تشخیص پارکینسون سریعتر از آنچه تصور می‌کنید

می‌گویند اولین نشانه‌های این بیماری می‌تواند آنقدر ظریف باشد که حتی کوچک‌ترین توجهی را به‌ خود جلب نکند‌. تکان نخوردن شانه‌ها وقتی که فرد راه می‌رود، لرزش ملایم در انگشتان یک دست یا یک پا، من من کردن در سخن گفتن‌، کاهش انرژی، احساس افسردگی یا مشکل در خواب و ‌‌.‌.. بازهم بگویم یا این‌که همین نشانه‌ها کافی است تا بدانید منظور، بیماری پارکینسون است.

کد خبر: ۲۶۹۹۶۲

پارکینسون اختلالی است که از سلول‌های عصبی در قسمتی از مغز تاثیر مـی‌گـیـرد کـه در ارتـبـاط بـا حـرکات است‌. دست‌های لرزان، ماهیچه‌های منقبض شده، اشکالات حرکتی در پاها و عدم تعادل حرکتی نشانه‌هایی هستند که معمولا بعد از سن‌ 60 سالگی رخ می‌دهد، هر چند برخی افراد بیمار حتی جوان‌تر از‌50 سال هستند‌. با این حال اگر می‌خواهید بدون کوچک‌ترین شکی، در اولین مراحل بیماری از وجود آن مطلع شوید، خوب است بدانید محققان بریتانیایی به راه‌حلی دست یافته‌اند‌. آنها با بهره‌گیری از نوری که قدرت آن به اندازه یک لامپ یک میلیون واتی است، می‌توانند به تشخیص بیماری پارکینسون در مراحل اولیه این بیماری کمک کنند‌.

پارکینسون با سلول‌های مغزی چه می‌کند؟

از حدود‌ 200 سال پیش که این بیماری برای اولین بار شناخته شد تاکنون تحقیقاتی انجام شده که برخی از روندهای این اختلال پیچیده را درک کنند‌. اکنون دریافته‌اند بسیاری از علائم و نشانه‌های بیماری پارکینسون وقتی توسعه می‌یابند که سلول‌های عصبی معینی (نرون) در ناحیه‌ای از مغز به نام substantia nigra صدمه می‌بینند یا نابود می‌شوند‌. به طور طبیعی، کار این سلول‌های عصبی ترشح دوپامین (یک ماده شیمیایی هدایت‌کننده علائم بین قسمت‌های مختلف مغز) است‌. این علائم موجب می‌شود ماهیچه‌ها نرم شوند و حرکات موزون و تحت کنترل داشته باشند‌.

هر فردی مقداری از نرون‌های تـولید کننده دوپامین را به عنوان قسمتی از روند مسن شدن از دست مــــی‌دهـــد‌، امـــا افـــراد بـــا بــیــمـــاری پارکینسون نیم یا بیشتر سلول‌های عصبی را درsubstantia nigra از دست می‌دهند‌. اگر چه سلول‌های دیگر مغز نیز دچار فرسودگی و نــابـودی مـی‌شـونـد، سـلـول‌هـای حـاوی دوپامین برای حرکت حیاتی هستند و در مرکز صحنه قرار دارند‌. دانشمندان معتقدند بیماری پارکینسون ممکن است نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی باشد‌. بیماری‌ای که همیشه در حال پیشرفت است.

بعد از بیماری آلزایمر (Alzheimer) ، بیماری پارکینسون معمول‌ترین بـیماری مخرب اعصاب (neurodegenerative) به حساب می‌آید‌. پارکینسون یک بیماری مزمن و همیشه در حال پیشرفت است‌. علائم پارکینسون در مراحل اولیه بیماری ملایم و بیشتر اوقات در یک سمت بدن دیده می‌شوند و گاه حتی احتیاج به درمان پزشکی ندارند‌. ارتعاش در حالت استراحت یک علامت ویژه بیماری پارکینسون است که یکی از شایع‌‌ترین علائم‌ پارکینسون به حساب می‌آید‌. ولی بعضی از مبتلایان پارکینسون هیچ وقت با این مشکل برخورد نمی‌کنند‌. بیماران ممکن است دست لرزان خود را در جیب یا پشت پنهان کنند یا چیزی را برای کنترل ارتعاش در دست نگه دارند‌. لرزش می‌تواند بیشتر از هر محدودیت جسمی‌ دیگر اثر منفی روحی داشته باشد‌.

علائم پارکینسون معمولا در دست یا پای یک طرف بدن دیده می‌شود ولی با مرور زمان به دست یا پای دیگر هم سرایت می‌کند‌. معمولا این پیشرفت تدریجی است، اما سرعت این پیشرفت از بیمار تا بیمار تفاوت دارد‌. هدف درمان، از بین بردن علائم نیست؛ بلکه تحت کنترل درآوردن عوارض است‌. این مساله می‌تواند به بیمار کمک کند تا مستقل عمل نماید و یک کنترل مناسب برای این بیماری مزمن به وجود آورد‌. این بیماری از بین نخواهد رفت ولی کنترل عوارض آن می‌تواند تا حد زیادی جلوی ناتوان کردن و از کار افتادگی را بگیرد‌. بیماران پارکینسون اغلب از این موضوع که بیماری آنها همواره در حال پیشرفت است، آگاه هستند و این موضوع می‌تواند باعث نگرانی شدید آنها شود‌. مبتلایان ممکن است بخواهند مشکلات خود را بیش از حد تحت کنترل درآورند و خود را با دیگر افراد مبتلا مقایسه کنند‌. نگرانی در مورد پیشرفت بیماری و امکان ادامه کار هم غیرعادی نیست‌. اما پیشگویی و تخمین زدن پیشرفت این بیماری در یک بیمار مشخص غیر ممکن است‌. به هرحال وقتی محدودیت‌های جسمی‌ پارکینسون به حدی برسد که کارهای روزمره سخت شوند، درمان علائم پارکینسون آغاز می‌شود‌.

تست تشخیصی وجود ندارد!

تاکنون تست خون یا بررسی‌های آزمایشگاهی دیگری برای تشخیص این بیماری در دسترس نبوده است‌. پزشکان گاهی بررسی نورولوژیک و اسکن مغز را برای اطمینان از نبود بیماری‌های دیگر توصیه می‌کنند‌. تشخیص بیماری معمولاً مبتنی بر معاینه فیزیکی است‌. بررسی‌های طبی برای رد سایر اختلالات ممکن است توصیه شود‌. البته چندی پیش محققان امریکایی اعلام کردند می‌توان از حس بویایی برای تشخیص پارکینسون بهره گرفت‌. چراکه افراد سالم می‌توانند حدود‌35 تا 40 بوی مختلف را شناسایی کنند در حالی که مبتلایان به پارکینسون حداکثر‌20 نوع بو را تشخیص می‌دهند‌. محققان امیدوارند با بهره‌گیری از نتایج این بررسی به شیوه‌ای نوین برای تشخیص زود هنگام پارکینسون و درمان بموقع این بیماری ناتوان کننده دست یابند‌.

تشخیص بیماری پارکینسون با استفاده از نور

با این‌حال در تازه‌ترین یافته‌ها پزشکان انگلیسی دریافتند با استفاده از یک سوپر میکروسکوپ، می‌توان تغییراتی را که در سلول‌های مغز پیش می‌آید قبل از این‌که بیماری پارکینسون این سلول‌ها را از بین ببرد، ردیابی و علائم ابتدایی بیماری پارکینسون را شناسایی کنند‌. البته این تکنیک هنوز در مراحل اولیه است ولی سرانجام با استفاده از آن می‌توان بیمار را زودتر معالجه کرد‌.

در واقع دانشمندان دریافته‌اند نوری به روشنی یک لامپ یک میلیون واتی می‌تواند به تشخیص علائم اولیه این بیماری کمک کند که این نور خاص ابرمیکروسکوپ می‌تواند به شناسایی تغییرات در سلول‌های مغزی پیش از این‌که پارکینسون آنها را تخریب کند، کمک نماید‌. گفتنی است ‌تکنیک جدید به معنی درمان زودهنگام بیماران مبتلا به پارکینسون است‌. در این تکنیک پژوهشگران از یک سینکروترون یا منبع نور الماسی استفاده کردند که ذرات را درست در کمتر از سرعت نور پرتاب می‌کند‌. سپس این ذرات به درون پرتوی با قطر کوچک‌تر از یک سلول منفرد متمرکز شدند‌. دستگاهی که از آن استفاده می‌شود، دایره‌ای و به اندازه وسعت 5 زمین بازی فوتبال است‌. این دستگاه به ذره‌ها با سرعتی که اندکی کمتر از سرعت نور است حمله می‌کند و آنها را یک جا گرد می‌آورد و به صورت پرتو یا نوری که قطرش کمتر از یک سلول واحد است، در می‌آورد‌. با این تکنیک، پژوهشگران می‌توانند میزان آهن را در هر یک از سلول‌های مغز که در اثر پارکینسون آسیب‌دیده‌اند شناسایی کنند‌. به علاوه آنها می‌توانند نسوج انسان را با چنان دقتی بررسی کنند که در نتیجه آن تعیین میزان آهن در داخل و اطراف هر سلول واحد امکان‌پذیر شده است‌. محققان امیدوارند این یافته‌ها بتواند به پزشکان در تشخیص علائم اولیه بیماری پارکینسون با استفاده از ام آر آی کمک کند‌.