

سالخوردگی

برای آغاز این ورزش با پزشک خود مشورت کنید.

بدن شما چه می‌خواهد؟

همگان اطلاع دارند در سالمندی به دلایل مختلف فرد دچار پوکی‌استخوان شده و بدنبال آن عوارضی مثل شکستگی‌های مختلف را دچار می‌شود یکی از علل مهم آن کاهش مواد معدنی در بدن افراد سالمند به هر علتی می‌باشد که در زیر به تعدادی از این مواد بسیار مهم اشاره می‌گردد:

کلسیم

این ماده نقش مهمی در سلامت دوره سالمندی دارد، چرا که کمبود این ماده باعث پوکی استخوان می‌شود.

منابع غذایی شامل: شیر، ماست، پنیر، کشک و بستنی

آهن

کمبود آهن منجر به کم‌خونی، احساس خستگی و ضعف می‌گردد.

در انواع گوشت‌ها، تخم‌مرغ، حبوبات، مغزها، غلات سبوس‌دار، میوه‌های خشک شده (کشمش، توت خشک، برگه زردآلو) و در انواع سبزی خوردن مانند جعفری مقادیر بالایی آهن وجود دارد. جذب بهتر آهن همراه با ویتامینC صورت می‌گیرد.

روی

کمبود روی باعث بی‌اشتهایی، مشکلات بینایی و کندی ترمیم زخم‌ها می‌شود. در انواع گوشت‌ها، تخم‌مرغ، جگر، شیر، غلات سبوس‌دار، مغزها، سبزی‌های سبز و زرد تیره وجود دارد.

آب

در دوران سالمندی 3 تغییر عمده موجب افزایش احتمال کم‌آبی بدن می‌شود:

1 ــ کاهش حجم آب بدن

2 ــ کاهش توانایی تغلیظ ادرار توسط کلیه‌ها

3 ــ کاهش احساس تشنگی حتی در مواجهه با کم‌آبی

برای تامین آب مورد نیاز بدن، مصرف روزانه حداقل 6 تا 8 لیوان آب یا مایعات بدون گاز با قند و نمک کم توصیه می‌شود.